MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2018/2482 E., 2021/19 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 2. İş Mahkemesi
SAYISI: 2017/513 E., 2018/154 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının vefat eden ilk eşinden ölüm aylığı almakta olduğunu,vefat eden ikinci eşinden de ölüm aylığı bağlanmasına dair talebinin Kurum tarafından reddedildiğini,her iki eşinden de ölüm aylığı almasında hukuken bir engel bulunmadığını beyan ederek, davalı Kurumun 13.06.2017 tarihli aylık bağlanmamasına dair işleminin iptaline, ölüm aylığının ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5510 sayılı Kanun 54/a-7 ve son maddesi uyarınca " ölüm aylığı alan dul eşin evlenmesi durumunda aylığı kesilir, ancak bu evlilik ölüm nedeni ile sona ererse dul eşe yeniden aylık bağlanır. Sonraki eşin ölümü sonrası önceki ve sonraki eşinden de ölüm aylığına hak kazanan eşe tercih ettiği aylık bağlanır. Ancak eşlerden birisinden ölüm geliri diğerinden ise ölüm aylığı alma hakkı bulunan dul eşe gelir ve aylık mukayesesi yapılarak yüksek olanın tamamı düşük olanın ise yarısı bağlanır" hükmü yanında 17.04.2012 tarih ve 28267 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan sosyal sigortaları işleri yönetmenliğine eklenen geçici 31. madde de eski ve yeni sigortalılık halinin SSK veya Bağ-Kur olması durumunda iki ayrı aylık ödenemeyeceği eski ve yeni sigortalılık halinin farklı olması durumunda ise ve 01.10.2008 tarihi öncesi hak kazanılmış ise kanunun yürürlülük tarihinden önceki kanunların mülga hükümlerinin uygulanacağı, davacının iki aylığa hak kazandığı, zira önceki eşin SSK sonraki eşin ise Bağ-Kur sigortalısı olduğu ve önceki eşi ... 01.10.2008 tarihi öncesinde ölüm aylığı bağlandığı" gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı Kurumun 13.06.2015 (13.06.2017) (31.05.2017 tarih ve 7004167 sayılı dilekçeye istinaden verilen karar) 7.505.681 sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, 5510 sayılı Kanun'un 54/a-7 ve son maddesi uyarınca ölüm aylığı alan dul eşin evlenmesi durumunda aylığın kesileceği, ancak bu evlilik ölüm nedeni ile sona ererse dul eşe yeniden aylık bağlanacağı düzenlenmiş ise de sonraki eşin ölümü sonrası önceki ve sonraki eşinden de ölüm aylığına hak kazanan eşe tercih ettiği aylığın bağlanacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacıya vefat eden her iki eşinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, davacının ilk eşi ...'ın 12.06.1977 tarihinde vefat ettiği, 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, davacının ikinci eşi ... ile 20.03.2008 tarihinde evlendiği, ...'nun 25.07.2009 tarihinde vefat ettiği ve 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, davacının 31.05.2017 tarihinde Kuruma müracaat ederek ikinci eşi ...'ndan dolayı ölüm aylığı bağlanmasını talep ettiği, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 13.06.2017 tarih ve 7505681 sayılı yazısı ile davacının 4/a kapsamında önceki eşi ...'dan 01.08.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı aldığı, 5510 sayılı Kanun'un 54.maddesinin 7.fıkrasının “ evliliğin ölüm nedeni ile sona ermesi durumunda sonraki eşinden de aylığa hak kazananlara tercih ettiği aylık bağlanır.” hükmü gereğince davacıya sonraki eşi ...'ndan ölüm aylığı bağlanamayacağı yönünde cevap verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 54/7.maddesi "evliliğin ölüm nedeni ile sona ermesi durumunda sonraki eşinden de aylığa hak kazananlara tercih ettiği aylığı bağlanır " düzenlemesini içermektedir.
Mülga 506 sayılı Kanun'un 68/V maddesi; "Sigortalının dul eşi evlenirse aylığı kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan evlenme son bulunca aylık yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de aylık almaya hak kazanan dul eşe bu aylıklardan fazla olanı ödenir " şeklindedir.
Yine Mülga 2926 sayılı Kanun'un 28. maddesi ve 4956 sayılı Kanun değişikliği ile uygulama alanı bulan 1479 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sonraki eşinden de aylık almaya hak kazanan dul eşe bu aylıklardan fazla olanının ödeneceği belirtilmiştir.
Dolayısıyla davacının ilk eşinin vefatı nedeniyle aldığı ölüm aylığının yanı sıra ikinci eşinden de ölüm aylığı bağlanması talebinin 5510 sayılı Kanun'un 54.maddesinin 7.fıkrası gereği reddine dair Kurum işlemi yerinde olup, Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.