Mahkemesi:İş Mahkemesi
Dava, yaşlılık aylığının iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ve hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Hükmün davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Eldeki davada, mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin bozma ilamı ile özetle, “….davacının ...tarihleri arasında, adı geçen işyerleri yerine davalı ...Turizm San. Ltd Şti’nde çalıştığı iddiası karşısında, öncelikle HMK’nın 31. Maddesi kapsamında, davacının isticvabı ile talebinin Kurum işlemlerinin iptali ile kurumca fiili olmadığı gerekçesi ile iptal edilen sürelerin fiili çalışmaya dayalı ve gerçek olduğunun tespitine yönelik olup olmadığı sorulmalı, talebin bu doğrultuda olduğunun anlaşılması halinde adı geçen işyerlerine de husumetin yöneltilmesi bu işverenlerin de göstereceği deliller toplandıktan sonra bir karar verilmesi gereği gözetilmeli, talebin farklı şekilde ve diğer işyerlerinden bağımsız olarak sadece davalı işyerine yönelik olduğu ve iddia konusu tüm sürede davalı işyerinde geçtiğinin tespitine yönelik olduğunun anlaşılması halinde ise davacı hakkında diğer işeverenler tarafından yapılan bildirimlerin iptalinin gerekip gerekmediği ve yasal sonuçları üzerinde durularak, yargılama yapılmalı ve infaza elverişli şekilde bir karar tesisi…”gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)
Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)
Eldeki davada ise, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde, öncelikle bildirim yapılan ve daha sonra iptal edilen işyerleri hakkında davaya katılımlarının sağlanması gereklidir.
Ayrıca davalı ... Turizm San. Ltd Şti’nde çalıştığına ilişkin yapılan irdelemede tüm dönemde çalıştığı belirgin olan tanıkların beyanlarının alınması ve sadece davalı şirkete ait şirkete ait ... plakalı araçla 24.06.2013 günlü tutanağın varlığı ile tüm dönemde çalışma ilişkisinin tespitine ilişkin kabul yerinde değildir. Dinlenen bordrolu tanıkların da hizmetlerinin 2013 yılı 7. Ve 8. Ayları hariç ayda 5’er gün şeklinde bildirilmiş olması ve eksik gün kodu bildirilmiş olması karşısında tüm dönem bakımından çalışmalarının geçtiği tespit edilen kişilerin tespiti ile bordrolu tanık olarak beyanlarına başvurulması ile davacı hakkında eksik gün bildirimine esas belgelerin varlığının araştırılması ve çalışma şekli irdelenerek sonucuna göre bir karar tesisi gerekir.
Diğer taraftan, mahkemece beyanı alınan davacı hakkında yapılan bildirimlerin sahte olması nedeniyle ceza davasında yargılamanın devam ettiği, fakat ... tarihleri arasında sahte bildirimlerin yapıldığı dönemler dâhil tüm dönemde davalı ...Turizm San. Ltd Şti’nde çalıştığını iddia ettiği anlaşılmakta olup, öncelikle ceza dava dosyasının irdelenmesi, davalı...Turizm San. Ltd Şti ile davacı adına yapılan ve kurumca sonradan iptal edilen işyerleri arasında herhangi bir hukuki veya organik bağın bulunup bulunmadığının belirlenmesi, sahte bildirimlerin kim tarafından yapıldığı hususunda davacıdan da alınacak açıklama çerçevesinde bildirimin yapılması ve hatta davalı Kurumca yapılan tahsis aşamalarında kendisinin bir dâhili veya bilgisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, feri müdahil kurum ile davalı şirket avukatlarının, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, ... gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy