Bölge Adliye
Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ve feri müdahil kurum tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 01.01.1987 – 01.02.1990 tarihleri arasında kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin gerçek ücretleri üzerinden tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP
Davalı ve feri müdahil vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davanın kabulü ile; davacı ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 7 cilt, 241aile sıra no, 1 sıra no da nüfusa kayıtlı, baba adı Ali, ana adı Keser, doğum tarihi 03.06.1959, doğum yeri ... olan ... TC kimlik numaralı davacı ...'ın davalı işveren ...Bankası A.Ş'de hizmet akdine dayalı olarak ;
-01.01.1987-31.12.1987 tarihleri arasında 360 gün SPEK/brüt 2.475,00-TL,
-01.01.1988-31.12.1988 tarihleri arasında 360 gün SPEK/brüt 4.200,00-TL,
-01.01.1989-31.12.1989 tarihleri arasında 360 gün SPEK/brüt 7.500,00-TL,
-01.01.1990-01.02.1990 tarihleri arasında 30gün SPEK/brüt 13.800,00-TL günlük prime esas kazancı üzerinden olmak üzere toplam 1110 gün çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“ ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin ... tarih, ... Karar sayılı kararına yönelik davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Feri müdahil Kurum vekili, tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, davanın ispatlanamadığı, Davalı vekili, 5 yıllık hak düşürücü süreden davanın reddinin gerektiği, davayı kabule yeterli kesin ve yazılı deliller bulunmadığı ve sair nedenlerle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Mahkemece her ne kadar deliller toplanmış, tanıklar dinlenmişse de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Resen araştırma ilkesi gereğince mahkemece, banka sosyal hizmetler dairesi veya ilgili birimlerinden, davaya konu dönemde davacıyla birlikte çalışan tesis müdürü, çalışanları gibi bordro tanıkları sorulmalı, tesislerde çalışanların tüm ücret ve çalışmalarına dair kayıtlar getirtilmeli, gerekirse birlikte çalıştığı kişiler davacıdan sorularak belirlenmeli, belirlenen bu kişiler tanık olarak dinlenip hizmet cetvelleri getirtilerek beyanları denetlenmeli, bu eksiklikler tamamlandıktan sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı ve feri müdahil kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 29.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy