MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2006/5 ile 2014/6. aylar arasında davalı apartman yöneticiliğindeki hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Davacı ...'nun 04.07.2007 tarihinde apartman görevlisi olarak çalışmaya başladığı, davalı ... Apt.'nın 4 katlı olduğu, 25 daire ve 2 dükkanın bulunduğu kombi sistemi ile ısındığı, 30.06.2014 tarihine kadar çalıştığı, apartmanda akşamları çöp toplanması, apartman bahçe ve çevre temizliği ve bahçe sulama işlerini yaptığı, çalışmalarının kısmi süreli olduğu, ayda toplam 44 saat=6 gün çalıştığı, ancak işveren tarafından sigortaya bildirim yapılmadığı, dinlenen Kamu tanığı ...'ın beyanı, davacı tanığı ..., davacı tanığı ..., davacı tanığı ... ...'ün beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, dosya bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi ... tarafından gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenen 19.02.2024 tarihli rapor Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunarak davacının davasının kısmen kabulü cihetine gidilmiştir." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 04.07.2007-30.06.2014 tarihleri arasında ayda 6 gün olmak üzere toplam 504 gün davalı apartmanda hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı işveren vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili özetle, davacının eşi ...'nun 12 no.lu kapıcı dairesini 1 Ağustos 2007 tarihinde kira kontratıyla kiraladığını ve kiranın elden alındığını, kendisinin ve çocuğunun sağlık problemleri olması nedeniyle bilahare kira ücretinin alınmadığını ancak su ve elektriğe katkı sağlanmasının istenildiğini, iddia edildiği üzere davacının kapıcılık hizmeti görmediğini, eğer kapıcılık hizmeti alınsa idi buna ilişkin ödeme kalemi olacağından apartman gelir gider defterlerinde bu hususun ispatlanabileceğini, sunulan belgelerin incelenmesi ile davacı tarafın iddialarının yersiz olduğu barizken davanın kısmen kabulünün hak ve nesafet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan eksik bilgi ve belge ile sonuca gidildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
2.Eldeki davada, davacı 2006/5 ile 2014/6. ayları arasında kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, karar eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır. Davacının davalı apartmanda oturduğu sabit olmakla birlikte kapıcılık hizmetlerini yapıp yapmadığı, kapıcılık hizmetleri veriliyor ise kimin tarafından verildiği hususunda yeterli araştırma yapılmamış, apartmanın karar defterinde davacının eşi ...'nun tahliyesine yönelik karar alındığı dikkate alındığında kapıcılık hizmetlerinin davacının eşi ... tarafından yerine getirilip getirilmediği, davacının yaptığı işlerin eşe yardım niteliğinde olup olmadığı incelenmemiştir.
3.Bu kapsamda Mahkemece, davacının eşinin başka iş yerinde çalışmasının apartmandaki hizmetlere engel olmayacağı gözetilmek suretiyle, kapıcılık hizmetlerinin kim tarafından ve ne kadar süre ile yerine getirdiği hususları tereddütsüz biçimde ortaya konulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3.Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.