MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigortalı ...'in meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2021 tarihli kararı ile davacı vekiline, Mahkemenin 2020/448 Esas sayılı dosyasında sigortalı ile Kuruma karşı sürekli iş göremezlik derecesinin belirlenmesi için dava açmak üzere süre verildiği, davacı vekili tarafından da süresinde işbu davanın açıldığı, 2020/448 Esas sayılı meslek hastalığından kaynaklanan rücuan tazminat davasında temin edilen SGK sağlık kurulu raporlarında ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 20.12.2012/1093 - 04.02.2014/141 sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden ... SGK İl Müdürlüğünce sigortalının mesleki maluliyet oranının %26,38 olarak tespit edildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 10.07.2015 tarihli 53/8103 Karar sayılı raporunda sigortalının maluliyet oranının %14,2 olduğunun belirtildiği, ... 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 18.11.2016 tarihli raporda maluliyetinin %19,0 olduğu maluliyetinin başlangıç tarihinin 28.11.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun belirtildiği, ... Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli 1297 Karar numaralı raporunda 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla %19,0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının belirtildiği, ... 2.Üst Kurulunun 07.10.2021 tarihli 1688 Karar tarihli raporunda sigortalının maluliyetinin 21.12.2021 tarihinden itibaren %14,1 olduğu, hastalığın yıllar içinde progrese ederek 11.03.2016 tarihinden itibaren %20,0 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı ...'in 21.12.2012 başlangıç tarihli maluliyet oranının %14.1, artma kaydıyla 11.03.2016 başlangıç tarihli maluliyet oranının %20.0 olarak tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.11.2022 tarihli kararıyla; Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 10.07.2015 tarih ve 53/8103 sayılı kararında; sigortalının, q/q 1/2 düzeyinde A (Hafif) opasite pnömokonyoz meslek hastalığından dolayı Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde maluliyet oranının azalma kaydıyla % 14,2 olduğuna ve karar tarihinden bir yıl sonrasında kontrol muayenesi gerektiğine karar verildiği; davalı sigortalının meslek hastalığı nedeniyle davacı işveren aleyhine tazminat istemiyle açtığı Bozüyük 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2014/370 Esas sayılı dosyasında alınan ... 3. İhtisas Kurulunun 18.11.2016 tarih ve 21282 sayılı raporunda; sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığı arızası sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde %19 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının, ... Genel Kurulunun 14.09.2017 tarih ve 1297 sayılı raporunda ise sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığı arızası sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla %19 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının ve iyileşme ve maluliyet oranında azalma beklenmediğinin, eldeki dosyada alınan ... İkinci Üst Kurulunun 07.10.2021 tarih ve 1688 sayılı raporunda ise; davalı sigortalının q1/2+A hafif pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre 21.12.2012 tarihinden itibaren %14.1 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının ve hastalığın yıllar içerinde progrese ederek ... ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyodiyagnostik Anabilim Dalının 11.03.2016 çekim tarihli grafisine ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre 11.03.2016 tarihinden itibaren %20.0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının mütalaa edildiği, somut davada; kanuni prosedüre uygun olarak inceleme yapılması, ... 2. Üst Kurulunun bu konuda son merci durumunda olması ve mütalaasının bağlayıcı nitelikte bulunması, meslek hastalığı nedeniyle davalı sigortalıya bağlanan gelirin ve yapılan ödemelerin rücuan tazmini istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacı işveren aleyhine açılan Bozüyük 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2020/448 E. sayılı dosyasının yargılaması sırasında verilen süre üzerine eldeki davanın açılması ve dolayısıyla dava öncesi Kuruma başvuru dava şartının da yerine getirilmiş sayılmasının gerekmesi, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; verilen kararda isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.12.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Sosyal Güvenlik Kurumu Bölge Sağlık Kurulunun 04.07.2014 tarihli kararı ile 20.12.2021 tarihinde meslek hastalığına yakalandığı tespit edilen davalı sigortalının meslekte kazanma gücü kayıp oranının %26,38 olduğuna ve kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiği; Bozoyük 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/370 Esas sayılı dosyasında ... tarafından ... Yapı A.Ş. aleyhine açılan tazminat davasında; Yüksek Sağlık Kurulunun 10.07.2015 tarihli kararında meslekte kazanma gücü kaybı oranının azalma kaydıyla %14,2 olarak bildirildiği ve kontrol muayene kaydı konulduğu, ... 3.İhtisas Kurulunun 18.11.2016 tarihli raporu ile 11.10.2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak E cetveline göre %19 meslekte kazanma gücü kaybı bulunduğu, maluliyetinin 28.11.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun bildirildiği, ... Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli kararında, 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla E cetveline göre %19 meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının bildirildiği; Bozöyük 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/554 Esas sayılı rücu alacağı dosyasında, tazminat dosyasında alınan ... Genel Kurul raporu dikkate alınarak hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, sigortalıya %26.28 oranı üzerinden gelir bağlandığı, ancak ... Genel Kurulunca sürekli iş göremezlik derecesinin %19 olarak belirlendiği, sürekli iş göremezlik oranının düşmesi halinde bu değişiklik sigortalının hak alanını ilgilendirdiğinden, sigortalı ile Kuruma karşı iş göremezlik oranının belirlenmesi için dava açmak üzere süre verilmesi ve böylece sürekli iş göremezlik oranının en başından beri mi yoksa azalma kaydıyla mı değiştiğinin tespit edilmesi gerektiği husuna işaret edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması üzerine rücuan alacak dosyasında ... Yapı ..A.Ş. vekiline meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti için dava açmak üzere süre verilmesi sonucu bu davanın açıldığı, bu dosyada alınan 07.10.2021 tarihli Adli Tıp 2.Üst Kurul raporunda, ...'in pnömokonyoz meslek hastalığı olduğu, hastalığının başlangıç tarihinin ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin, 20.12.2012 tarihli Sağlık Kurulu Raporu olduğu, bu raporda belirtilen q1/2+A hafif pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak 21.12.2012 tarihinden itibaren E cetveline göre %14.1 (yüzdeondörtnoktabir) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, hastalığın yıllar içerinde progrese ederek 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak 11.03.2016 tarihinden itibaren E cetveline göre %20.0 (yüzdeyirminoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı yönünde mütalaa verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece Adli Tıp 2.Üst Kurulundan tazminat davasında alınan Adli Tıp Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli kararı ile tespit davasında alınan Adli Tıp 2.Üst Kurulunun 07.10.2021 tarihli kararları arasındaki çelişkinin nereden kaynaklandığını açıklayan ve bu çelişkiyi ortadan kaldıran yeni bir rapor alınarak (usuli kazanılmış hakların tazminat veya rücuan alacak dosyasında sürekli iş göremezlik oranına itiraz etmeyen taraflar yönünden o dosyalar kapsamında gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak) sonucuna göre karar verilmelidir.
..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma sonrası dosyanın ... 2. Üst Kuruluna gönderilerek ... Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli kararı ile ... 2.Üst Kurulunun 07.10.2021 tarihli kararları arasındaki çelişkinin nereden kaynaklandığını açıklayan ve bu çelişkiyi ortadan kaldıran yeni bir rapor tanzim edilmesi ve maluliyet oranında artma /azalma var ise oranların tarihleri ile birlikte belirtilmesi istenilmiş, Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 15.02.2024 tarih ve 603 sayılı Raporunda sigortalının maluliyetinin 21.12.2012 tarihinden itibaren %14,1 olduğu, hastalığın yıllar içinde progrese ederek 11.03.2016 tarihinden itibaren %20,0 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağının belirtildiği görülmüş, dolayısıyla davalı ...'in pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle 21.12.2012 başlangıç tarihli maluliyet oranının %14.1 olduğu, artma kaydıyla 11.03.2016 başlangıç tarihli maluliyet oranının %20.0 olduğu ve dava açılmasına davalı taraf sebebiyet vermediğinden davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmeyerek davanın kabulü ile davalı ...'in pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle 21.12.2012 başlangıç tarihli maluliyet oranının %14.1, artma kaydıyla 11/03/2016 başlangıç tarihli maluliyet oranının %20.0 olarak tespitine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığı, rücuan tazminat dosyasında itirazların ileri sürüldüğü ve buna ilişkin yargılama yapıldığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığından kaynaklı meslekte kazanma gücü kayıp oranın belirlenmesine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Eldeki davada, davacı yanın talebinin davalı sigortalının meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkin olduğu, nitekim hükme dayanak kılınan Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 15.02.2024 tarih, 603 sayılı Raporunda da davalı ...'in hastalığın yıllar içinde progrese ederek 11.03.2016 tarihinden itibaren %20,0 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı şeklinde değerlendirme yapıldığı, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararda yazılı şekilde "maluliyet ve maluliyet oranı" ifadelerinin kullanılması isabetsiz bulunmuştur.
3. Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370.maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe içeriğinde ve hüküm içeriğinde yer alan "maluliyet" kelimelerinin silinerek yerlerine "sürekli iş göremezlik" kelimelerinin yazılmak suretiyle hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
20.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.