MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...'a ait inşaat iş yerinde 11.03.2010 - 30.04.2010 tarihlerindeki 51 günlük hizmetinin iptali ile yaşlılık aylığının durdurulmasına karar verildiğini, iş yerinde temizlik, çay ve inşaat temizliği yaptığını, çalışmanın fiili ve gerçek olduğunu belirterek hizmet tespiti ile aylığının yeniden bağlanmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davanın yersiz açıldığını, denetim raporuna istinaden fiili çalışmaya dayanmayan çalışmaların iptali ile davacının yaşlılık aylığının durdurulduğunu, Kurum işleminin yerinde olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Dahili davalı işveren, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarih, 2014/49 E., 2019/510 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 11.03.2010 - 30.04.2010 tarihleri arasında gerçekleşen davacının hizmetinin gerçek ve fiili olduğunun tespitine, davacının emekli aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacıya yeniden emekli aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 09.03.2022 tarihli, 2020/662 E., 2022/595 K. sayılı kararıyla davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı Kurumun, 31.05.2013 tarihli denetmen raporuna istinaden davacının 11.03.2010 - 30.04.2010 tarihleri arasındaki hizmetini iptal etmesi sonucu yaşlılık aylığının da baştan itibaren iptal edildiği, davalı ...'ye ait işyerinin de bulunduğu 11 adet işyeri için yapılan denetim sonucunda işyerlerinin gerçek bir işyeri olmadığı tespit edilerek 322 kişinin sigortalılığının iptal edildiği, davacı ve davalı ...'nin de aralarında bulunduğu sanıklar yönünden açılan ceza dava dosyasında suçu işlediklerinin sabit olmaması nedeniyle verilen beraat kararının Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla kesinleştiği, İlk Derece Mahkemesince, ceza dava dosyası, dinlenen tanık beyanları sonucunda, davacı gibi diğer çalışanların kimin hesabına çalıştıklarnı bilmeden iş görme edimlerini yerine getirdikleri, ortada bir usulsüzlük varsa bunun davacıdan kaynaklanmadığı belirtilerek karar verildiği, aynı işyerinden bildirimleri iptal edilen dava dışı ... ...'ın aynı içerikli açmış olduğu davada Çorlu 1. İş Mahkemesinin 27.10.2017 tarih 2014/96 E. 2017/364 K. sayılı Kurum işleminin yerinde olduğuna dair verilen kararın Dairemizce vekalet ücretine yönelik olmak üzere düzeltilerek onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince her ne kadar yukarıda belirtildiği şekilde karar verilmiş ise de, öncelikle dava dışı ... ...'ın açmış olduğu dava dosyası getirtilerek delillerin hep birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan sigortalılıkları iptal edilenlerden işbu dava konusuna benzer açılmış başkaca dava dosyası bulunup bulunmadığı davalı Kurumdan sorularak varlığı halinde ilgili dava dosyalarındaki delillerinde ikmal edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan ilgili ceza dava dosyası incelendiğinde, davacının, evlere temizliğe gittiğini, arkadaş ortamında davalı ...'nin işyerinde çalışarak emekli olabileceğini öğrendiğini ama tanımadığını, diğer sanıkların bazılarının sigortalı gösterilmek için dava dışı muhasebeciye para verdiklerini belirttiği, davalı ...'nin böyle bir şirket kurmadığını beyan ettiği belirgin olup, Mahkemece, gerçekte böyle bir işyerinin bulunup bulunmadığı daha detaylı araştırılarak, davacının davalı ... işyerinde çalışmasının bulunup bulunmadığı netleştirilmeli, dosya kapsamındaki tanıkların, davacının ilgili pasaja girip çıktığını belirtmelerine karşılık davacının ceza dosyasındaki vermiş olduğu ifadeleri karşılaştırılmalı, işçi işverenlik ilişkisinin tam olarak nasıl kurulduğu ve devam ettiği belirlenmeli, taraflar arasındaki ücret ödemelerinin nasıl gerçekleştiği daha detaylı araştırılmalı, ilgili dönemde başka bir işyerinde çalışma olduğunun anlaşılması durumunda o işyerindeki çalışmanın ayrıca tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olay bakımından; Anayasa'ya, kanunlara, dosyadaki maddi gerçeğe ve hukuka uygun elde edilmiş delillere göre Mahkemede oluşan vicdani kanaat kapsamında; işbu huzurdaki davanın sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında hizmet tespit davası olduğu anlaşılmış olup, taraf iddia ve savunmaları kapsamında tüm deliller toplanmış ayrıca davanın niteliği gereği Mahkemece re'sen toplanması gerekli kayıtlar da dosyaya celp edilmiş, Yargıtay kararı kapsamında dava dışı ... Canın açmış olduğu ve Mahkemenin 2014/96 Esas 2017/364 Karar sayılı dosyasının, UYAP'tan yapılan sorgulamada dava dışı olan diğer kişi Satılmış Söylemezoğlu açmış olduğu dava dosyası olan 2013/755 E., 2016/24 K. sayılı dosyası arasına alınmış, Yargıtay kararının değerlendirmeler bölümü 2. madde bendinde yer alan hususta ilgili SGK'ya müzekkere yazılarak davalı ...'un yanında çalışırken, davacı ..., ... ... ve Satılmış Söylemezoğlu gibi davalı iş yerinde çalışmadığı halde çalışılmış gibi gösterilen başkaca işçilerin olup olmadığı hakkında detaylı ve titizlikle inceleme yapılarak bilgi ve cevap verilmesinin istenilmiş, Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/149 Esas 2019/111 Karar sayılı dosyasının bir örneği UYAP üzerinden ve fiziken istenilmiş incelenmiş, ilgili evraklar dava dosyamız arasına alınmış, UYAP ortamından getirtilmiş, davacının adı, soyadı, sigorta numarası, TC Numarası belirtilerek çalıştığı dönem olduğu iddia edilen 11.03.2010-30.04.2010 tarih aralığına ait ... Mah. ... 2. Sk. No:2/11 Çorlu / ... adresinde ve/veya buraya yakın yer çevrelerde komşu, çevre işyeri sahip veya çalışanlarının o dönemde aynı çevrede normal başkaca işlerde ve özellikle davacının çalıştığı işte çalışanların ve davacı ile çalıştığını iddia ettiği davalı işyerini bilen, tanıyan, o iş yerine yakın işyerlerinde resmi olarak o dönemlerde çalışan kişilerin isim, soyisim, T.C. numaraları ve açık adreslerinin tespiti için ilgili kolluk birimlerine yazı yazılarak bu belirtilen hususlarda titizlikle ve ayrıntılı araştırma yapılıp, tutanak tutulup Mahkemeye gönderilmesi istenerek gelen tutanaklar tek tek irdelenmiş olup, Mahkemenin 09.03.2022 tarih ve 2020/662 Esas 2022/595 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 18.10.2023 tarih ve 2023/9354 Esas, 2023/9917 Karar sayılı ilamı, Mahkemenin 2014/96 Esas 2017/364 Karar sayılı dosyasının, UYAP'tan yapılan sorgulamada dava dışı olan diğer kişi Satılmış Söylemezoğlu'nun açmış olduğu dava dosyası olan 2013/755 E., 2016/24 K. sayılı dosyası, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2020/5729 Esas, 2020/6597 Karar sayılı ilamı, Çorlu 2. İş Mahkemesi 2013/784 E., 2013/785 E., Çorlu 1. İş Mahkemesinin 27.10.2017 tarih 2014/96 E. 2017/364 K. sayılı ilamlar ve dava dosyaları, Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/149 Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı içeriklerine bakıldığında, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün raporunda; inceleme kapsamına dahil edilen; aralarında ... 01 01 ... ... işyeri sicil numaralı ... unvanlı işyerinin de bulunduğu 10 adet işyerine ilişkin olarak işyerlerinden fiilen çalışmadıkları halde bildirimleri yapılan 322 kişinin (ek-1) sigortalılık niteliğine haiz olmadıkları değerlendirildiğinden, dönem bordroları veya aylık prim hizmet belgelerinde adı geçenlerin, 5510, Mülga 506 sayılı Kanunlar ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ve 2013/5 sayılı genelgeler kapsamında işe giriş bildirgeleri, aylık prim ve hizmet belgeleri ve tescil kayıtlarının iptal edilmesi(ek-l)nin gerektiğine dair karar verildiği, Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı sorgu aşamasında dinlenen ...'un hiçbir zaman Çorlu'da önceden işletmesinin-işyerinin olmadığına yönelik beyanları dikkate alındığında davacının çalışmalarının fiili ve gerçek olmadığı, çalışmalarının duraksamaya yer kalmayacak şekilde ispatlanamadığı", Sanık ...'un Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığındaki ifadesinde" Bana sormuş olduğunuz ... isimli şahsı tanımam. Çorlu'da önceden faaliyet göstermiş "..." isimli bir işletmem yoktur. Ancak ismini ... olarak bildiğim açık kimlik, iletişim ve adres bilgilerini bilmediğim bir arkadaşım benim adıma şirket kurmuştu. Ben bu hususa bilerek muvafakat etmiştim. Dolayısıyla benim böyle bir işyerim olmadığından dolayı bununla alakalı teftiş ya da suça konu olaylar ile bir alakam yoktur. Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum." şeklinde beyanda bulunduğu, Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/149 Esas sayılı ceza dosyasında dinlenen davacı asil ile Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı sorgu aşamasında dinlenen ...'un hiçbir zaman Çorlu'da önceden işletmesinin-işyerinin olmadığına yönelik beyanları dikkate alındığında davacının çalışmalarının fiili ve gerçek olmadığı, çalışmalarının duraksamaya yer kalmayacak şekilde ispatlanamadığı kanaatine varılmış olup, Çorlu 2. İş Mahkemesi 2013/784 E., 2015/397 K sayılı ilamı, Çorlu 1. İş Mahkemesinin 19.01.2016 tarih 2013/755 E. 2016/24 K. sayılı ilamı, Çorlu 1. İş Mahkemesinin 27.10.2017 tarih 2014/96 E. 2017/364 K. sayılı kesinleşen emsal dosyaları ve açıklanan sebeplerle, ispatlanamayan davacının davadaki tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tanıkların çalışmayı doğruladıklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370,371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86. madde hükümleri
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.