MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili ile davalılar ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ile davalı ... Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında asıl dava ile birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalılar ... Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1-Davacı vekili dilekçesinde; davacının davalı şirketler iş ortaklığının yüklenici olduğu İstanbul-Maltepe'de bulunan ... Hastanesi ek bina inşaatında kalıp ustası olarak günlük net 105,00 TL çalıştığını, 26.01.2014 tarihinde aydınlatma boşluğunu dışarıdan fark edilmeyecek şekilde tamamen kapatan ve özensiz yerleştirilmiş ... üzerinden geçen müvekkilin 15 metre yüksekten düşmesi sonucu iş kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilin kusurlu olmadığını beyan ederek, şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın kazanın meydana geldiği 26.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
2-Birleşen Ankara 7. İş Mahkmesinin 2018/54 Esas sayılı dosyasında davacı; davalı ... Sigorta A.Ş. ve diğer davalılardan 5.000,00 TL maddi tazminat ile 15,000,00 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluk sınırı poliçe limitini aşmamak şartıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Asıl davada davalılar ... İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Enerji Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dilekçesinde; müvekkil davalıların oluşturduğu Ortak Girişim uhdesinde yapımı devam eden ... Üniversitesi ... Yerleşkesi Diş Hekimliği Binası İnşaatı işine ait şantiye bölgesinde 26.01.2014 tarihinde davacının kalıpçı olarak çalıştığı işte düşmek suretiyle yaralandığını, davalıların oluşturduğu iş ortaklığına atfedilecek herhangi bir kusur olmadığını, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik tüm tedbirleri aldıklarını, iş kazasının oluşumunda davacının asli kusurlu olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2-Birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekili dilekçesinde; sigortalısı ... İnş.Enerji Ltd. Şti. & ... İnş. Enerji Ltd.Şti İş ortalığı olan 23.10.2013-22.02.2014 vadeli ... no.lu İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesinde ve ... nolu ... Sigorta Poliçesinde, riziko adresi ve işin konusu olarak ... Üniversitesi ... Sağlık Yerleşkesi Okul İnşaatı işi gösterilmiş ve ilgili poliçeler ile sadece bu faaliyet konusu işle ilgili olarak bu adreste meydana gelecek olayların teminat altına alındığını, dolayısıyla, dava konusu olayın poliçede bildirilen adreste gerçekleşmediğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, dava konusu istemlerin ... Sigorta poliçesi teminatı haricinde olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, .."Davacı ...'in ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine ait hastane binası yapım işinde davalılar ... İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Enerji Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin elemanı olarak çalıştığı, kalıp ustası olduğu davalı şirketlerin diğer davalı ... Sigorta A.Ş ile ... sigorta poliçesi yaptığı, davacının 26.01.2014 tarihinde davalı iş yerinde geçirdiği kaza sonucu %11 oranında maluliyete uğradığı anlaşılmakla dosya kusur yönünden bilirkişiye tevdi edilmiş, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenen 03.04.2017 tarihli raporda davalıların %80, davacının ise %20 oranında kusurlu olduğu..." gerekçesiyle;
"A)Asıl dava olan Mahkememizin 2019/592 yönünden;
Davacının davasının kısmen kabulü ile
1-219.500,84 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden Poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-14.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan
müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
...
B)Birleşen dava olan Ankara 18.İş Mahkemesi 2021/32 yönünden;
Davanın kabulü ile
1-149.194,21 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... firma vekili ve ... Sigorta firma vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece ilk kararda verilen miktarların davalı ... ... şirketi ve ... şirketi yönünden kesinleştiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının bakiye ömrünün ...-2010 yerine ...-... yaşam tablosuna göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürülerek istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı ... ... Enerji Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle;davacının usta vasfı bulunmadığını, Mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığı, işçinin iş gücü kaybına dayalı olarak maddi tazminat hesabında, pasif döneme ait zarar hesabının yapıldığı bilirkişi raporuna itibar ederek, bu konudaki itirazların dikkate alınmadığın ve davacı işçinin pasif dönem zararının da hesaba dahil edildiği bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının yüksek belirlendiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuşlardır.
Davalı ... Sigorta Şirketi ( ... Sigorta A.Ş) vekili istinaf dilekçesinde özetle;davacı tarafından yalnızca ... no'lu ... Sigorta Poliçesi kapsamında müvekkil şirkete husumet yöneltildiği,davacı yanın 26.01.2014 tarihinde geçirdiği iddia olunan kaza neticesi malul kaldığı iddiası ile talep olunan maddi-manevi tazminat talepleri ... Sigorta Poliçesi kapsamında teminat dahilinde bulunmadığını,davaya konu mezkur kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirket nezdinde sigortalısının herhangi bir kusuru bulunmadığını,yine davacı yanın uğradığı iddia olunan maddi zararların fahiş olarak hesaplandığını,vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını,ayrıca faiz tarihinin de yanlış belirlendiğini,İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuşlardır.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;"...İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen 19.06.2018 tarihli karara karşı tüm davalıların istinaf yoluna başvurdukları görülmüştür. Ancak davalılar ... ... Şirketi ve ... ... Enerji Şirketi vekiline gerekçeli kararın 02.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu davanın işçilerin hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalardan olması sebebiyle adli tatile tabi davalardan olduğu anlaşıldığından, davalılar vekilinin istinaf başvuru süresinin 17.08.2018 tarihinde sona erdiği ve Mahkemece istinaf talebinin reddine dair verilen kararın doğru olduğu görülmüştür. Bu durumda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen ilk karara ilişkin tüm olguların davalılar ... ... Şirketi ve ... ... Enerji Şirketi yönünden kesinleştiği görülmüştür. Somut olayda, davacının davalılara ait iş yerinde çalışırken 26.01.2014 tarihinde aydınlatma boşluğunu fark edemeyerek 15 metre yükseklikten aşağı düşerek yaralanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacının sürekli iş göremezlik oranının % 11 olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar Mahkemece tespit edilen ve hesaplamaya esas alınan ücrete itiraz edilmişse de ücrete yönelik yapılan incelemede davacının kalıpçı ustası olarak çalıştığı, Mahkemece gerçek ücretin tespitine yönelik emsal ücret araştırması yapıldığı, tanık beyanları, emsal ücret araştırması, davacının yaptığı iş nazara alındığında söz konusu emsal ücretin ortalaması esas alınarak hesaplama yapılmasında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Kazanın oluşumundaki kusur oranının belirlenmesi açısından yapılan incelemede, Kurum müfettişi tarafından düzenlenen raporda iş kazasının meydana gelmesinde işverenlerin % 90 oranında, sigortalı işçicinin % 10 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür. Mahkemece aldırılan tek kişilik bir bilirkişi raporu ile davalı işveren ve yetkililerinin % 75 oranında, davacının % 25 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür. Mahkemece aldırılan heyet raporunda ise davalı işverenlerin % 40'ar oranında, davacının % 20 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür. Dairemiz kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada çelişki giderilmek üzere dosyanın 3 kişilik bilirkişi heyetine gönderildiğini ve davalı iş verenlerin %80 davacı işçinin ise %20 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Son İki heyet raporunun birbirini teyit ettiği anlaşılmakla tarafların bu husustaki istinaf nedenleri yersiz bulunmuştur. Davacı vekili tarafından istinaf dilekçesinde her ne kadar davacının bakiye ömrünün ...-2010 yerine ...-... yaşam tablosuna göre belirlenmesinin isabetli olmadığı ileri sürülmüş ise de ,davacının ilk karara karşı istinaf nedenleri arasında bu hususun yer almadığı ,davacının ücretine ilişkin itirazlarının bulunduğu görülmüştür. Bilirkişi tarafından hazırlanan ek rapora göre tespit edilen miktarın güncel asgari ücrete göre uyarlanarak yeniden hesaplama yapıldığı ve maddi tazminat miktarının arttığı anlaşılmaktadır. Davacı vekili tarafından ek rapora göre belirlenen fark maddi tazminat alacağı yönünden ek dava açıldığı ve bu dava ile ayrıca 149.194,21 TL maddi tazminatın tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre tespit edilen miktarın güncel asgari ücrete göre yeniden hesaplanması bozma nedeni olarak görülmektedir. Davalılar ... ... Şirketi ve ... ... Enerji Şirketi yönünden bu husus irdelenemese de, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ek davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. İlk Derece Mahkemesi tarafından kaldırma kararı doğrultusunda; söz konusu poliçenin dava konusu kapsamında olup olmadığı ve sigorta şirketinin bu istemlere ilişkin sorumluluğu bulunup bulunmadığı hususunda gerekli araştırmaların yapıldığı, özellikle İstanbul Kadastro Müdürlüğünün 20.10.2020, 23.03.2021 tarihli cevapları ile mevcut poliçelerin iş kazasının meydana geldiği olay yerini kapsadığı anlaşılmıştır. Ancak davalı ... şirketinin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından dava tarihi itibariyle faiz yürütülmesi gerekirken kaza tarihi itibariyle faiz yürütülmesi isabetsiz bulunduğu..." gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... firma vekilinin istinaf başvurularının esastan reddi ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... firma vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi
3. Değerlendirme
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; Bölge Adliye Mahkemesince 15.10.2019 tarihli kaldırma kararı öncesi İlk Derece Mahkemesince verilen 19.06.2018 tarihli kararda 29.03.2018 tarihli hesap bilirkişi raporunun esas alındığı, anılan raporda davacının Kurum Sağlık Kurulunca 08.06.2015 tarihli kararı ile belirlenen %11 oranındaki sürekli iş göremezlik oranının esas alındığı ve davacı sigortalının bakiye ömür süresinin tespitinde ... tablosunun kullanıldığı, maddi zararın seçenekli olarak hesaplandığı , davacı sigortalının ücretinin asgari ücretin 2.89 katı ile çalıştığının kabulü halinde zararın 219.500,84 TL olduğunun bildirildiği, davacı vekilince rapora süresi içerisinde davacının bakiye ömür süresinin tespitinde ...-2010 tablosunun uygulanması gerektiği itirazında bulunduğu ve bu itiraz hakkı saklı kalmak üzere talebini rapor gibi arttırdığı, davalı ... vekilinin ise yine süresinde rapora itiraz ile davacı sigortalının Kurumca belirlenen sürekli iş göremezlik oranına itiraz ettiklerini bildirdiği, Mahkemece 219.500,84 TL üzerinden davacı lehine maddi tazminata hükmedildiği, karara karşı tüm taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince verilen 15.10.2019 tarihli kaldırma kararında davalılar ... ile ... ... ortak vekilinin süresinden sonra kararı istinaf etmesi nedeniyle istinaf başvurularının reddi ile kusur oranlarının tespitinde eksik araştırma yapıldığı ve davalı ... şirketinin rizikonun gerçekleştiği yerin poliçeler ile teminat altına alınan yer ile ilişkisinin bulunmadığına yönelik itirazının değerlendirilmediği gerekçesiyle kararın kaldırılarak dosyanın Mahkemesine gönderildiği, Mahkemece iş kazasının meydana gelmesinde kusur oran ve aidiyetinin tespiti amacıyla yeniden kusur raporu aldırıldığı aldırılan raporda kaldırma öncesi hükme esas alınan kusur oranları gibi davalıların %80 oranında davacının % 20 oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği, tapu kayıtlarının getirtilmesi sonucu kazanın gerçekleştiği yerin poliçeler ile teminat altına alınan yer ile aynı olduğu tespiti ile yargılamaya devamla 30.12.2020 tarihli hesap raporu aldırıldığı, alınan raporda davacı zararının bu kez yine ... tablosunun esas alınması ancak bilinen dönemin ileriye çekilmesi suretiyle 368.695,05 TL olarak hesaplandığı, iş bu rapora davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından önceki itirazların aynen ileri sürüldüğü devamla davacı vekilince bakiye 149.194,21 TL maddi tazminatın birleşen dava dilekçesi ile talep edildiği, Mahkemece 06.07.2021 tarihli kararında asıl dava dosyası üzerinden kaldırma kararı öncesi hüküm gibi , birleşen dava yönünden ise talep gibi davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekili ile davalılar ... firması ile ... Sigorta Şirketi tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince temyize konu ilamında davacı vekilinin istinaf talebinin daha önce ...-2010 tablosunun uygulanmasına yönelik istinaf istemi bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... firmasının istinaf istemi yönünden ise daha önce verilen 19.06.2018 tarihli kararı istinaf etmediği gerekçesiyle istinaf isteminin reddi ile davalı ... yönünden ise kaldırma kararında belirtilen eksik araştırmanın giderilmesi sonucu kaldırma öncesi hükümde esas alınan veriler değişmediğine göre Mahkemece kaldırma kararı sonrası aldırılan hesap raporu ile ortaya çıkan bakiye maddi tazminatın talep edildiği birleşen davanın reddi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın sigorta şirketi yönünden reddini içerir şekilde kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesince temyize konu ilamında davalı ... firması yönünden 15.10.2019 tarihli kaldırma kararı öncesi verilen 19.06.2018 tarihli karara karşı süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunmadığı gerekçesiyle Mahkemece kaldırma kararı sonrası tesis edilen 06.07.2021 tarihli hükme karşı istinaf başvurusunda bulunamayacağı "..Davacı vekili tarafından ek rapora göre belirlen fark maddi tazminat alacağı yönünden ek dava açıldığı ve bu dava ile ayrıca 149.194,21 TL maddi tazminatın tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Yargıtay 10.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre tespit edilen miktarın güncel asgari ücrete göre yeniden hesaplanması bozma nedeni olarak görülmektedir. Davalılar ... ... Şirketi ve ... ... Enerji Şirketi yönünden bu husus irdelenemese de, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ek davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir..." şeklinde gerekçe ile belirtilmiş ise de kaldırma kararı sonrası aldırılan hesap raporu ile tespit edilen bakiye maddi tazminatın birleşen dava ile talep edildiği bu suretle de birleşen dava yönünden davalı ... firmasının istinaf isteminde bulunabileceği gözetilmeksizin karar tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
O halde, davalı ... Enerji ... Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile dikkate alınarak bozma sebebine göre bu aşamada taraf vekillerinin sair temyiz itirazları incelenmeksizin, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz eden taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.