MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/684 E., 2025/909 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Artvin 1. Asliye (İş) Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/422 E., 2024/116 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının ... Merkez/Artvin adresinde ikamet ettiğini, yaklaşık olarak 19 yıl önce eşi ... ile boşandığını, zaten evliliklerinin çok kısa sürdüğünü, (Hanak Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi 2003/1 45... /450 Karar sayılı boşanma ilamı) Müvekkili davacı ile eski eşi ...'in nüfus kayıtlarından da anlaşılacağı üzere 23.10.2005 yılında evlendiklerini ve 50 gün kadar evli kaldıktan sonra 12.12.2003 tarihinde boşandıklarını, müvekkilinin eski eşiyle boşandıktan sonra bir daha kendisiyle kesinlikle bir araya gelmediklerini, müvekkilinin davacı boşandıktan sonra SGK'ya başvurduğunu ve kendisine yetim aylığı tahsis edilmesini talep ettiğini, davalı Kurumca müvekkiline yetim aylığının bağlandığını, müvekkilinin 21.10.2008 - 20.11.2018 tarihleri arasında yaklaşık olarak 10... ay kadar yetim aylığı aldığını fakat 20.11.2018 tarihinde yetim aylığının kesildiğini, müvekkilinin haricen yaptığı araştırma neticesinde yetim aylığının boşanmış olduğu eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile kesildiğini öğrendiğini, davalı Kurum tarafından müvekkiline ödenen toplam bedel faiziyle birlikte geri istediğini, bu doğrultuda Artvin İcra Müdürlüğü 2019/1485 Esas sayılı icra takibinin açıldığını, müvekkilinin davalı Kuruma başvurarak yetim aylığının kesilmesi şeklindeki işlemin iptal edilmesi itirazında bulunulduğunu, davalı Kurum ise cevabi yazısı ile “Kurumumuz denetim elemanlarımızın tuttuğu raporun aksi sabit oluncaya kadar geçerli olması nedeniyle Kurumumuzca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.” şeklinde olumsuz cevap verdiğini ve davacının talebinin reddedildiğini bildirdiğini, müvekkili ...'nun ... sigorta sicil numaralı müteveffa babası ...'dan dolayı davalı Kurumdan 3/1033871 tahsis numarası ile almakta olduğu aylığının kesildiğini ve kendisine bu güne kadar yapılan tüm ödemelerin geri istendiğini ve müvekkili davacı aleyhinde Artvin İcra Müdürlüğü 2019/1485 Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibinin başlatıldığını, yapılan bu işleme gerekçe olarak da; müvekkilinin eski eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği tespitinin gösterildiğini, fakat yapılan tespitler tümüyle yanlış ve yapılan işlemlerin hukuki anlamda son derece hatalı olduğunu, ayrıca hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili ile eski eşi ...'in boşandıktan sonra hiçbir şekilde tekrardan bir araya gelmediklerini, taraflar arasındaki boşanma gerçek bir boşanma olduğunu, muvazaalı bir boşanmanın kesinlikle söz konusu olmadığını, müvekkilinin babasından kalan maaşı alabilmek için boşanmadığını, bu duruma aynı şekilde çok sayıda kişi yargılama aşamasında tanıklık edebileceğini, müvekkilinin müteveffa babasından kalan maaş dışında hiçbir gelirinin bulunmadığını, maaşının kesilmesi ve ayrıca şu ana kadar yapılan maaş ödemelerinin topluca müvekkilinden geri istenmesinin kendisini son derece mağdur ettiğini, müvekkilinin boşandığı eşi ... ile hiçbir maddi-manevi ilişkisinin bulunmadığını, yapılan şikâyet ve sonrasındaki tespitlerin hatalı olduğunu ve bu hatanın bir an önce düzeltilmesinin gerektiğini, müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması için davalı Kurumun aylık kesilmesi şeklindeki sataşmasının önlenmesini, müvekkilinden geri istenen aylıkların icrasının dava sonuçlanıncaya kadar durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini ayrıca maaşının kesilmesinden sonra geçen süreçte hakkı olan fakat kendisine ödenmeyen tüm maaşlarının da toplu olarak müvekkili davacıya ödenmesini talep ettiklerini belirterek davalı Kurumun müvekkiline ödenen yetim aylığının kesilmesi aylık kesilmesi şeklindeki işleminin iptaline, davacıya ödenmiş olan aylıkların geri istenmesine yönelik davalı Kurumca açılmış olan Artvin İcra Müdürlüğü 2019/1485 Esas sayılı dosyasının tüm icra ve haciz işlemlerinin dava sonuçlanıncaya kadar durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesine, davacının birikmiş ve dava süresince birikecek aylıklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davalı Kurumun sataşmasının bu şekilde önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; öncelikle davacı tarafından mahkemede açılan iş bu dava kanunda öngörülen süre içerisinde açılmadığından zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden davanın reddi gerektiğini, Mahkemece davanın esasına geçilmesi halinde de haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi gerektiğini, davacı ...'nun 21.04.2005 tarihinde müvekkili Kuruma başvuruda bulunarak 24.03.2005 tarihinde vefat eden ... sigorta sicil numaralı müteveffa babası ...'dan yetim aylığı bağlanmasını talebinde bulunması üzerine kendisine yetim aylığının bağlandığını, 15.08.2018 tarihinde Artvin Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunca 2018/1906 soruşturma sayılı dosyasında müvekkili Kurum Artvin İl Müdürlüğüne yapılan ihbar üzerine yapılan incelemelerde boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen davacının aylıkları kesilmiş olup 21/10/008-20.11.2018 tarihleri için borç oluşturulduğunu, davalı idare tarafından tesis edilen işlemler iş bu nedenlerle hukuka ve kanun uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince; davacı ... 'nun davasının kabulü ile davacının ... sicil numaralı müteveffa babası ...'dan dolayı almayı hak ettiği ancak davalı Kurumca davacıya ödemesi durdurulan aylığına yönelik durdurma işleminin iptaliyle, söz konusu aylığın ödenmesine devam edilmesi ve davalı Kurumca ödemesi yapılmayan aylıkların yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin ayrı ayrı tespitine, davacının maaşına vaki sataşmanın bu şekilde ortadan kaldırılmasına, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafın temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.