MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/123 E., 2024/514 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/153 E., 2022/389 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde; davalı Kurumdan 09.10.1975 tarihinden itibaren 3...1 sicil numarası ile 4/a, 01.02.1987 tarihinden itibaren 7...9 sicil numarası ile 4/b ... ve 04.0l.2005 tarihinden 4/b Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, 20.08.2008 tarihinde toplam 9064 hizmet günü ile yaşlılık aylığı bağlandığını, 01.08.2016 tarihinde ...'lı çalışması ile ...'lu çalışmalarının bazılarının çakışması nedeniyle aylığının iptal edildiğini ve tekrar bağlandığını, aylığında meydana gelen değişiklikten dolayı 60.120,76 TL yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle Kurum tarafından borç çıkartıldığını, 1987 yılından itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında 6452 gün ... primi ödediğini, bu dönemler içerisinde bazı yıllarda ailesinin geçimini sağlamak için 4/a sigortalısı olarak çalıştığını, bu çalışmalarından dolayı Kurum tarafından usul ve yasalara aykırı olarak ... hizmetleri silinerek ödediği primlerin büyük bir bölümünü talebi dışında yanlış işlemler yaparak aktarıldığını beyanla hatalı ve yanlış işlemlerin düzeltilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumdan ... T.C. kimlik numarası ve 1...3 sigorta sicil numarası ile Bağ-Kur yaşlılık aylığı almakta olan davacının, Kurumdan aylık alan sigortalıların dosyalarının incelenmesi ile tescil basamaklarının ve birleştirilen hizmetlerinin güncellenmesi üzerine yapılan incelemede; 1...3 Bağ-Kur numarası üzerinden bağlanan yaşlılık aylığında 6452 gün hizmetinin 2926 sayılı Kanun'a tabi olarak yüklenmiş olsa da aynı dönemlerde ...'ya tabi çalışmalarının olması nedeniyle 7...9 Bağ-Kur numaralı ... dosyasında, 1300 gün olan hizmetlerinin müdürlüklerine bildirildiğini, ...'undaki 9.006,00 TL fazla ödeme tutarının Esnaf Bağ-Kur hesabına aktarıldığını, 9000 gün olan toplam hizmet süresinin yeni düzenleme ile 6129 hizmet süresine düşmesi nedeniyle yaşlılık aylığının iptal edilerek 60.130,76 TL borç çıkartıldığını, 2018/9 sayılı Genelge'ye göre sigortalının 58 yaşını doldurduğu 01.08.2016 tarihinde tekrar yaşlılık aylığı bağlandığını, aynı anda birden fazla ... Kurumuna tabi olunmasının mümkün olmadığını, çakışan sigortalılık açısından kesintisiz devam eden ve kişinin hayatında baskın olan çalışmasının tabi olduğu sigortalılığa üstünlük tanındığını, davacının taleplerinin yasal düzenlemeler karşısında mümkün bulunmadığını, yasal düzenlemeler doğrultusunda müvekkili Kurum tarafından gerçekleştirilen işlemin hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne,
Davacıya 5812 gün sayısı üzerinden 506 sayılı Kanun'un geçici 81/A maddesine göre 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine,
Davacının, 1...3 Bağ-Kur numarası üzerinden bağlanan yaşlılık aylığının iptali nedeni ile davalı Kurum tarafından yersiz ödeme olarak talep edilen 60.120,76 TL tutarında davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine,
Davacıya Bağ-Kur numarası üzerinden bağlanan ve ödenen emekli aylıkları ile işbu hüküm fıkrasının 1 no.lu bendi uyarınca 506 sayılı Kanun kapsamında bağlanıp ödenmesi gereken aylıklar arasındaki (01.09.2008 tarihi ile 506 Kanun uyarınca aylık bağlanması işleminin yapılacağı tarih aralığı için) fark tutarın davalı Kurum tarafından hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir 14. İş Mahkemesinin 13.10.2022 tarih, 2019/153 Esas ve 2022/389 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda çakışan sigortalılığın hiçbir şekilde irdelenmeden, çalışmalarının arasındaki boşluğun neye göre ... olarak kabul edildiği açıklanmadan varsayımsal olarak ve sosyal güvenlik sisteminde aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olunmasının mümkün olmadığı hususu göz ardı edilerek sonuca gidildiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından hatalı ve eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın ispatlanamadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacıya 20.08.2008 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında bağlanan yaşlılık aylığını iptal ederek yersiz borç tahakkuk ettiren Kurum işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.