MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/887 E., 2025/1344 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/209 E., 2023/480 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 24.10.2005 tarihinde engelliliği nedeniyle vergi indiriminden faydalanarak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun geçici 87/D maddesi uyarınca aylık almaya başladığını, davacının 15 yılı aşkın bir süre aylığını almaya devam ederken davalı Kurumun ''Kontrol Muayenesi'' konulu yazısı ile davacı hakkında 15.03.2020 tarihinde kontrol muayenesi tarihi oluşturulduğunu, 12.12.2019 tarihli sevk yazısı ile ... Şehir Hastanesi Baştabipliğinden davacının 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak tanzim edilecek sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin davalı Kuruma gönderilmesinin talep edildiğini, ... Şehir Hastanesince tanzim edilen Sağlık Kurulu Raporunun davacıya hiçbir şekilde verilmediği ve bu suretle davacının söz konusu rapora karşı itiraz haklarının ihlal edildiğini, davalı Kurum tarafından işbu rapor sonucu engel derecesi %40 olan davacının engel derecesinin %25 olduğunun tespit edildiğinden bahisle, 09.07.2020 tarihli yazı ile davacının aylığının 30.06.2020 tarihi itibarıyla durdurulduğunu belirterek, Kurum işleminin iptali ile davacının aylığının yeniden bağlanmasına, 30.06.2020 tarihinden itibaren ödenmeyen birikmiş 5.021,91 TL ve birikecek aylığın en yüksek mevduat faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, yetki, husumet, hak düşürücü süre gibi itirazlarda bulunduklarını, Kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, Kuruma usulünce başvuru olup olmadığının araştırılmadığını, aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Uyuşmazlık, davacının meslek hastalığı sebebiyle sürekli iş göremezlik oraranın tespiti istemine ilişkindir.
5510 sayılı Kanun’nun 95. maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.
Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.
Adli Tıp 3. Kurumu İhtisas Dairesinden alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.
Somut olayda, dosya kapsamında yer alan kayıt ve belgelerden; davacının ... Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 25.12.1998 tarihli ve 37649 sayılı Sağlık Kurulu raporunun, Merkez Sağlık Kurulunca incelenmesi neticesinde %40 oranındaki sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden kaynaklı davacıya 506 sayılı Kanun’nun geçici 87/B maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının kontrol muayenesine tabi tutulması neticesinde ... Şehir Hastanesince düzenlenen 13.01.2020 tarihli raporla; kişisel engel oranının %25’e inmiş olduğunun görülmesi üzerine; Kurum tarafından yapılan başvuru neticesinde bu defa, işbu rapora dayalı olarak, bilahare Maliye Bakanlığı, Merkez Sağlık Kurulunca sigortalının maluliyet oranının %25 olduğu sonucuna varılarak, sakatlığa dayalı vergi indiriminden yararlanamayacağına dair alınan karar ile davacının aylığının 30.06.2020 tarihi itibari ile kesildiği, Mahkeme tarafından, ATK 3. İhtisas Kurulundan rapor aldırılmış ve 09.10.2023 tarihli raporda %40 özür oranının olduğu belirtilmiş; ancak dosya kapsamında 5510 sayılı Kanun’nun 95. maddesinde belirtilen prosedür işletilmemiş ve Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulundan rapor aldırılmamıştır. Bu yönüyle eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; öncelikle Kurum raporu ile birlikte Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu'ndan rapor aldırılmalı, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınan rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu raporu arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.