MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/4763 E., 2025/659 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kayseri 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/64 E., 2022/225 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Şirketinin 19.09.20 17... /459316 ihale kayıt numarasına konu ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama Merkezi ve Bağlı birimlerinin 01.10.2017 tarihi ile 31.03.2018 tarihi arası dönem tıbbi kayıt ve büro destek, sağlık destek, ameliyathane destek, teknik destek, hasta taşıma, yemek dağıtımı, aşçılık destek, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, temizliğinin 1210 kişi ile sağlanması işi iş yerinin 2018/03. aya ilişkin 1.666.869,43 TL tutarında prim borcunun yüklenicinin kesin teminatının nakde çevrilerek Kurum hesabına aktarılmasının ihale makamına gönderilen 10.01.20 19... 8 ve 517478 sayılı yazı ile istenildiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Satın Alma Müdürlüğü 05.02.2019 tarihinde 1985386 varide numarasıyla kayda alınan yazılarıyla 19.09.20 17... 459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B maddesi kapsamında (Pazarlık Usulüyle) gerçekleştirilen hizmet alım ihalelerinde işe başlama tarihinin 01.10.2017, iş bitim tarihinin 31.01.2018 olarak belirlenerek yüklenici ile sözleşme imzaladıklarını, 31.01.2018 tarihinde sözleşme süresinin dolması üzerine 24.12.2017 tarihinde 30280 sayılı Resmi Gazetede yayınlan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK 127. maddesi hükmünden yararlanarak 31.01.2018 tarihinden sonra alınan hizmeti 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesi kapsamında Doğrudan Temin usulüyle gerçekleştirdiklerini, yüklenici ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık Sanayi Anonim Şirketine her ay yaptıkları Hak ediş ödemelerini SGK Borcu yoktur sorgusu (muaccel borç sorgusu) yaparak ödediklerini, yükleniciye son olarak 16.04.2018 tarihinde SGK borç sorgusu yapılarak toplu sözleşme fiyat farkı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeler öncesi (Kurumun resmi internet sayfasından) SGK borç sorgusunda yüklenicinin borcunun olmadığı bilgisi doğrultusunda ödemenin yapıldığını, yüklenicinin ihale makamından herhangi bir alacağının kalmadığını, kesir teminatının olmadığını bildirdiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Satın Alma Müdürlüğü 16.02.2018 tarihinde 2250837 varide numarasıyla kayda alınan yazılarıyla 19.09.20 17... /459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B iratlı kapsamında (Pazarlık Usulüyle) gerçekleştirilen hizmet alım ihalelerinde iş bitim tarihinin 31.01.2018 olarak belirlendiğini ancak hizmet alımına konu işte çalıştırılan yükleniciye ait işçilerin 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK hükmü gereği kadrolarına alınması işlemlerinin tamamlanması sürecinde mevcut sözleşme de aynı koşullarda süre uzatımına gittiklerini yüklenicinin muvafakatini içerir dilekçesiyle beyan ettiğini, davalının bu beyanı ile 05.02.2019 tarihinde 1935386 varide numarasıyla kayda alınan yazılarıyla 19.09.20 17... /459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B maddesi kapsamında Pazarlık Usulü ile gerçekleştirilen hizmet alım ihalelerinde işe başlama tarihinin 01.10.2017, iş bitim tarihinin 31.01.2018 olarak belirlenerek yüklenici ile sözleşme imzaladıklarını, 31.01.2018 tarihinde sözleşme süresinin dolması üzerine 24.12.2017 tarihinde 30280 sayılı Resmi Gazetede yayınlan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK 127. maddesi hükmünden yararlanarak 31.01.2018 tarihinden sonra alınan hizmeti 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesi kapsamında Doğrudan Temin usulüyle gerçekleştirdikleri beyanı çeliştiğinden İhale Makamından 23.05.2019 tarih ve 7857673 sayılı yazı ile 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesi kapsamında Doğrudan Temin usulüyle 31.01.2018 tarihinden sonra alınan hizmete ilişkin ihale onay belgeleri ile sözleşmenin onaylı örneğinin istenildiğini, İhale Makamı 27.06.2019 tarih ve 9310643 sayılı yazılarıyla 31.01.2018 tarihinden sonra Yükleniciden alınan hizmetlerin 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK 127. maddesi hükmüne istinaden Doğrudan Temin olarak değerlendirildiğinin bildirildiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Satın Alma Müdürlüğünün 19.09.20 17... /459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B maddesi kapsamında Pazarlık Usulü ile gerçekleştirilen ihalesinin 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK gereği Yüklenicinin hizmet alımına konu işte çalıştırdığı işçilerin ... Üniversitesi kadrosuna alınması işlemlerinin tamamlanması sürecinde mevcut ihalenin sözleşmesinde (01.02.2018 tarihi ila 31.03.2018 tarihi arası dönem için) Kararnamenin 127. maddesinin 1. fıkrası sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin çalıştırılmalarına esas hizmet alım sözleşmelerinin süresinin geçiş işleminin yapılmasından önce sona ermesi halinde, bunlardan personel çalıştırlmasına dayalı olanlar ile personel çalıştırılmasına dayalı olan kısımlarının süresi başka bir işleme gerek kalmaksızın mevcut sözleşme koşullarına uygun olarak geçiş işlemi yapılıncaya kadar ilgili mevzuatı uyarınca uzamış sayılacağını, İhale Makamının 16.02.2018 tarihinde 2250837 varide numarasıyla kayda alınan yazısı, yüklenicinin 31.01.2018 tarihinden hizmet alımı işinde çalıştırdığı işçilerinin 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna alınacağı tarihe kadar sürede mevcut sözleşme koşullarına uygun olarak işin ifasına devam edeceğini ihale makamına bildirdiği taahhüt yazısı, 696 sayılı KHK'nın 127. maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü, yüklenicinin 2017/459316 İhale Kayıt Numaralı hizmet alım ihalesi için Kanun kapsamına aldırdığı iş yeri dosyasına 31.01.2018 tarihinden sonra da hizmet bildirmeye devam etmesi hususları, yüklenicinin mevcut ihale koşullarıyla 01.04.2018 kadar hizmet verdiğini gösterdiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Satın Alma Müdürlüğü 19.09.20 17... /459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 Sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B maddesi kapsamında Pazarlık Usulü ile gerçekleştirdiği hizmet alımı işi için yüklenici ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık Sanayi Anonim Şirketinden almış olduğu Kesin teminatı, Yüklenicinin ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesini aramadan yükleniciye iade ettiğinin İhale Makamının 16.02.2018 tarihinde 2250837 varide numarasıyla kayda alınan yazılarından anlaşıldığını, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Satın Alma Müdürlüğü 19.09.20 17... /459316 İhale Kayıt Numarasına konu 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 21-B maddesi kapsamında Pazarlık Usulü ile gerçekleştirdiği hizmet alımı işi için yüklenici ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık Sanayi Anonim Şirketinden almış olduğu Kesin teminatı, 5510 Sayılı Kanun'un 90. maddesinin ikinci Fıkrası, 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KHK'nin 127. maddesinin dokuzuncu fıkrası, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim Ve İdari Para Cezası Borçlarının Hak Edişlerden Mahsubu Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesi Aranması Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası hükmüne uygun olarak Yüklenicinin ihale konusu işle Kuruma borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesini aramadan yükleniciye iade ettiğinin sabit olduğunu, yüklenicinin de ihale konusu işe ilişkin Kuruma borcunu ödemediğinden (borç halen devam ettiğinden) 5510 Sayılı Kanunun 90. maddesinin beşinci fıkrasına istinaden Bakanlar kunulunca çıkarılan ve 29.09.2008 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hak edişlerden Mahsubu Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden işlem yapılarak Kurumun zarara uğratıldığını beyanla Kurum zararı olan toplam 1.666.869,43 TL prim alacağının her bir ödeme tarihi itibariyle işleyecek 5510 sayılı Kanun'nun 89. maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Üniversitede yürütülmekte olan bir kısım faaliyetlerin sürdürülmesinin temini amacıyla 19.09.2017 tarihinde 2017/459316 İhale Kayıt Numaralı “... Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü ve bağlı birimlerinin 4 ay 1210 Kişi İle Tıbbi Kayıt ve Büro Destek, Sağlık Destek, Âmeliyathane Destek, Teknik Destek, Hasta Taşıma, Yemek Dagıtımı, Aşçılık Destek, Hasta ve Ziyaretçi Yönlendirme, Temizlik Hizmetleri Personel Alımı İhalesi' isimli ihale yapıldığını, işbu ihaleyi ...Temizlik Güvenlik Hiz. Tur. Hay. Tic. A.Ş. isimli şirketin kazandığını, ihaleyi kazanan yüklenici ile müvekkili arasında 26.09.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, buna göre yüklenici şirketin işe başlama tarihinin 01.10.2017, işin bitiş tarihi ise 31.01.2018 olarak belirlendiğini, 24.12.2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 696 Sayılı OHAL KHK'sının 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. maddenin 16. fıkrasında; “Sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin çalıştırılmalarına esas hizmet alım sözleşmelerinin süresinin geçiş işleminin yapılmasından önce sona ermesi halinde, bunlardan personel çalıştırılmasına dayalı olanlar ile personel çalıştırılmasına dayalı olan kısımlarının süresi başka bir işleme gerek kalmaksızın mevcut sözleşme koşullarına uygun olarak geçiş işlemi yapılıncaya kadar ilgili mevzuatı uyarınca uzamış sayılacağını, mevcut yüklenici ile "sözleşmeye devam edilememesi halinde, geçiş işlemine kadarki süreye ilişkin ihtiyaç, parasal limit sınırlamasına tabi olmaksızın 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesine göre doğrudan temin suretiyle karşılanır." hükmünün yer aldığını, anılan 2017/459316 İKN'lu ihale kapsamında imzalanan sözleşmenin süresinin 31.01.2018 tarihinde dolması üzerine yukarıda belirtilen Kanun Hükmünde Kararnamenin açık maddesi gereğince ihale konusu işin, müvekkili tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın mevcut sözleşme koşullarına uygun olarak geçiş işlemi yapılıncaya kadar aynı yükleniciye yaptırıldığını, müvekkili tarafından yüklenicinin hak edişleri kontrol edilerek Sosyal Güvenlik Kurumunun resmi internet sitesinden SGK borç yoktur sorgulaması yapıldığını, sorgulama neticesinde yüklenicinin borcu olmadığının tespitinden sonra ödeme emri belgesi düzenlenerek ilgili aya ait hak ediş ödemesi yapıldığını, İş Kanununa göre işçi ücretlerinin takip eden ayın 5'ine kadar ödenmesi gerekli olduğunu, bundan asıl işveren ve alt işverenin yasal olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davaya konu ihale kapsamındaki yüklenici şirkete ait SGK prim borcu bulunup bulunmadığı hususunun müvekkili tarafından 03.04.2018 tarihli SGK borcu yoktur kaydı ile kontrol edildiğini, sorgulamalarda borca konu olan döneme ait herhangi bir borç tahakkuk etmediğini, davacının kendi kayıtlarına itibar edilerek yasal mevzuat uyarınca ödenmesi gereken bedellerin yüklenici firmaya ödendiğini, davacı Kurumun SGK prim alacaklarının asıl borçlusu olan ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki muhtelif tarihli ilanları incelendiğinde ... Hastane Gereçleri Temizlik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devredildiğini, davanın muhatabının açık ve net olarak görüldüğünü, ...Temizlik Güvenlik Hiz. Tur. Hay. Tic. A.Ş. ile ... Hastane Gereçleri Temizlik Sanayi ve Ticaret A.Ş. isimli şirketlerin muvazaalı olarak bölündüklerinin açıkça ortada iken, yine buna rağmen 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un 35. ve 36. maddeleri uyarınca bu iki şirketin de Amme Alacaklarının asıl borçluları olduğu hususu sabit olup davacı Kurumun da önce 05.04.2019 tarihli yazıyla müvekkilinin ... Hastane Gereçleri Temizlik Sanayi ve Ticaret A.Ş. alacaklarına bu kapsamda haciz koyup 24.04.2019 tarihinde gönderdiği yazıyla ise bu haczi kaldırması hususları değerlendirildiğinde davacı Kurumun müvekkiline açtığı işbu davanın açıkça hukuka aykırı ve yersiz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile toplam 1.371.355,00 TL Kurum prim alacağının, tahsilde tekerrür olmamak üzere, 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun, esastan reddine; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Kayseri 1. İş Mahkemesinin 21.09.2022 Tarih ve 2020/64 Esas - 2022/225 Karar sayılı kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davanın kısmen kabulü ile toplam 1.039.507,07 TL Kurum alacağının, tahsilde tekerrür olmamak üzere, her bir ödeme tarihi itibariyle işleyecek 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davalının istinaf sebepleri alacak miktarı yönünden kabul edilerek Kurum alacağı düşürülerek davanın kısmen kabulüne karar vermesinin hatalı olduğunu, ... Üniversitesinin Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hak edişlerden Mahsubu, Ödenmesi Ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden işlem yapılarak Kurum zarara uğrattığını, dosyaya ilişkin yapılan tüm tahsilatların yargılama devam ederken yapılmış olup Mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, Kurum alacağının kamusal niteliği ve yapılan tahsilatların dava açıldıktan sonra olduğu göz önüne alınarak davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarafın, yalnızca teminat mektubunu iade edildiğini iddia ettiğini, ancak teminat mektubunun süresinin prim borç yazısından önce sona erdiğini, talepten fazlasına hükmedildiğini, ...Temizlik Güvenlik Hiz. Tur. Hay. Tic. A.Ş. ile ... Hastane Gereçleri Temizlik Sanayi ve Ticaret A.Ş. isimli şirketlerin bölündüğünü, 5510 Sayılı Kanun'un 89. maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un 35. ve 36. maddeleri uyarınca bu iki şirketin de Amme Alacaklarının asıl borçlusu statüsünde olacağını, davacı Kurumun, önce 05.04.2019 tarihli yazıyla Üniversitedeki ... Hastane Gereçleri Temizlik Sanayi ve Ticaret A.Ş. alacaklarına bu kapsamda haciz koyup 24.04.2019 tarihinde gönderdiği yazıyla ise bu haczi kaldırdığını, davacı Kurumun bahsi geçen borçluyu ibra etmiş olmasının idaremizin de hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırdığını, bölünme işleminden sonra ... A.Ş.’nin 3’te 2’sinin sahibi, yani çoğunluk hissedarı haline gelen, ...Ltd. Şti.’nin borcundan sorumlu olan ortağı ...’nun ... A.Ş.’nin mevcut ve müstakbel gelirlerinin de 3’te 2’sinde hak sahibi olduğu açık olup 6183 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine aykırı şekilde ... A.Ş. isimli şirket sadece bölünen sermaye değeri olan 178.877,35 TL ile sınırlı sorumlu tutulduğunu, ... A.Ş.’nin idareden ve diğer kamu kurumlarından olan haciz konusu ettiği alacakları bakımından da bu değerin üzerinde kalmalarından ötürü hacizlerinin terkin edildiğini, dolayısıyla asıl borçluya ait olan borç bakımından asıl borçlunun ibra edilmiş olması nedeniyle idarenin de aynı nispette borçtan kurtulduğunun açık olduğunu, belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ...'nün ihbar olunan ...Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ihale yoluyla yaptığı hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan prim borçlarının tahsili istemine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.