MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1816 E., 2025/2132 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli (Konya) 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/169 E., 2023/525 K.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.07.2015-20.09.2017 tarihleri arasında davalı iş yerinde kesintisiz çalıştığını, davalının özensizliği ve kasıtlı hareketleri nedeniyle davacı müvekkilinin ciddi bir hak kaybına ve ekonomik zarara uğradığını belirterek 01.07.2015-20.09.2017 tarihleri arasında davalı işvreen nezdinde tam gün ve bilfiil çalıştığının tespitine karar verlimesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre sebebi ile reddine karar verilmesini, davacının dava dilekçesinde hangi tarihlerde sigortasının yapılmadığına dair açık bir beyanı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Feri müdahil SGK cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi geçtikten sonra açıldığını, dolayısıyla yasal süresinde açılmayan ve zamanaşımına uğrayan davanın reddinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulüne,
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 19.07.2022 havale tarihli raporda, bilirkişinin belirttiği şekilde, davacı ...'ın davalı ... Konservecilik'de SGK'ya bildirilen çalışma süreleri dışlanarak;
Yıl/ay bildirilmesi gereken süre (eksik bildirim)
2015/7 30
2015/8 30
2015/9 30
2015/10 30
2015/11 30
2015/12 30
2015 TOPLAMI 1 80... /130
2016/2 30
2016/3 30
2016/4 30
2016/5 30
2016/6 30
2016/7 (13/07/2016) 13
2016 TOPLAMI 193 GÜN
Toplam 373 gün çalıştığının ve çalıştığı bu sürelerin Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin tespit isteminin reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili özetle;
1.Davanın öncelikle hak düşürücü süre sebebi ile reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu,
2-)Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğunu,
3-)Mahkemece savunmaları nazara alınmamış ve husumetli tanık beyanlarına dayalı ve usul ve yasaya aykırı bilirkişi raporu ile hüküm kurulmuş olduğunu,
4-)Kararın eksik inceleme ile ve hatalı olarak verildiğini,
5-)Davacının, çalışma dönemlerinde sigortasının yapılmış ve ücretlerinin ödenmiş olduğunu, İlk Derece Mahkemesince mevcut delillere göre ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın bu şekilde gerekçesiz ve yetersiz delillere rağmen kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Fer’i müdahil Kurum vekili özetle;
1.Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Kurum tarafından kanuni nizam ve ölçülere uygun olarak yapılan işlemlerin, Kuruma bildirilen bilgiler ışığında yapıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Eldeki davada davacıya 01.01.2014 tarihinden geçerli olmak üzere 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, 01.07.2015-20.09.2017 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinden eksik bildirilen hizmetlerinin tespitini istediği, davacının 14.07.2016-20.09.2017 tarihleri arasında iş yerinden bildirimlerinin (kod 2) bulunduğu, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
2. 5510 sayılı Kanun'un 30. maddesi 3. fıkrası (a) bendinde; bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hariç olmak üzere bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlardan yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlayanların aylıkları kesilecektir.
3.Ancak, 5510 sayılı Kanun'un "Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı geçici 14. maddesi ile bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlar hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam edileceğine dair amir hüküm getirilmiştir. 5510 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nda ise "yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları" başlıklı 63. maddesinin; (A) bendinde yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıklarının bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmesi gerektiği, (B) bendinde; tekrar sigortalı bir işte çalışma halinde, sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenmesi suretiyle, yaşlılık aylığının ödenmesine devam olunacağı hükümlerinin düzenlendiği, söz konusu maddenin son fıkrasında ise, yaşlılık aylığı almakta iken tekrar çalışmaya başlayan sigortalıya, 506 sayılı Kanun'un 63. maddesinin (A) ya da (B) bendinden yararlanmak için bir tercih hakkı tanındığı anlaşılmaktadır.
4. İnceleme konusu eldeki davada, 01.01.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının uyuşmazlık konusu dönem yönünden sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma hakkı bulunduğu sabittir. Mahkemece davacının talebi net bir şekilde açıklattırılmalı, isteminin, 506 sayılı Kanun’un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi, yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususu aydınlatılmalı ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bir karar verilmelidir.
Mahkemece bu hususun gözetilmemesi, ayrıca hükümde bilirkişi raporuna atıf yapılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.