MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/758 E., 2025/1720 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 61. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/63 E., 2024/353 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davalı Kurumun 28.09.2021 tarih, E-97774677-205.02.01-32136611 sayılı ve buna bağlı borç bildirim işlemlerinin iptali ile davalı Kurumun aylık bağlanmasını gerektirir engelli olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, haksız açılan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı Kurumun 28.09.2021 tarih E-97774677-205.02.01-32136611 sayılı ve buna bağlı borç bildirim işlemlerinin iptaline, davacının aylık bağlanmasını gerektirir nitelikte engelli olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile engelli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
5510 sayılı Kanun'un 95. maddesine göre "bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.
Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.
Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.
İnceleme konusu dosyada; Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ...Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 13.11.2015 tarihli, 2788 sayılı sağlık kurulu raporunun incelendiği ve davacının çalışma gücünün %63 kaybettiğine karar verildiği, daha sonra Merkez Sağlık Kurulunca davacı ...Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmiş ve 11.12.2018 tarihli, 81324 esas sayılı rapor incelenmek suretiyle %60 engellilik oranı tespit edildiği, davacıya 01.10.2020 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un 87/E maddesine göre yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.
Somut davada; Kurumun 06.11.2021 tarihli, 1 sayılı soruşturma raporunda, vergi indirim belgesinin alınmasına esas tutulan ...Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 13.11.20 15... sayılı engelli sağlık kurulu raporunun alınması esnasında usulsüzlükler yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle davacının aylığı başlangıç tarihi itibariyle iptal edilmiş ve 01.10.2020-27.09.2021 tarihleri arasına ilişkin yersiz ödeme tahakkuk ettirilmiştir. Davacı Kurum tarafından ...Hastanesine sevk edilmiş ve 05.12.2024 tarihli engelli sağlık kurulu raporunda davacının %72 engelli olduğu belirlenmiştir. Mahkemece ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 17.01.2022 tarihli raporda ise davacının vücut fonksiyon kaybının %60 olduğu belirlenmiştir. Dosyada Yüksek Sağlık Kurulundan davacının maluliyet oranının tespiti istenilmiş ise de, davacının Kurum tarafından tespit edilen maluliyet oranına yapılan bir itirazının veya hakkında verilmiş bir kararın bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 95. maddesinde yer alan prosedür uygulanmalı, öncelikle Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan ve gereği halinde Adli Tıp 2. Üst Kurulundan davacının engellilik oranının tespiti yönünden rapor alınmak suretiyle ardından çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.