MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/234 E., 2024/63 K.
Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava ve talep artırım dilekçesinde özetle; davacının murisi olan ...'nın 09.09.2006 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini belirterek maddi tazminat talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle davanın reddini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2018 tarihli ve 2007/146 E., 2018/372 K. sayılı kararıyla;
"Davanın kabulü ile
-79.371,54 TL maddi tazminatın 09.09.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Manevi tazminat istemi yönünden fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2018 tarihli ve 2007/146 E., 2018/372 K. sayılı kararına karşı davalılar ..., .... Şti. ve ... San. ve .... Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 11.06.2020 tarihli ve 2020/868 E., 2020/751 K. sayılı kararında özetle; İlk Derece Mahkemesinin karar ve gerekçesinin usul ve Kanuna, dosya kapsamına uygun, davalılar vekillerinin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyette olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin reddi gerektiği kanaatine varılarak dosya kapsamı, İlk Derece Mahkemesi kararının dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olmak ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda davalı ... vekili ve davalılar.... Şti. ve ... San. ve .... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 11.06.2020 tarihli ve 2020/868 E., 2020/751 K. sayılı kararının süresi içerisinde davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 21.03.2023 tarih ve 2022/1422 E. 2023/2870 K. ilamında özetle; "... Bu açıklamalar doğrultusunda; somut olayda, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, her ne kadar mahkemece kalp krizi neticesinde ölüm sonucunun ortaya çıkmasında işveren sıfatıyla .... Şti.'nin % 75 ve ... sigortalının %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş ise de; rapor düzenleyen bilirkişiler arasında Kardiyolog uzmanı hekim bilirkişi yer almadığı gibi olayın, kalp krizinin gerçekleşmesinde sigortalının bünyesel faktörünün etkisinin de tartışılmadığı anlaşılmaktadır. O halde kusur oranlarının tespiti açısından Mahkemece yapılacak iş; öncelikle hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, ... sigortalının kaza öncesi ve kaza sonrası dönemlere ait, temin edilebilen tüm tıbbi belge ve raporları dosyaya celp edildikten sonra yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda işverenden davacının şahsi sicil dosyasının da tümü getirtilerek, işverenin sigortalının periyodik sağlık muayenelerini yaptırıp yaptırmadığı, bu muayenelerde kalp rahatsızlığı ile ilgili bir bulguya rastlanıp rastlanmadığı, şahsi dosyada "kalp rahatsızlığı" nedeniyle alınmış bir istirahat raporunun bulunup bulunmadığı, ölüm olayından önceki tarihlerde sigortalının bünyesini zorlayacak bir çalışma yaptırılıp yaptırılmadığı, olay günü sigortalıyı iş yerinde rutin dışında bir gerginlik ve stres içine sokacak bir olayın cereyan edip etmediği araştırılmak, ayrıca, kalp krizinde, kişinin yaşının, beslenme şekli ve kültürünün, genetik özelliklerinin ve bünyevi yapısının, tütün bağımlılığı, alkol kullanımı, egzersiz durumunun, cinsiyetinin de faktör olduğu, sağlığının çeşitli faktörlerinin bir araya gelmesiyle bozulabileceği; ayrıca iş yerinde çalışma şartlarının kalp krizini tetikleyip tetiklemediği hususlarının kusurun ağırlığının değerlendirilmesinde dikkate alınacağı iş yeri hekimliği, iş gücü sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman olan bir kardiyoloğun da yer alacağı bilirkişi heyetinden iş kazası ile çalışma şekli arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı, illiyet bulunuyorsa kalp krizinin oluşumunda işverenin kusurunun bulunup bulunmadığının saptandığı, kusuru mevcut ise kusurunun ağırlığını, kalp krizinde iş yeri koşullarının etkili olup olmadığını, sigortalının kendi bünyesinden kaynaklanan nedenlerin ne kadar etkili olduğunu ve tarafların iddia ve itiraz sebeplerinin değerlendirilmesini de kapsar şekilde tespit eden kusur raporu aldıktan sonra dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile temyiz etmeyen davalı taraflar yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
...Somut olayda dava dilekçesinde, davalı olarak ".... Şti." unvanı gösterilmiş ise de bu davalının ... ve ... ... tarafından oluşturulmuş ... unvanlı adi ortaklık olduğu ve yargılamada kendilerini vekille temsil ettirdikleri anlaşılmakla HMK 124/4 maddesi gereğince davacı tarafın taraf değişikliği talebi olup olmadığı dikkate alınarak, davacının taraf değişikliği talebi olması halinde bu Adli Ortaklığa karşı yargılamaya devam olunarak karar verilmesi aksi durumda ise davalı şirketin tüzel kişiliğinin bulunmadığı gözetilerek HMK 114/1-d kapsamında iş bu davalı yönünden usulden ret kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde.... Şti. hakkında karar verilmesi hatalı olmuştur.
Somut olayda, davacı...'nın yargılamanın devamında 23.05.2022 tarihinde vefat ettiği dikkate alınarak, bozmadan sonra yapılacak yargılamada HMK 55. maddesi kapsamında mirasçılarının davadan haberdar olması sağlanarak yargılamaya devam edilmesi, aynı zamanda bu durumun maddi tazminat hesabında da gözetilmesi gerekmektedir. O halde mahkemece yapılacak iş, davacının mirasçılarının usulüne uygun olarak davadan haberdar olmaları sağlandıktan, yukarıda açıklandığı şekilde kusurun tespitinden sonra yapılacak hesapta, davacının bilinen ölüm tarihi olan 23.05.2022 tarihi gözetilerek bu tarihe kadar (hükme esas alınan 13.03.2018 tarihli hesap raporundaki veriler dikkate alınarak) hesap yapılması, yapılan hesaptan da davacıya ölüm tarihine kadar ... iş kazası sigorta kolundan yapılan fiili ödemelerin rücuya kabil kısımlarının tenzili ile davacının kararı temyiz eden davalı ...Ş. yönünden hak ettiği maddi tazminat alacağının tespiti ile hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden ise davacı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözeterek bir karar vermekten ibarettir." gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma ilamı uyarınca, davacının mirasçılarının davaya dahil edildiği, davacıların murisinin sağlık kurumlarındaki kayıtlarının ...'dan istenildiği, ... tarafından kayda rastlanılmadığının bildirildiği, dosyanın iş güvenliği alanında uzman 2 bilirkişi ile kardiyoloji alanında uzman 2 bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor alındığı, bilirkişilerce davacıların murisinin %25 oranında kusurlu olduğunun, davalıların %50 oranında kusurlu olduğunun ve kaçınılmazlık faktörü ile bünyesel faktörün %25 oranında etkili olduğunun mütalaa olunduğu, Mahkemece mütalaya itibar edildiği, somut olayda kaçınılmazlık unsurunun davacıların miras bırakanına yükletilmesinin hakkaniyete uygun görülmediği, kusur oranları nazara alındığında Mahkemece verilen önceki kararda değişikliğe gidilmeye gerek duyulmadığı gerekçesiyle;
1-Davanın kabulü ile
-79.371,54 TL maddi tazminatın 52.914,36TL'sinin 09.09.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın 09.09.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve .... Şti., .... Şti.,...ve .... Şti,.... ve .... Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Manevi tazminat istemi yönünden fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına karar verilmiştir.
VI.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a. Zamanaşımı itirazlarının reddedilmesinin hatalı olduğunu,,
b. Davacının 23.05.2022 tarihinde vefat ettiğini, davacı taraf sıfatının sona erdiğini, Mahekemece bozma ilamına uyma kararı verilmiş olmasına rağmen, Yargıtay ilamında zikredilen usul işlemlerini gerçekleştirmediğini, vefat nedeniyle davacı taraf sıfatı sona ermiş bulunan davacı taraf kabul edilerek, ölmüş bulunan kişi adına davayı devam ettirdiğini, ölmüş kişi adına yargılamaya devam edilmesi ve hüküm kurulmasının açıkça Kanuna ve hukuka aykırı olduğunu,
c. Davacı vefat etmesine rağmen ortalama 75 yaşına kadar yaşayacağının varsayılmasının hatalı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınının tazminat istemine ilişkindir.
1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve Kanunca cevaz bulunmamasına göre davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar.
3. Mahkemece Dairenin bozma ilamına uyma kararı verildiği, ancak davacı...'nın yargılamanın devamında 23.05.2022 tarihinde vefat ettiğinin maddi tazminat hesabında gözetilmediği, Mahkemece hesap bilirkişi raporu tanzim ettirilmediği böylelikle bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.
4. Mahkemece yapılacak iş, davacı...'nın yargılamanın devamında vefat ettiği dikkate alınarak, davacının bilinen ölüm tarihi olan 23.05.2022 tarihi gözetilerek bu tarihe kadar (hükme esas alınan 13.03.2018 tarihli hesap raporundaki veriler dikkate alınarak) hesap yapılması, yapılan hesaptan da davacıya ölüm tarihine kadar ... iş kazası sigorta kolundan yapılan fiili ödemelerin rücuya kabil kısımlarının tenzili ile davacının kararı temyiz eden davalı ...Ş. yönünden hak ettiği maddi tazminat alacağının tespiti ile hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden ise davacı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözeterek bir karar vermekten ibarettir.
5.Öte yandan; davacı...'nın yargılama aşamasında, 23.05.2022 tarihinde vefat ettiği, bu doğrultuda mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlandığı ve davacı vekili tarafından anılan mirasçılara ait vekaletnamelerin dosyaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-b maddesi uyarınca, gerekçeli kararın başlık kısmında tarafların ve mirasçılarının kimlik bilgilerinin eksiksiz gösterilmesi zorunlu olduğu gibi, vefat eden davacının mirasçılarının yasal payları oranında hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu maddi ve usuli vakıalar göz ardı edilerek, davacı mirasçılarının gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi ve hükmün mirasçıların yasal miras payları oranında kurulmaması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
6. O halde, davalı ...Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır .
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
2.Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
3.Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.