MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/172 E., 2025/1953 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Salihli İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/214 E., 2022/318 K.
Bölge Adliye Mahkemesi fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008-2018 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde dozer operatörü olarak aralıksız çalıştığını, bildirimi yapılmayan eksik günlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesince özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, hizmet tespit davalarının kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle resen incelenmesi , somut olguya dayandırılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma gün sayısının alışılageldiği üzere her ay 30 gün olmadığını, tespiti istenen hizmet sürelerinin hak düşürücü süreye uğradığını, davacının yıllık izin alacağının da bulunmadığını, yıllık izin alacaklarının zamanaşımına uğradığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ile karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile;
''1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunın kabulü ile Salihli İş Mahkemesinden verilen 20.10.2022 tarih, 2019/214 Esas ve 2022/318 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,
2-Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının, davalı şirkete ait ... sicil sayılı iş yerinde 10.04.2008-31.12.2018 tarihleri arasında asgari ücretle toplam 1339 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 2018/ Kasım ayındaki 19 günlük kısmının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,
3-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine...'' dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece hatalı ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verildiğini beyan etmektedir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti tespiti istemine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
3.Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.
4. Eldeki dosyada; davacı 10.04.2008 tarihinden 2018 yılının Aralık ayına kadar eksik bildirilen hizmetlerin tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, işten ayrılış tarihini tam olarak ortaya koyamamıştır. Dinlenen tanıklar da davacının işten ayrılma tarihine ilişkin net bir bilgi verememiştir. İş veren tarafından çalışılan tüm süreye ilişkin puantaj kayıtları istenmiş olup imzalı puantaj kayıtları dışında sadece kasım ayında puantaj kaydında davacının isminin olup ancak imzasının olmaması nedeni ile bilirkişi raporunda Kasım ayına ilişkin hizmetlerin 30 güne tamamlatılması nedeni ile 19 gün eksik gün bildirildiğinin tespitine karar verilmesi isabetsiz olup davanın tümden reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.