MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1619 E., 2024/1762 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/836 E., 2024/303 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ... ve ...'ın oğlu, davacı ... ...'ın ikiz kardeşi olan 1983 doğumlu ... ...'ın "fayans ustası" olarak çalıştığını, davalı şirketin Kazakistan Astana'da Nisan 2011'de yapımı başlayan Kazakistan Astana ... Üniversitesi Eğitim Araştırma Kompleksi Projesinin inşaatında çalışmakta olduğunu, inşaatta gerekli ve yeterli güvenlik tedbirlerinin alınmadığını, 16.10.2014 tarihinde saat 21:00 sularında 4. kattan 3. kata düşerek, aynı gün 22:00 civarında kaldırıldığı hastanede 31 yaşında hayatını kaybettiğini, ... ...'ın en son aylık kazancının 1.170 USD olduğunu, iş kazası sebebiyle vefat eden ...'ın bakıp gözetmekte olduğu davacı babası ... ve davacı annesi ... ile kardeşi ...'ın ... ...'ın ölümü üzerine bu desteği kaybettiğini beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik Yüksel için 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi, Bağdat için 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi, ... için 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 26.12.2022 tarihli bedel artırımı dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı ... için 574.499,39 TL olarak artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacıları iddialarının muhatabının davalı şirket olmadığını, davalı şirket hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davalı şirketin Kazakistan'da Astana ... Üniversitesi 2.2 Etap inşaatında ana müteahhit olduğunu, inşaatın yapıldığı yerin Kazakistan ülkesi olduğunu ve Kazakistan mevzuatına uygun şekilde çalışma yapıldığını, yerel mevzuatın gerektirdiği şekilde yerel firmalarla çalışmakta olduğunu, davalı şirketin ... ... adlı kişi ile arasında herhangi bir iş ilişkisi veya herhangi bir ilgi bulunmadığını, ... ...'ın davalı şirketin Kazakistan'da çalıştığı yerel firmalardan olan, ... ... Ltd. Şti. ile görüştüğünü, anılan firmada işe kabul edildiğini, ancak Kazakistan ilgili mevzuatının gerekli gördüğü evrakın tamamlanmasının ardından işe başlatılacağının kendisine bildirildiğini, bu görüşmenin gerçekleştiği gün kazanın meydana geldiği bilgisine ulaşıldığını, sonuç itibari ile davaya konu olay hakkında davalı şirkete yöneltilen iddiaları kabul etmediğini, ... ...'ın davalı şirketin işçisi olmadığını, davalının bahsi geçen olayda herhangi bir hukuka aykırı eylemi bulunmadığını, herhangi bir kusurunun veya ihmalinin de bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında,"...Dosya kapsamında bulunan bilgi, belge ve beyanlardan kaza tarihi itibariyle; 16.10.2014 günü, saat 21.30 sıralarında ” Astana” Kazakistan adresinde kurulu ... Üniversitesi Eğitim Araştırma Kompleksi Projesi inşaat yapım işini üstlenen davalı ... Uluslararası Yatırım Tarım ...San. ve Tic. A.Ş.nin taşeronu dava dışı ... ... Ltd. Şti. işçisi olan mermer ustası ... inşaatın 4. katında çalışırken dengesini kaybederek 4. kattan 3. kat mermer zemine düşmesi ve kaldırıldığı hastanede aynı gün (16.10.2014) saat 22.00 sıralarında hastanede vefat etmesi biçiminde meydana gelmiştir. Mahkememizce alınan gerekçeli, açıklayıcı, dosyaya ve olaya uygun bulunan 11.08.2021 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor kapsamında, davalı asıl işveren ... Uluslararası Yatırım Tarım ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile dava dışı alt işveren ... ... Ltd. Şti.'nin müştereken toplam %75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında kusurlu oldukları kazalı ... ...'ın 25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir..." gerekçesiyle,
"Davanın kısmen kabulü kısmen reddine,
1.Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile net 437.136,61 TL'nin kaza tarihi olan 16.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
2.Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine,
3.Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile net 30.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 16.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
4.Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile net 30.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 16.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
5.Davacı ... ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile net 30.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 16.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde, tanık beyanıyla mütefevvanın davacıların desteği olmadığını açıkça ortaya konulduğunu, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, talebi aşar şekilde karar verildiğini, bilirkişi tarafından hesaplama yapılırken destekten yoksun kalma tazminatı, hatalı tespit ve değerlendirmeler ile hatalı şekilde maddi tazminat hesap usulü dikkate alınarak hesaplandığını, destekten yoksun kalma tazminatı koşullarının oluşmadığını, destekten yoksun kalma kriterlerinin dikkate alınmadığını, destek olduğu iddia olunan müteveffanın destekten yoksun kalanların payları, hak sahipleri ve destek sürelerinin incelenmediğini, müteveffanın ... olduğu, vefat etmemiş olsa idi evlenip çocuk sahibi olacağı, bu kapsamda hak sahipleri ve payların belirlenmesi gerekeceği, keza davacıların muhtemel yaşama sürelerinin de değerlendirilmesi gerektiği, yerleşik Yargıtay İçtihatları ile sabit olduğunu, davacı ... lehine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, hesap raporunun hatalı kusur raporu üzerine inşa edildiğini, davacının tüm hayatı süresince yurt dışında çalışacağı kabulü yönünden itirazlarının dikkate alınmak sureti ile hesaplama yapılması isabetli olsa da, hesaplamanın destekten yoksun kalma hesaplaması olmaması, destekten yoksun kalma kriterlerinin göz ardı edilmesi, "2 yıl süreyle daha yurt dışında çalışmaya devam edeceği" faraziyesine dayalı hüküm kurulmasının hatalı, dayanaksız ve sübjektif olduğunu, bilirkişi tarafından re'sen emsal ücret araştırması yapılmasının hatalı olduğunu, kusur oranlarını kabul etmediklerini, zamanaşımı definin dikkate alınmadığını, faiz başlangıç ve vekalet ücretlerinin hatalı olduğunu, davacı ... Doğan yönünden maddi tazminat reddedilmiş olmasına karşın lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemişti.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıda sayılan hususlar dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/1. maddesinde; avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulacağı; aynı maddenin 2. fıkrasında ise müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, red sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek; red sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her red sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı belirtilmiştir. Öte yandan, 13. maddenin 4. fıkrasında, "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmü gereği, aynı dava sebebine dayalı olarak, birden fazla davacının vekili olarak birlikte dava açıldığı, ancak davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin kendisine SGK tarafından gelir bağlanmadığı, bu davacının müteveffanın desteğinden mahrum kaldığı yönünde somut bir ispat bulunmaması nedeniyle reddedildiği, dolayısıyla bu ret kararının, diğer davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen reddinden farklı bir sebebe dayandığı anlaşılmakla, davacı ...'ın maddi tazminat talebi yönünden davalı lehine ayrıca vekalet ücretine hükmedilmelidir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi hükmünün (11) no.lu bendi altına (c) alt bendi eklenerek " Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat açısından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 13/4 gereğince hesaplanıp takdir olunan 10.000 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalıya ödenmesine, " ibaresinin yazılması ile kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.