MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/551 E., 2024/466 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı Kurum vekili ile davalı.... ve ... ve ... ve... .. Şirketi ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalılar ... ve ...’ın 26.05.2007 tarihinde ... Şti’nin işverenliğinde 07... plaka sayılı araç içerisinde işçi servisi ile seyahat ederken 07... plaka sayılı araç maliki ve sevk ve idare eden ...’nun tam kusurlu fiil sebebiyle söz konusu trafik kazasının gerçekleştiğini, 07... plaka sayılı araç sahibi ... ile diğer davalı....Ltd.Şti. bünyesinde kendi aracı ile davalı .... Şti. çalışanlarının taşıması konusunda sözleşme olup, .... Ltd:Şti.’de yüklenici firma olarak bulunduğunu, ayrıca kazalı 07... plaka sayılı aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ile sigortalandığını, ... İl Müdürlüğü sigortalılarından ... ve ...’ın bu iş kazası sonrasına yaralandıklarını, sigortalı ... ...’ın %28 oranında malül kaldığını, 05.01.2010 tarihinde 84.427,09 TL peşin sermaye değerli gelir tahsis edildiğini, çeşitli tarihlerde 2.047,69 TL hastane masrafı yapıldığını ve 23.05.2008 tarihinde 4.846,10 TL iş göremezlik ödeneği ödendiğini, diğer sigortalı ... için 28.10.2007 tarihinde 3.385,64 TL geçici işgöremezlik ödeneği tahsis edildiğini ve çeşitli tarihlerde 119,30 TL hastane masrafı yapıldığını, davalı ...’nun %100 oranında kusurlu olduğunu, davalıların toplam 94.825,82 TL Kurum zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik %25 ‘i olan 23,706,45 TL peşin sermaye değerinin davalılardan tahsilini, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
08.10.2019 tarihli birleşen Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/659 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle, duruşma gününün 07.01.2020 tarihine talik edilmesi üzerine, Kurumun PSD alacağının 21.12.2019 tarihinde zamanaşamına uğrayacağı gözetilerek işbu ek dava açmak zorunluluğunun doğduğunu, davalı şirketin de ödemelerden sorumlu olduğunu, otelin taşıma sözleşmesi muvazaalı olarak ... Taşımacılık ile yapılmış olarak gösterilse de gerçekte işi alan ve uygulayanın davalı ... ...ve ....ve .... Şti olduğunu, bu sebeplerle öncelikle işbu ek davanın Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/659 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, kusur ve miktar bakımından fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 60.720,64 TL PSD alacağın onay tarihi olan 21.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sorumlularından başkaca 3.şahısların kusurunun tespiti halinde teselsül hükümleri de dikkate alınarak müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi şeklinde ıslah ettiğini, ayrıca dilekçenin bir suretinin davalıya tebliğine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı ... Sigorta A.Ş.(... sigorta) vekili Mahkeme vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; trafik kazalarından doğan tedavi giderlerinin sigorta şirketleri tarafından karşılanmakta iken 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı değişiklikten sonra bu giderlerin ... tarafından karşılanacağının açıkça belirtildiğini, davacı Kurum tarafından talep edilen bedellerin müvekkil şirketçe tanzim edilen ferdi kaza sigortası teminatında olmadığını belirterek davanın reddine, diğer taraftan davacı tarafça yapılan ödemelerin servis aracında taşınırken yaralanan ya da sürekli sakat kalan kişiler için yapılmamış olması nedeniyle poliçe kapsamında bulunmaması nedeniyle davanın reddine, bir an için aksi düşünülse dahi müvekkilin zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasındaki limitlerle sınırlı sorumluluğu bulunacağından davanın reddine, davadan önce müvekkil şirkete yapılmış başvuru bulunmaması sebebi ile davacı Kurumun ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar süresi içinde davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 15.09.20 20... /6 59... /277 Karar sayılı kararıyla asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 34.105,18-TL Kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine,
Birleşen dava yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, 60.720,64-TL Kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, davanın diğer davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemesi kararına karşı davacı Kurum vekili vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
Dairemizin 13.02.2023 tarihli ve 2023/1556 Esas ve 2023/1078 Karar
sayılı ilamında; inceleme konusu dosyada"... davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 26. maddesidir.
2. 506 sayılı Kanun'un 26. maddesinde davalıların sorumluluğu kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. 506 sayılı Kanun'un 26/1 inci maddesinde, kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir eyleminin varlığı halinde işverenin rücû alacağından sorumluluğu olanağı tanınmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü birkişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.” hükmü getirilmiştir.
3. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine karar verilmişse de karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
4. Somut olayda, ölen ve yaralanan sigortalıların... A.Ş.'nin işletmekte olduğu otelde çalıştıkları, işe gitmek üzere bindikleri davalı ...'nun sürücülüğünü yaptığı servis aracının yapmış olduğu kaza sonucu, davaya konu uyuşmazlığın meydana geldiği anlaşılmıştır.
5. Mahkemenin, davacı tarafın diğer davalı şirketlerin sorumluluğu ispat eder belge sunamadığı, Karadeniz şirketinin kazadan sonra kurulmuş olduğuna dair tespitleri hatalı olup uyuşmazlığı çözümsüz bırakacak şekilde eksik araştırma ve incelemeyle karar vermesi isabetsizdir.
6. Mahkemece yapılacak iş; öncelikle otel çalışanlarının kaza tarihi itibariyle servis hizmetlerinin hangi şirket ya da şahıs tarafından yürütüldüğünü belirlemek, buna dair sözleşmeleri dosyaya kazandırmak, mevcut davalılardan başka bir kişinin servis işini yürüttüğü anlaşılması halinde bu kişiye de yöntemince husumet yöneltilerek göstereceği delilleri toplamak, kazanın meydana gelmesinde dava dışı işverenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı belirlenip, varlığı halinde işverene de yöntemince husumet yöneltip göstereceği delilleri toplamak, ...şirketinin... unvanını kullanıp kullanmadığını belirlemek, ...'nun aracındaki ticari unvanların ne şekilde ve kim tarafından araçta bulundurulduğunu saptamak, asıl işveren, alt işveren ve üçüncü kişiler varsa kazanın meydana gelişinde bunların kusurlarını belirleyen yeni bir bilirkişi raporu alıp sorumluluklar belirlenerek, kararı temyiz etmeyenler yönünden Kurumun kazanılmış hakları da gözetilmek suretiyle, oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
O halde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır." gerekçesine dayalı olarak karar bozulmuştur.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1-34.105,18-TL Kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... aksudan tahsili ile davacıya verilmesine, davanın diğer davalılar yönünden davanın reddine
b- Birleşen dava yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1-60.720,64-TL Kurum zararının ödeme onay ve masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, davanın diğer davalı ... yönünden reddine," karar verilmiştir.
Mahkemece hüküm bölümünün B-2) maddesindeki "..." ibaresinin hükümden çıkarılarak bunun yerine, ... ...ve ... ve ... ve .... Ltd.Şti yazılması suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 304/1. maddesi gereğince hükmün tashihine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; karar sonrası Kurum lehine verilen alacakların davalılardan ...'dan tahsil edildiğini, ancak davalı ... yönüyle dava açılmasına Kurumun sebebiyet vermemiş olduğundan aleyhe vekalet ücretlerinin verilmesi hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; husumet itirazının bulunduğu, otel çalışanlarının taşınması için ... ile anlaşma yaptığını, aracın bakım işlerinin ilgili şirketin anlaşmalı olduğu firma tarafından sağlandığını, ...firması ile bir kısım ortaklarının aynı olduğunu, kusur oranlarının hatalı olduğunu, Mahkemece eksik araştırma ile karar verildiğini, PSD ve tazminat ödeme tarihlerinin belli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ...vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemec lehlerine vekalaet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerden oluşan Kurum zararının rücuen tahsiline ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı dikkate alınarak, temyiz kapsam ve nedenleriyle, kanun açık hükmüne aykırı görülen sebepler re'sen dikkate alınarak, davacı Kurum vekili ve davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.6100 sayılı HMK`nın yargılama giderlerinden sorumluluk başlıklı 326. maddesi uyarınca yargılama giderleri aleyhinde hüküm verilen taraftan alınır. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, Mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Vekâlet ücreti de yargılama giderleri arasında olup davada haklı çıkan taraf yararına, kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunması halinde vekalet ücretine de hükmedilmesi gereklidir.
Eldeki davada, birleşen dava yönünden kendilerini vekil aracığıyla temsil ettiren davalı ... yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmektedir. Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı Kurum ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hükmün (B)/4 no.lu bendinden sonra gelmek üzere, "5-Davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
24.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.