MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2805 E., 2025/1826 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 50. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/195 E., 2023/249 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 11.03.2020 tarihinde, davalıya ait işyerinde Satış Yönetim Uzmanı pozisyonunda işe başladığını, davalı .... Şti.nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi olarak hizmet vermek amacıyla yetkilendirilmiş olup, davacının davalı şirket nezdinde çalıştığı halde çalışma yeri olarak davalı işverene ait grup şirketi olan .... Şti. işyerinden çalıştırıldığını, davalı işverenin kendisini işten çıkarma tarihi olan 28.04.2020 tarihine kadar aynı pozisyonda çalıştığını, işten son ayrılma tarihinde aldığı net ücretin 4.000,00 TL olduğunu belirterek nizalı dönemde davalı yanında hizmet akdine dayalı olarak geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1- Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın her ne kadar müvekkili şirket nezdinde çalıştığını beyan etmişse de davacının hiç bir zaman müvekkili şirket çalışanı olmadığını, davacının net ücretinin 4000 TL olduğu iddiasının da doğru olmadığını, davacının çalışması söz konusu olmadığından kendisine bir ücret ödemesinin yapılmasının mümkün olmadığını, dolayısıyla maaş bordrosunun delil olarak gösterilmesinin abesle iştigal olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
2- Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; ... ... işlem gören ... sicil numaralı davalı şirkete ait işyerinin 11.04.2016 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun kapsamına girdiğini, yapılan inceleme neticesinde ...'ın 29.04.20 20... 46 sayılı dilekçe ile sigorta bildirimlerinin yapılmadığını iddia ederek ... başvuruda bulunduğunu, başvuru evrakının 15.06.2020 tarih E.6999459 sayılı yazı ile Denetmenlik Birimine havale edilmiş olup Denetmenlik Biriminden konuyla ilgili henüz intikal etmiş bir rapor bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı işyerinde 11.03.2020-28.04.2020 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1- Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yalnızca davacı ve davacı tanığı beyanlarının hükme esas alındığını, davalı tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, buna göre alınan bilirkişi raporunun da hatalı olduğunu, davacı iddialarının dosyadaki diğer delillerle desteklenmediğini beyan etmektedir.
2- Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın ispatlanamadığını, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının 11.03.20 20... .04.2020 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.
2. İnceleme konusu eldeki davada, davacının davalı şirkete ait işyerinde 11.03.20 20... .04.2020 tarihleri arasında Satış Yönetim Uzmanı olarak çalıştığının iddia edildiği, söz konusu çalışma iddiası hakkında Mahkemece davacı tarafça dosyaya ibraz edilen 05.03.20 20... .04.2020 tarihleri arasında düzenlenen ...belgeleri gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, Mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir.
3. Somut olayda, davacının davalı şirket işyerinden herhangi bir sigortalı çalışmasının bildirilmediği, öte yandan hükme esas alınan iş emri formlarında adı geçen kişilerin beyanlarına başvurulmadığı anlaşılmış olup Mahkemece söz konusu iş emri formlarındaki çalışanlar tespit edilip uyuşmazlık konusu çalışma iddiası hakkında ayrıntılı beyanları alınmalı, davalı şirket adına tescilli ... sicil numaralı işyerine ait dönem bordroları fer'i müdahil Kurumdan celp edilip, yeteri kadar bordro tanığı dinlenmeli, bu kapsamda davacının çalışma iddiası hakkında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek çalışma olgusu tereddütsüz şekilde ortaya konulmalıdır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.