MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3077 E., 2025/1974 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/176 E., 2023/102 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in babası ...'in vefatı sebebiyle hak kazanmış olduğu ölüm aylığı, müvekkilin boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı iddiası ile 'muvazaalı boşanma' gerekçesi ile davalı Kurum tarafından E-85887252-719-41792204 sayılı (EK-3) işlem ile iptal edildiğini, ödenen miktar bakımından borç tahakkuk ettirildiğini, yine davalı Kurum tarafından tesis edilen E-85887252-719-41792219 sayılı işlem ile ölüm aylığı kapsamında ödenen bayram ikramiyesinin geri ödenmesinin talep edildiğini, müvekkilinin mezkur işlemlerin geri alınarak kaldırılması talebi ile davalı Kuruma itirazen yapmış olduğu 22.03.2022 tarihli itirazın davalı Kurum tarafından tesis edilen 22.03.2022 tarihli ve E-97774677-205.03.01-42424960 sayılı işlem ile reddedildiğini, 'muvazaalı boşanma' iddiasının hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığı gibi dava konusu işlemde de hukuka uyar bir yön bulunmadığını, müşterek çocukların korona döneminde maddi imkanları sebebiyle ikisi de bakıma muhtaç anne babalarına, müşterek çocukları ... 'nın oturduğu evin karşısındaki dairede farklı odalarda yaşayacakları şekilde ikisine de bakıp ihtiyaçlarını gidermek için böyle bir çözüm bulduklarını, babasının ölümünden 14 yıl önce boşanan müvekkilin bu şekilde bir gayesi olmadığını, müvekkilin ölüm aylığı için 2018 yılında başvuruda bulunduğunu, yani müvekkilinin babasının ölümünden 11, boşanmasından 25 yıl sonra emekli aylığına başvurduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmak kaydıyla; davalı ... Kurumuna yapmış oldukları 22.03.2022 tarihli itirazın reddine ilişkin E-97774677-205.03.01-42424960 sayılı işlemin dolayısıyla E-85887252-719-41792204 ve E-85887252-719-41792219 sayılı itiraz edilen işlemlerin tedbiren durdurulmasına ve iptaline, müvekkili aleyhine yapılan tüm tahakkukların kaldırılmasına, dava konusu işlem sebebiyle müvekkilinin mahrum kaldığı ödemelerin hak ediş tarinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak ve ileride yapılacak kesintiler sebebiyle belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000.00-TL'nin taraflarına ödenmesine, müvekkilinin davalı Kuruma borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olaya ilişkin kurum içi yazışma yapılmış olduğunu, ... Merkezi tarafından verilen 24.06.2022 tarihli ve E-97774677-205.03.01-47896902 sayılı cevabi yazıda "...'in ... babası 0...5 sigorta sicil numaralı ...'e ait ... tahsis numaralı dosyasında mevcut bulunan 24.07.2020 tarih ve 2020/406993/022 sayılı araştırma-inceleme raporu ile mosip kayıtlarından temin edilen borç bilgilerinin (raporları) mevcut olduğu, ayrıca: 24.07.2020 tarih ve 2020/406993/022 sayılı araştırma-inceleme raporunda adı geçenin boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiği; sonuç ve kanaat kısmında mütalaa edildiği üzere, 5510 sayılı ... ve ... Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrası "Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır" hükmü uyarınca işlem yapılması gerektiği; adı geçene Kurumca yersiz olarak ödenen aylıkların kanuni faiziyle birlikte aynı Kanun'un 96. maddesine istinaden tahsil edilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, bu nedenle; 4.3/172585 tahsis numaralı dosya üzerinden bağlanan ölüm aylığı başlangıç tarihi itibariyle iptal edilerek anılan sürede ilgiliye fuzulen ödenen aylıklar için borç çıkarılmıştır." şeklinde cevap verildiğini, müvekkili Kurumun yapmış olduğu işlemlerin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın davasının reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrarlayarak Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile mahrum kaldığı ödemelerin yasal faizi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenmesine, Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.