MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1945 E., 2025/1322 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uzunköprü 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/130 E., 2023/61 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde depo sorumlusu ve yükleme şefi olarak 01.02.20 04... .06.2013 tarihleri arasında çalıştığını, davalı işverenin kendisini sigortalı olarak göstermediğini, aşırı istek üzerine 06.08.2012 tarihinde sigortalı olarak göstermeye başladığını, müvekkilinin 2013 yılında yaptığı sorgulamada 31.10.2012 tarihinde sigortadan çıkarıldığını ve işe giriş-çıkış bildirgelerinin başkası tarafından imzalandığını gördüğünü, bunun üzerine işveren ile yaşadığı tartışma sonucu 11.06.2013 tarihinde işten çıkarıldığını, müvekkilin sabah saat: 08:00'de işe başlayıp akşam saat : 22:00-23:00'a kadar çalıştığını, müvekkilinin depoda işvereni temsilen görev yaptığını, gelen kamyonların yükünü indirme ve yükleme durumlarında hamal temin ederek onları çalıştırdığını, yüklemeler bitene kadar devamlı iş yerinde kaldığını, bu durumda her gün ortalama 3 saatten fazla mesai yapmak zorunda kaldığını, çalıştığı süre boyunca asgari ücret üzerinden maaş aldığını ve ücretinin elden ödendiğini belirterek, müvekkilinin davalıya ait iş yerinde 01.02.2004 tarihinden 11.06.2013 tarihine kadar olan çalışmalarının ayda 30 gün üzerinden tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının piyasa hamalı olduğunu, davacının müvekkiline ait iş yerinde 06.08.2012 tarihine kadar çalışması olmadığını, 06.08.2012 tarihinde 2-3 aylık çalışması sırasında kendisinden verim alınamadığını ve başka iş yerlerine hamallık faaliyetine devam ettiğinin saptandığını, işe devamlı gelmesi istenildiğinde bu teklifi kabul etmeyerek işten ayrıldığını, müvekkilinin zahirecilik yaptığını, sürekli mal alımının söz konusu olmadığını, buğday, çeltik gibi hasat sezonlarında alım işlerinin yoğunlaştığını, sair günlerde ise hamal gereksiniminin bulunmadığını, piyasadan temin edilen hamalların sürekli aynı kişiler olarak gelmediğini, davacının diğer hamallar gibi ... sitesinde bulunan sosyal tesiste-kahvehanede beklediğini, bazı hamalların bir kısım işletmelere daha yoğun olarak gittiğini, telefon bilgileri gibi ulaşım kolaylıklarının tercihte etkili olduğunu ve müvekkilinin iş yeri açma ruhsatını 16.06.2004 tarihinde aldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahil ... vekili, aşamalarda özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; davacının davalı ...'e ait ... sicil numaralı iş yerinde; 01.02.2004-11.06.2013 tarihleri arasında dönemin asgari ücreti ile hükümde belirtilen şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Toplanılan delillere, taraf vekillerinin ve geri çevirme kararından sonra dinlenilen tanıkların beyanlarına, ... Kurumundan ve davalı iş yerinden celp edilen davacının hizmet döküm cetveli ve işe giriş bildirgeleri ile davalı iş yerine ait dönem bordrolarına, davalı iş yerine ait ticari defter kayıtlarına ve belgelere, hükme esas alınan ve Dairemizce de oluşa uygun ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporuna, davacının meslek odalarında kaydının bulunmadığına yani piyasada hamalı olmadığına dair gelen yazı cevaplarına, tanıklardan ..., ... ve ...'nın (davalıya ait iş yeri ve komşu iş yerlerindeki çalışma dönemleri doğrultusunda alınan) beyanlarına, davalıya ait iş yerinden yaz - kış mal sevkıyatının yapıldığını gösteren sevk irsaliyelerine ve davalıya ait iş yerinde davacıdan başka hamal çalıştığını gösteren başka herhangi kanıt bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesince davacının çalışmalarının kısmı süreli olmadığı kanaatine varılarak, davacının davalı iş yerinde 01.02.20 04... .06.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiş (davacının 06.08.20 12... .10.2012 tarihleri arasında Kuruma yapılan bildirimlerinin hükmün infazı sırasında da gözetilebileceği dikkate alınarak) davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin reddine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili özetle;
1-Davalının, depoculuk faaliyeti ve harman mevsimlerinde deposuna yükleme ve boşaltma işleri yaptığını, bu işlerin sezonluk işler olup piyasa hamalları tarafından yerine getirildiğini, ... Sitesi ve Borsa binası çalışanları olan tanıkların bu hususu açıkça beyan ettiklerini, piyasa hamalı olan ... ve ...’in de davacının piyasa hamalı olup başka depolara da hamallık yaptığını beyan ettiklerini,
2-Kaldırma sonrası dinlenen davacı tanığı ...'in komşu iş yeri ve bordrolu tanık olmadığını, ...'nın ise 20.09.2012 tarihinden sonra bordrolu olarak işe başladığını ve tespit istenen sürede çalışmasının olmadığını,
3-Dosyaya ibraz edilen defter ve belgelerden davacının yaptığı yükleme başına/ ton başına kendisine ödeme yapıldığının belgeler ile sabit olduğunu,
4-Ayrıca davacının sürekli çalışan sıfatında olabilmesinin eğitim durumu ile de mümkün olmadığını, işverenin kayıt ve hesaplarında kendisinin işleri yürütmesinin olası olmadığını, sadece yükleme indirme bindirme işinde çalışabileceğini,
5-Tüm dosya kapsamına göre davacının davalının yanında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığına dair verilen kararın, iş ve ... ve mevzuatı ilkelerine göre hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili özetle;
1-Hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını,
2-Davanın süresinde açıldığı kabul edilse bile çalışılan sürenin süreklilik arz etmediğini, ticaret borsalarında yılın her ay ve her günü yükleme işi yapılmadığını, yapılsa bile her gün aynı yoğunluk olmadığını,işin niteliği ile tespiti istenen sürelerin birbiri ile uyumlu olmadığını,
3-Davacının ne kadar süreyle çalışmış olduğunun Kurum kayıtları ile sabit olduğunu, Kurum kayıtlarının karine olması sebebiyle de davacının, çalışma iddiasını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.