MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/322 E., 2025/1213 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/596 E., 2024/430 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; murisleri ... ...'un 23.10.2020 tarihinde ... Mah. ... sok. ... Sitesi ... Bloktaki apartmanın bodrum katında su deposu yapımı için çalışmaya başladığını ve elektrik akımına kapılarak vefat ettiğini, müteveffanın davalı işverenler nezdinde çalıştığını, sitenin müteahhidinin ..., site yöneticisinin ... ve alt işverenlerin de ... ve ... olduğunu, müteveffanın, arkadaşı ... ile birlikte aldığı talimat üzerine görev yaptığını, Kuruma yaptıkları başvuruya karşılık ...'un kaza tarihinde sigortalılığının bulunmadığı ve işveren ile kazalının hizmet akdine bağlı bir iş ilişkisi bulunmadığının ifade edildiğini, olayın işverenler nezdinde gerçekleşen bir iş kazası olduğunu ileri sürerek, dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddinin gerektiğini, davalının işçi-işveren ve eser sözleşmesi ilişkisinin tarafı olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; murisin ... kaydı ya da işe giriş kaydının bulunmadığını, öncelikle hizmet tespiti yapılması gerektiğini, hizmet tespiti davalarında davalı Kurumun fer'i müdahil sıfatı olduğundan iş bu davada da fer'i müdahale talebinde bulunduklarını, davacıların iş kazasının tespiti talebinin reddedildiğini, hizmetin varlığı ispatlanmadan olayın iş kazası olarak kabulünün mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
3.Davalı ... yargılama sırasındaki beyanında; "İşi ...'dan aldık, biz işçiyiz bizim alt iş veren sıfatımız yoktur. ...’ya kayıt olmadan biz gidip çalıştık, ben 23/10/2020 tarihinde müteveffanın geçirmiş olduğu iş kazası olduğunda ...'de çalışıyordum, telefon geldi arkadaşınız ...'yi elektrik çarptı denildi, oranın müteahhidinin arabası ile buraya geldik, hastaneye gittik şahıs vefat etmişti, o gün ... Sitesi... Blok da su deposu yapım işinde çalışıyordu, bende o su deposunda çalıştım, ben kalıpçıyım, işim bitmişti ... sıvacı olarak çalışıyordu, bizim işimiz bitmişti, biz başka yerde çalışmaya başladık, mütevveffa da sıvacı olarak işine devam etti. ... denen kişi sitenin yöneticisi idi, biz onunla anlaştık. ... beni ...'ı çağırdı su deposunu yapmamızı istedi, ben müteahhidi tanımıyorum, benim bir ilgim yoktur, ben ve ... Müteveftayı işçi olarak bulduk, burada ...'in ve müteahhidin müteveffayı bulmamızda bir alakası yoktur, Mahkemece bana gösterilen sözleşmedeki imza bana ait değildir, ben hiçbir şekilde sözleşme imzalamadım, müteahhid tarafından bütün binaya kaçak elektrik çekilmiş, müteveffada işini yaparken yüksek akım nedeni ile elektrik çarpmış" dediği anlaştılmıştır.
3.Davalı ... yargılama sırasındaki beyanında; "İşi ...'dan aldık, biz işçiyiz, bizim alt iş veren sıfatımız yoktur...ya kayıt olmadan biz gidip çalıştık. Ben 23.10.2020 tarihinde müteveffanın geçirmiş olduğu iş kazası ile ilgili ben ve ... 'de çalışıyorduk, telefon geldi ben apar topar depoya gittim, müteveffanın cansız bedeni deponun içinde idi, elektrik çarpmıştı şahıs vefat etmişti, o gün ... Sitesi ... Blok da su deposu yapım işinde çalışıyordu, bende o su deposunda çalıştım, ben kalıpcıyım, işim bitmişti ... sıvacı olarak çalışıyordu, bizim işimiz bitmişti, biz başka yerde çalışmaya başladık, mütevveffa da sıvacı olarak işine devam etti. ... denen kişi sitenin yöneticisi idi biz onunla anlaştık. ..., beni çağırdı su deposunu yapmamızı istedi, sözleşme imzaladık. ... ve ben sözleşmeye imza attık, ben aynı zamanda ... adına da sözleşmeye imza attım, ... imzalamadı, ben müteahhiti tanımıyorum, benim bir ilgim yoktur. Mahkemece gösterilen imza bana aittir, ben ... adına da imza attım, daha sonra orda çalışmaya başladık, müteveffayı biz bulduk site yönetiminin ve müteahhitin bir ilgisi yoktur, müteahhit binaya kaçak elektrik çektiği için ... yüksek akımdan dolayı elektirik çarparak iş kazası geçirmiştir. ... hastaneye götürüldü ama vefat etmişti. Olay sonrasında müteahhit tarafından kaçak elektrik kabloları imha edildi gözlerimle gördüm o binada herkes görmüş, ... Mardin Devlet Hastanesine götürülmüştü, biz ayrıca su deposunda tam gün çalışıyorduk, ... da aynı şekilde tam gün çalışıyordu, ... işe başladıktan dört gün sonra bu kazayı geçirdi, ... işe girdiğinde biz orada çalışmıyorduk, biz ona sıva yapması için teslim ettik" dediği anlaşılmıştır.
4.Davalı ... yargılama sırasındaki beyanında; "Olayın olduğu gün işteydim. Hakim ... beni aradı. Deponun tamiratını yapan işçiyi elektrik çarptı dedi mesai bitimine yakın bir dönemde beni aradı. Binaya geldiğimde rahmetliyi ambulansa taşıyorlardı. Aradan bir dakika geçmeden müteahhiti ve elekrtik ekibi dört kişi Hakim ..., ..., ... bina içerisinde yer alan elektrik panoları ve kabloları karşıda inşaat binasına götürdüler hatta bu altı arkadaş olayın olduğu depodaki kabloları da kestiler. Yerde sadece bir kablo kalmıştı parçalanmıştı sonra fotoğraf çektiler olay yerine incelemeye geldiler panonun söküldüğü yer filan belli idi. Ben kazadan sonra polisler ile birlikte depoya indim, kablolar zaten öncesinde sökülmüştü, ben hastaneye arkasındanda ifade vermek için karakola gittim. Ben ...Sitesi ...Blokda yöneticiyim. Biz deponun işini ...'a verdik müteveffayı ben bulmadım, ... bulmuş, ben müteveffayı tanımıyorum, elektrik olayından sonra tanıdım, eser sözleşmesinden imzası bulunan ... ...'ın ortağıdır. İkisine birden biz bu depo işini verdik. Biz işi sadece ...'a verdik hiçbir şekilde talimat emir zinciri ilişkisi içinde çalışmadık. ... kendi işçileri ile gelip işi yaptı" dediği anlaşılmıştır.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, Savcılık ve ceza yargılaması aşamasında alınan beyanlar, eldeki dosyada dinlenen tanık ifadeleri, su deposu yapımına ilişkin sözleşme içeriği ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ... ' un, ... ve ...'in işveren olduğu su deposu yapım işinde çalışırken 23.10.2020 tarihinde mesai saatleri içinde elektrik akımına kapılması sonucu iş kazası geçirerek vefat ettiği, davalılar yapı müteahhidi ... ve yönetici ...'ın ise işverenlik sıfatı bulunmadığının anlaşılması karşısında,
1- Davanın ..., ... ve ... yönünden kabulü ile mütevvefanın 23.10.2020 tarihinde geçirdiği kazanın ..., ... ve ... yönünden iş kazası olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline,
2- Davanın ... ve ... yönünden pasif husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, dava konusu iş kazasının meydana geldiği sitenin müteahhidi ... ve site yöneticisi ... yönünden de işverenlik sıfatları bulunduğundan kabul kararı verilmesi gerektiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, müteveffanın SGK kaydı ya da işe giriş kaydının bulunmadığını, Kurumca olayın iş kazası olmadığına dair tespit yapıldığını, yargılama giderleri ve yönünden hatalı karar verildiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.