MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/115 E., 2025/248 K.
Taraflar arasında istinaf incelemesinden geçen iş kazası nedeniyle tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama neticesinde Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması üzerine bozma kararına uyan İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkillerden ...'in iş kazası nedeniyle vefat eden ... ...'in eşi, ... annesi, ... babası, ...'in kardeşi olduğu, davalılardan ...'ın vefat eden müteveffanın ustası, ... ...'in sahibi yani işvereni, ... ... ... Ltd. Şti.'nin ise ... klimanın distribütörü olan şirket olduğunu, ... ...'in 29.06.2013 günü saat 10:30 sıralarında, ... Mah. 177. Sok. No: ....../Antalya, adresindeki ... ...'e ait evde bakımı yapılan 3 adet ... marka klimanın montajı sırasında elektrik çarpması sonucu yaşamını yitirdiğini, müteveffanın iş güvenliği eğitimi aldığını, daha önceden bazı işyerlerinin elektrik ve elektronik teknik servislerinde çalıştığını ve yaptığı işin ehli durumunda olduğunu, Antalya Cumhuriyet Savcılığınca 2013/39631 hazırlık numarasıyla soruşturma başlatıldığını, olay günü aynı işyerinde ... ustası olarak çalışan işyeri sahibinin kardeşi ... ile ... birlikte olayın yaşandığı evde ... montajı yaptıkları esnada klimanın elektriğe kapılması sebebiyle elektrik çarpmasına bağlı solunum ve dolaşım yetmezliğinden öldüğü bilirkişi incelemesinden tespit edildiğini, davalılardan ... ile ...'ın taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan Antalya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/758 Esas sayılı ile ceza yargılamasının devam ettiğini, işverenlerin gerekli önlemleri almadığını, nezaret ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden olayın yaşandığını belirterek olayın yaşanmasında ve tazminat ödeme hususunda davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını, müteveffanın genç yaşta vefat etmesinden dolayı ailesinin tarifsiz ve ölçüsüz manevi zarar gördüklerini ve ayrıca müteveffanın maddi desteğinden de yoksun kaldıklarını belirterek annesi ve babası için 1.000,00 TL'den toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 25.000,00 TL'den 50.000,00 TL manevi tazminat, kardeşi için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 25.000,00 TL manevi tazminat, eşi için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ... ile ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın öncelikle husumet yönünden hatalı olduğunu, davalı ...'ın aynı işyerinde sigortalı ve maaşlı olarak çalışan eleman olduğunu, davacı tarafın Asliye Ceza Mahkemesinde sanık olarak gösterilmesini gerekçe göstererek aleyhine dava açmasının usulen hatalı olduğunu, ceza yargılamasının halen derdest olduğunu, dosyanın bilirkişi incelemesi aşamasında olduğunu, davalı ...'ın beraat ettiğinin kesinlik kazandığını, meydana gelen üzücü olayda da davalı ...'ın bir kusuru olmadığı gibi her türlü önlemi almak için elinden geleni yaptığını, arkadaşının ölümüne en çok acıyı çeken olduğunu, bu nedenle husumet yönü ile reddinin gerektiği, ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, davacının bu raporu baz alarak dava açmasını kabul etmediklerini, müteveffanın çalışma sırasında işveren ve hali hazırda bulunan diğer çalışanların çalışma şartlarının güvenliği için tüm önemleri aldıklarını ve müteveffayı da uyardıklarını, davacının sigorta kontrolü istemesine rağmen beklemeyerek ve acele davranarak kablo ucundaki siyah bandı eli ile sökerken olayın gerçekleştiğini, bu arada müteveffanın baygın hali üzerine düşen ... iskelenin üzerindeyken müteveffayı tutarak düşmesini önlemiş ve hem de bir elektrik akımına kendisinin maruz kalmadığını, bu olayın elektrik çarpması sonucu gerçekleşmesinin şüpheli olduğunu, neticede kusurun vefat eden ...'ta olduğu, davalı işverenin güvenlik konusunda bütün önlemleri aldığını ve aldırdığını, bundan dolayı da şirket sahibinin kusurunun olmadığını, müteveffanın anne, baba ve kardeşi için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının yersiz olduğunu, babanın çalıştığını ve eşi ile çocuğunun geçimlerini temin ettiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde müvekkil şirketin distribütör olması gerekçesiyle dava açıldığı, müvekkil şirket ile yetkili bayii arasında 09.04.2012 tarihli servis sözleşmesinde görüleceği üzere bayilik vermeye yetkili olan müvekkil şirketin olduğu, ... ... ... sadece satış ... ofisi olduğu, müvekkil şirketin alt şirketlerinden birisi olduğunu, maktul ...'in müvekkil şirketin yetkili bayisi olan ... Servis çalışanı olduğunu, müvekkil şirket ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, yukarıda tarihi belirtilen tarihte müvekkil şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmede taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olmadığı, yetkili serviste meydana gelen kazalardan müvekkil şirketin sorumlu tutulacağının belirtildiği, müvekkil şirketin dünyanın önde gelen ... markalarından biri olduğu, belirli şartları taşıması koşuluyla teminat karşılığında bayilik sözleşmesi yapıldığını, müvekkil şirketin onlarca yetkili bayisi olduğu düşünüldüğünde her meydana gelen kazadan sorumlu tutulmasının sınırsız sorumluluk anlamına geleceğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
A. İlk Derece Mahkeme Kararı
İlk Derece Mahkemesince12.09.20 23... /807 E., 2023/292 K. sayılı ile "....kaza tarihi olan 29.06.2013 tarihi itibariyle, davalılardan ... ve ... Şirketi ile davalılardan ...'ın sahibi olduğu ... şirketi arasında, davalılardan ... ve ... Şirketi ile davalılar ... (işyeri sicil no ...) ve ... arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa buna ilişkin belgelerin istenmesi, davalılardan ... ve ... Şirketi ile davalılar ... (işyeri sicil no ...) ve ... arasındaki hukuki ilişkiyi gösterir tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi, davalılardan ... ve ... Şirketinin kaza tarihi olan 29.06.2013 tarihi itibariyle montaj, bakım, onarım ve servis hizmetleri verip vermediğinin araştırılarak bu kapsamda bahse konu iş kollarıyla ilgili çalışanı olup olmadığının tespiti ile varsa buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi için SGK İl Müdürlüğüne müzekkereler yazılmıştır. Davalılardan ... ve ... Şirketinin kaza tarihi olan 29.06.2013 tarihi itibariyle, ortak, adres ve faaliyet alanlarını gösterir ticaret sicil kayıtları dosya arasına alınmıştır. Mahkememizin (Antalya 3. İş Mahkemesinin) 2014/2 56... /119 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ilişkin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2022/18 19... /1730 Karar sayılı ilamı uyarınca, taraf vekillerine beyanda bulunmak, delil bildirmek ve varsa ellerindeki belgeleri sunmak üzere ayrı ayrı 2 haftalık kesin süre verilmiştir. İstinaf ilamı sonrası dosyaya sunulan SGK yazı cevaplarında; ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... ünvanlı işyerinin davalı ... ve.... A.Ş. ünvanlı işyeri ile aralarında herhangi bir asıl işveren- alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, davalı ... ve.... A.Ş.'ye ait toplam (4) dört işyerinde 29.06.2013 tarihi ve sonrası sigortalı çalışanlarına rastlanılmadığı bildirilmiştir. Dava, meydana gelen iş kazası sonucu davacıların talep ettiği destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasıdır. Davacılar vekili, ... ...'un 29.06.2013 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle destekten yoksun kalan davacılar için ayrı ayrı maddi tazminat ile eş için 50.000,00 TL diğer davacıların her biri için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davaya konu iş kazasının, ... ...'in 29.06.2013 günü ... Mah. 177 Sok. No:....../Antalya, adresindeki dava dışı ... ...'e ait evde bakımı yapılan üç adet ... marka klimanın montajı işinde çalıştığı esnada elektrik çarpması nedeniyle vefat etmesi şeklinde meydana geldiği anlaşılmıştır. Davacılardan İlknur'un müteveffanın eşi, ...'in annesi,...'in babası ve ...'un da kardeşi olduğu, kazazedenin olay tarihinde 27 yaşında olduğu anlaşılmaktadır. ATK raporuna göre vefat elektrik çarpmasından kaynaklıdır. Antalya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/758 Esas, 2015/163 Karar sayılı dosyasında iş bu dosya davacısı ...'in katılan, davalılar ... ile ...'ın taksirle ölüme neden olma suçundan sanık olarak yargılandıkları ve ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar verilmiştir. Kusur yönünden değerlendirme; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacılar murisi ...'in 29.03.2013 tarihinde iş kazası sonucu vefat ettiği, dava konusu olayın meydana gelmesinde davalı asıl işverenler %70 oranında bunun içinde %5 ile davalı ...; %2 ile davalı ...'ın kusurlu olduğu; % 30 oranında kazazedenin kusurlu olduğu anlaşıldığı... ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... ünvanlı işyerinin davalı ... ve.... A.Ş. ünvanlı işyeri ile aralarında herhangi bir asıl işveren- alt işveren ilişkisinin bulunmadığına ayrıca davalı ... ve.... A.Ş.'ye ait toplam (4) dört işyerinde 29.06.2013 tarihi ve sonrası sigortalı çalışanlarına rastlanılmadığına ilişkin yazı cevapları birlikte değerlendirildiğinde ... ve ... Şirketinin yetkili servisi olarak faaliyet gösteren ... şirketinin montaj, bakım, onarım ve servis hizmetlerinin verilmesi işini kendi bağımsız iş organizasyonu ile kendisine ait iş yerinde gerçekleştirdiği, davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, davalı ... ve....A.Ş'nin montaj, bakım, onarım ve servis hizmetleri iş kolunda çalışanı olmadığı dolayısıyla davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığı" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 21.12.2023 Tarih ,2023/3471 E., 2023/3596 K. sayılı ilamı ile 6100 sayılı HMK.'nın 355. maddesi kapsamında dosya incelendiğinde: dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Kararına davacılar vekilinin temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde dairemiz 06.02.2025 tarih, 2024/2005 Esas ve 2025/1634 Karar sayılı ilamı ile "... davalılar ... firması ile ... ve ... arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, bir başka ifade ile asıl işveren-alt işveren ilişkisinin var olup olmadığının yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde usulünce incelenip yeniden değerlendirilmesi...." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; "...Uyulmasına karar verilen bozma ilamı içeriği, dosyaya gelen yazı cevapları içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... ve ... Şirketi ile diğer davalılar ... ve ... arasında düzenlenen 09.04.2012 tarihli ... ... A.Ş.... başlıklı sözleşmenin tanımlar başlıklı maddesinde sözleşme konusunun ... firmasının ihtal ettiği ve ithal edeceği ürünlerin satış sonrası hizmetlerini kendisi veya bu sözleşme uyarınca yetkili kıldığı servisin ifasına yönelik olduğunun açıklandığı, bu haliyle anılan servis hizmetlerinin ... firması tarafından bizzat yerine getirebileceğinin açıklandığı, ayrıca dosyada mevcut Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazı cevabına göre davalı ...... A.Ş.'nin faaliyet konusunun açıklandığı kısımda şirketin 01.08.2006 tarihinde tescil edilen tadil mukavelesinde yazılı olan diğer işlerin de belirtildiği, tescil edilen tadil mukavelesinde sözleşme amaç ve konu başlıklı 3. maddenin 7. fıkrasında şirket faaliyet alanlarına yönelik kombi ihtalat ve ihracatını yapmak ile bunların montajı, bakım-onarım ve servis hizmetleri vermek şeklinde hizmetlerin sıralandığı dikkate alındığında davalı ... firmasının faaliyet konusu içerisinde yer alan işin diğer davalılara düzenlenen sözleşme ile verildiği görülmekle yapılan işin, diğerinin bütünleyici, yardımcı parçası olması nedeniyle davalılardan ... firması ile davalılar ... ve ... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin muvazalı olmadığı, bu kapsamda davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğundan asıl işveren olan davalı ... ve ... Şirketinin dava konusu olayda alt işverenler ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmıştır. .." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı Daıkın firma vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; manevi tazminat tutarlarının düşük takdir edildiği, davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Daıkın firma vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu tazminatlardan davacılar murisinin isçisi olmadığı gerekçesiyle sorumluluğu bulunmadığını beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55... . maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19... . maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'u hükümleri.
2. Değerlendirme
A) Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmolunan manevi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmolunan maddi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmolunan manevi tazminat alacağına yönelik yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmolunan maddi tazminat alacağına yönelik yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgililerden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.