MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/194 E., 2025/219 K.
İlk Derece Mahkemesince Dairemiz bozmasına uyularak verilen karar; davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.05.2009 tarihinde ... Köyünde davalılardan ... Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde davalı ... İnşaat Tur. Taş. Tic. Taah. Ltd. Şti. işçisi olarak sera kurulum işinin gerçekleştirilmesi esnasında elektrik akımına kapılarak 4,5 metre yükseklikten düşmesi ile müvekkilinin sol ayak serçe parmağının koptuğunu ve vücudunda elektrik çarpmasına bağlı yanıklar oluştuğunu, elektrik akımının karnından geçmekle karaciğerinin büyük oranda zarar gördüğünü, 28.04.2011 tarihinde de ... Şirketine ait atölyede sera kelepçe malzemesi basımında tepe kelepçesi yaparken çalıştığı pres makinesindeki yayın kopması sonucu aşağı düşen pres başının müvekkilin sağ el işaret ve orta parmağını koparması neticesinde uzuv kaybına uğrayacak şekilde yaralandığını beyanla her iki iş kazası için toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın ilk kaza tarihi olan 27.05.2009 tarihinden işleyecek faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28.06.2017 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat istemini fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 100.483,30 TL'ye artırmıştır.
Davacı vekili birleşen dava dosyasının 27.05.2019 tarihli dilekçesinde özetle; her iki iş kazası nedeniyle müvekkilinin duyduğu manevi kayıp gözetilerek 100.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarihten itibaren faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili talep açıklamaya dair verilen ara karar gereğince 04.12.2021 tarihli dilekçesiyle; asıl davadaki 100.483,30 TL'lik maddi tazminat istem nedeniyle bu istemin 24.954,81 TL'sinin 27.05.2009 tarihli ilk iş kazası nedeniyle, 75.528,49 TL'sinin ise 28.04.2011 tarihli ikinci kaza nedeniyle hüküm altına alınmasını, 28.04.2011 tarihli kazaya ilişkin 24.07.2021 tarihli aktüerya bilirkişi raporu ile müvekkilin maddi zararının 159.439,11 TL olduğu tespit edilmiş olup aktüerya bilirkişi raporu ile fazladan tespit edilen 83.910,62 TL lik maddi zarara ilişkin haklarının saklı tutulmasını, birleşen davada manevi tazminat istemiyle ilgili 100.000 TL’nin 25.000 TL’sinin 27.05.2009 tarihli ilk iş kazası nedeniyle, 75.000 TL’sinin ise 28.04.2011 tarihli ikinci kaza nedeniyle hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait tüm şubelerin ... kayıtlarının tetkikinde hiçbir zaman davacı ... isimli bir çalışanlarının olmaması nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı ... İnşaat Tur. Taş. Tic. Taah. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davada zamanaşımı süresinin geçtiğinden zamanaşımından reddi gerektiğini, müvekkili nezdinde fazla mesaiye kalmadığını, resmi tatillerde ve milli bayramlarda çalışmasının olmadığını, istisnai olarak böyle bir çalışma olsa dahi karşılığının her zaman ödendiğini, aylık maaşlarının da davacıya düzenli olarak ödendiğini davacının çalıştığı dönem boyunca iki kere kaza geçirdiğini, geçirdiği ilk kaza neticesinde kendisine oluşan bütün mali kayıplarının ödendiğini, bu kazaya dair hiçbir alacağı kalmadığını, iyileştikten sonra işyerinde çalışmaya devam ettiğini, kendi kusuru nedeniyle bir kazaya daha uğradığını, daha sonra iki ay istirahat ettiğini, istirahati süresince maaşının tam ödendiğini ve işe geri döndüğünü, meydana gelen kazada müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, iş kazalarında Yargıtay, işverenin kusuru olmaksızın diğer deyişle tüm iş güvenliği önlemlerini almış olmasına karşı işçinin kusurlu davranışı ile birlikte kaçınılmaz olayların etkisiyle oluşmuşsa işçinin müterafık kusuru oranında tazminattan indirim yapmakla beraber BK 43'e göre kaçınılmazlığın olaydaki payıyla beraber hakkaniyet gereği indirim yaparak geriye kalan zararı işverenden tazmin ettiğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli kararı ile özetle; "..1-Davacının bu dosyadaki ve birleşen dosyadaki 28.04.2011 tarihindeki meydana gelen 2.iş kazasına dayanan maddi ve manevi tazminat taleplerinin davalı ... Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğundan reddine,
2-Davacının 28.04.2011 tarihinde meydana gelen 2.iş kazasına dayanan maddi tazminat talebinin davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulü ile 75.528,49 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 28.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, (davacının bu kaza sebebiyle hak kazandığı maddi tazminatın tamamı 159.439,11 TL olmakla beraber taleple sınırlı olarak karar verildi)
3-Davacının 28.04.2011 tarihinde meydana gelen 2.iş kazasına dayanan manevi tazminat talebinin davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 28.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair isteminin reddine,
4-Davacının 27.05.2009 tarihinde meydana gelen 1.iş kazasına dayanan maddi tazminat talebinin her iki davalı yönünden kabulü ile 24.954,81 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 27.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacının 27.05.2009 tarihinde meydana gelen 1.iş kazasına dayanan manevi tazminat talebinin her iki davalı yönünden kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, .." reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2022 tarihli kararı ile süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, "...Bu kapsamda İlk Derece Mahkemesince verilen 18.07.2017 tarihli ilk kararın davacı vekiline 07.08.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve adli tatile tabi olmayan bu dava için karar tarihi itibariyle yürürlükte olan 5521 sayılı Kanun kapsamında kararda gösterilen kanun yolu süresi olan 8 günlük süre dolduktan sonra 05.09.2017 tarihinde istinaf edildiği gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2018 tarihli ilk kararında davacı vekilinin istinaf başvurusunun süreden reddine karar verilmesi gerekirken, davacı vekilinin istinaf başvurusunun da davalılar vekillerinin istinaf başvurusu gibi değerlendirilerek İlk Derece Mahkemesi kararının davacı lehine kaldırılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur.
7.O halde, Mahkemece yapılacak iş; davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin 18.07.2017 tarihli ilk kararını süresinde istinaf etmemiş olduğu kabul edilerek ve iş bu kararın sadece davalılar vekilleri tarafından istinaf edildiği gözetilerek kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılamada davalılar lehine oluşması gereken usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle, kaldırma kararı sonrasında 27.05.2009 tarihli iş kazası nedeniyle tespit edilen %2,2 ve 28.04.2011 tarihli iş kazası nedeniyle tespit edilen %16,2 düzeyindeki sürekli iş göremezlik oranlarının kaldırma kararı öncesinde alınan 01.06.2017 tarihli hesap raporuna uygulamak (bu raporda esas alınan işlemiş devre sonrasında yürürlüğe giren asgari ücret değişiklikleri rapora yansıtılmamak suretiyle), davacının her bir iş kazası nedeniyle hak kazanacağı maddi tazminat miktarlarını belirleyerek, davacıların maddi tazminat istemleriyle manevi tazminat istemleri hakkında bir karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..1-Davacının bu dosyadaki ve birleşen dosyadaki 28.04.2011 tarihindeki meydana gelen 2.iş kazasına dayanan maddi ve manevi tazminat taleplerinin davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğundan reddine,
2-Davacının 28.04.2011 tarihinde meydana gelen 2.iş kazasına dayanan maddi tazminat talebinin davalı ... İnş. Tur.Taş.Tic.Ltd.Şti yönünden kısmen kabulü ile 64.997,23 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 28.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
3-Davacının 28.04.2011 tarihinde meydana gelen 2.iş kazasına dayanan manevi tazminat talebinin davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 28.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair isteminin reddine,
4-Davacının 27.05.2009 tarihinde meydana gelen 1.iş kazasına dayanan maddi tazminat talebinin her iki davalı yönünden kısmen kabulü ile 11.563,74 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 27.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
5-Davacının 27.05.2009 tarihinde meydana gelen 1.iş kazasına dayanan manevi tazminat talebinin her iki davalı yönünden kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,..." karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; -Müvekkil, meydana gelen iş kazasında tamamen kusursuz olduğunu,
-Müvekkilin maluliyet oranı; 27.05.2009 tarihli ilk iş kazasına ilişkin %2,2 olarak hesaplanmış, 28.04.2011 tarihli kazaya ilişkin %16,2 olarak tespit edilmiş olup işbu maluliyet oranları son derece düşük olup hatalı olduğunu,
-Belirlenen manevi tazminat tutarı hukuka aykırı olduğunu,
-Hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporu hukuka aykırı olduğunu belirterek temyiz talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle;
- Asıl ve birleşen davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini,
-Müvekkil tarafından ödemesi yapılan 9.995,16 TL ödemeye ilişkin dekont Mahkeme dosyasına tarafımızca sunulmuştur. Buna rağmen ödenen tutar davacının hesaplanan tazminatından düşülmediğini,
- 28.04.2011 tarihinde meydana gelen kaza ise tamamen davacının kendi kusurundan kaynaklandığını,
- Toplam maluliyet oranı düşerken hesaplanan tazminat miktarında artış meydana gelmesi bilirkişi raporunda yapılan hesaplamam hatalı olduğunu,
-Elektrik akımına kapıldığı kaza da Bilirkişi tarafından kusur hesaplanmasında hataya düşüldüğünü belirterek temyiz talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle;
-Dava konusu 2.iş kazası yönünden müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığına hükmedilmişken 1.iş kazası yönünden müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilmesi açıkça hukuka aykırı olduğunu, -Davacının işvereni ... ile müvekkil şirket arasında da alt-üst işverenlik ilişkisi bulunmadığını belirterek temyiz talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililerine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.