MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/716 E., 2025/1295 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 19. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/127 E., 2022/225 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 21.07.2011 – 30.11.2015 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin davalıdan işçilik alacaklarının tespiti ile hüküm altına alınması için Bakırköy 28. İş Mahkemesinin 2015/616 Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında alacak davası açtığını, yargılama sonucunda fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilerek kararın kesinleştiğini, kararın icrası için....İcra Müdürlüğünün 2018/8672 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığını ve alacakların davalı yanca icra dosyasına ödendiğini, Mahkeme kararına istinaden yapılan ücret niteliğindeki ödemelerin ödendiği ayın kazancına, eğer hizmet akdinin mevcut olmadığı bir tarihte ödeme yapılmış ise prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilerek prime esas kazancın tespit edilmesi gerektiğini belirterek; emsal Yargıtay kararları gereğince müvekkilinin kesinleşen ilam ve icra dosyası ile ödenen ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ...ve ... A.Ş. vekili; öncelikle; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının SGK'ya başvuru tarihinin 17.05.2021 ve dava tarihinin ise 18.05.2021 olduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, alacak davasının bu dosyada hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının iddiasını ispata elverişli yazılı delillerle ispat etmek zorunda olduğunu belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili; Kuruma başvuru şartı olduğunu, davacının taleplerinin belli olmadığını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, gerçek ücretin ancak resmi belge ve delille ispatlanabileceğini, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, iş yerinin kapsam durumunun araştırılmasını, mutlaka tanık dinlenecek ise bordro tanıklarının dinlenmesini, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini, feri müdahil Kurum aleyhine hüküm kurulmamasını belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davalı ... ... ve ... AŞ'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Davalıların yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
HMK m.331 uyarınca davacı tarafça yapılan 665,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
HMK m.331 uyarınca dava açıldığı sırada tarafların haklılık durumuna göre; davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihindeki AAÜT m.6 uyarınca 8.277,90 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353-(1) b)1 maddesi gereğince I) Davalı şirket vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine,
II) Davacı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile Bakırköy 19. İş Mahkemesi'nin 21/11/2022 tarihli, 2021/127 Esas - 2022/225 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,
III) Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı tarafından peşin yatırılan toplam 118,60 TL harcın (davalı Kurum harçtan muaf olduğundan) davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihi itibariyle maktu karar ve ilam harcı 615,40 TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL karar ve ilam harcının davalı şirketten alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 665,00 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
Davalı şirket tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı Kurumca yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden 30.000,00 TL maktu avukatlık ücretinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettiğinden 30.000,00 TL maktu avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,
III) İstinaf Kanun Yoluna Başvuru Nedeniyle
Davacının istinafında haklı çıkması nedeniyle yatırdığı tüm istinaf başvuru ve karar harçlarının kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde iadesine,
Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Bakiye 534,70 TL bakiye istinaf karar ve ilam harcının davalı şirketten alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacının yaptığı 172,00 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
Davalı Kurumca yapılan 140,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Kuruma verilmesine,
İstinaf yargılama giderlerinin bir kısmının davalı şirket tarafından yatırılan gider avansından karşılandığı anlaşılmakla, bu yargılama giderlerinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına,
İnceleme duruşmalı yapılmadığından avukatlık ücreti verilmesine yer olmadığına,
Artan gider avansı var ise yatıran tarafa iadesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın hukuka aykırı ve haksız olduğunu belirterek kararın temyizen incelenip bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; kararın hukuka aykırı ve haksız olduğunu belirterek kararın temyizen incelenip bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının ve davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Prime esas kazancın tespiti talebine yönelik eldeki davada, her ne kadar konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerinde ise de, somut uyuşmazlıkta davacının dava tarihinden önce Kuruma başvuru yükümlüğünü yerine getirmesi sebebiyle dava açılması sırasında davalı Kurumun haksız olduğu anlaşılmakla; davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3.Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile
Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 3 numaralı bendi 7. cümlesinin silinmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Temyiz yoluna başvuru harcı ve aşağıda yazılı temyiz harcının davalı şirketten alınmasına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.