MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1932 E., 2025/1770 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2017/432 E., 2021/364 K.
Taraflar arasında iş kazası nedeniyle tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama neticesinde Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesinin kararın bozulması üzerine bozma kararına uyan Bölge Adliye Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılar ... ile... Sanayi ... ... Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı taraf asıl dava dilekçesinde özetle; 08.04.2016 tarihinde davalı işverenlere ait işletmede iş kazası meydana geldiği, iş kazası sonucu ...'ın korkuluklardan düşerek hayatını kaybettiğini, bu nedenle annesi ... ve babası ... için ayrı ayrı 75.0 00... .000 TL manevi tazminata, kardeş ... için 150.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 800.000 TL tazminatın haksız fiil tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili 01.06.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile anne ... için talep etmiş olduğu maddi tazminatı 91.323,13 TL olarak, baba ... için maddi tazminatı 132.552,21 TL olarak 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Birleşen dava dosyasında davacılar vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ile özetle; müvekkillerinden ...'ın kardeşi ve diğer müvekkillerinin oğlu olan ...'ın iş yerinde çalışırken kıdemli personelin ve iş verenin ağır ihmali sonucu korkuluklardan düşerek hayatını kaybettiğini, kazaya uğrayan işçinin kusuru bulunmadığını, işverenin gerekli tüm tedbirleri almadığını bu nedenle meydana gelen iş kazası neticesinde davacıların maddi destekten yoksun kaldıklarını, ... ...'ın ölmeden önce anne ve babasının tek geçim kaynağının oğulları ... olduğunu, ... ...'ın şirketten kazandığının haricinde boş vakitlerinde de düğünlerde çalgıcılık yaptığını beyanla, ölüm nedeni ile maddi sıkıntıya düştüklerini ayrıca ...'ın ölüm şeklinin çok trajik olduğunu, iş kazasında vefat eden ...'ın ölürken vücut bütünlüğünün bozulduğundan bahisle müvekkillerinin manevi çöküntüye uğradıklarını bu nedenle maddi manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
II. CEVAP
Davalı... A.Ş. vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza olayında müvekkil şirketinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkili yönünden taraf sıfatı yokluğunda davanın usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
Davalı ... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza olayında müvekkilinin hukuki sorumluluğu ve yükümlülüğün bulunmadığını, müvekkili yönünden taraf sıfatı yokluğunda davanın usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
Davalı ... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza olayında müvekkilinin hukuki sorumluluğu ve yükümlülüğün bulunmadığını, müvekkili yönünden taraf sıfatı yokluğunda davanın usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
Davalı ... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza olayında müvekkilinin hukuki sorumluluğu ve yükümlülüğün bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
III- MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince 14.07.20 21... /432 E., 2021/364 K. sayılı kararı ile iş kazasının oluşumunda davalı... San. ... A.Ş.’nin olayın vukuunda %25 (Yüzde Yirmi Beş) nispetinde kusurlu olduğu, ...San. ... A.Ş.’nin üretim mühendisi davalı ...’in olayın vukuunda %5 (Yüzde Beş) nispetinde kusurlu olduğu, ...San. ... A.Ş.’de usta olarak görev yapan davalı ...’nin olayın vukuunda %5 (Yüzde Beş) nispetinde kusurlu olduğu, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin olayın vukuunda %25 (Yüzde Yirmi Beş) nispetinde kusurlu olduğu, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yetkilisi davalı ...’nun olayın vukuunda %10 (Yüzde On) nispetinde kusurlu olduğu, dava dışı ...... Ltd. Şti.’nin olayın vukuunda %15 (Yüzde On Beş) nispetinde kusurlu olduğu, ...... Ltd. Şti.’nin sorumlusu davalı ...’in olayın vukuunda %5 (Yüzde Beş) nispetinde kusurlu olduğu, kazalı işçi ...’ın olayın vukuunda %10 (yüzde On) oranında kusurlu olduğu kabulünden hareketle;" Asıl davada:
Davanın kısmen kabulü ile
1- 90.323,13 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,
2-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
3-131.552,21 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,
4-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
5-10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
Birleşen 2017/515 Esas sayılı dosyada:
Davanın kısmen kabulü ile
1-1.000,00TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine,
2-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
3-1.000,00 TL TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine,
4-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
5-10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya dair istemin reddine," şeklinde karar vermiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 11.11.2022 tarih, 2021/2383 E., 2022/2427 K. sayılı kararı ile ".. Dosya kapsamındaki yazı, bilgi ve belgelere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamasına, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere göre davalı... Fabrikası iş yerinde çalışan ... işçinin üretim bölümü kül silosunda 3. katta bulunan merdivende tadilat atıkları ile dolu çuvalı aşağı atarken dayandığı merdiven korkuluğunun kaynakla puntalandığı yerden kopması sonucunda zemine düşerek vefat ettiği, meydana gelen kazanın iş kazası olduğu, hükme esas alınan 25.08.2020 tarihli kusur raporunun İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Sağlığı Tüzüğü'ne uygun olduğu, kusura ve sorumluluğa yönelik itirazların yerinde olmadığı, tanık beyanları ve emsal ücret araştırması sonucuna göre ücret miktarının tespitinde ve hesap raporunda hata bulunmadığı, ıslahla arttırılan maddi tazminat miktarı yönünden de eylemin haksız fiil teşkil etmesi nedeniyle kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatlardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken, davalı... A.Ş.'nin sadece 2.000,00 TL ile sorumlu tutulması hatalı olup bu yöne ilişkin davacılar ve davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerindedir. Manevi tazminata yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde ise hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.06.2004 tarih, 13/291-370 kararındaki ilkelere göre fahiş olduğu anlaşıldığından TMK 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile işverene atfedilen kusurun ağırlığı, iş güvenliği kurallarının ağır ihlali nedeniyle ... işçinin genç yaşta vefat ettiği, paranın alım gücü gözetildiğinde davacılar anne ve baba yönünden ayrı ayrı 100.000,00 TL, davacı kardeş yönünden ise 75.000,00 TL (dava dilekçesinin neticeyi talep kısmındaki yazımın maddi hataya dayalı olduğu anlaşıldığından) manevi tazminatın hüküm altına alınmasının dosya kapsamındaki delil durumuna uygun olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazı yerindedir..." gerekçesiyle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkeme hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm verilmesine dair asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, diğer davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Karara karşı davalılar ..., davalılar... San. A.Ş. vekili ve davalı ... temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde dairemiz 27.06.2024 tarih, 2023/1935 Esas - 2024/7228 Karar ile "Davalılar ... ve ...'in ücret tespitine yönelik temyiz itirazları yönünden Mahkemece yapılacak iş; yöntemine uygun olarak kazaya konu iş nedeniyle elde edilecek kazancın ne kadar olduğunu araştırmak ve bu suretle davacılar murisinin ücretini tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde davacının temyiz isteminin bulunmaması nedeniyle 18.02.2021 tarihli bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak suretiyle taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda;"Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davalı... Fabrikası iş yerinde çalışan ... işçinin üretim bölümü kül silosunda 3. katta bulunan merdivende tadilat atıkları ile dolu çuvalı aşağı atarken dayandığı merdiven korkuluğunun kaynakla puntalandığı yerden kopması sonucunda zemine düşerek vefat ettiği, meydana gelen kazanın iş kazası olduğu, Dairemizce alınan 21.02.2025 tarihli raporda hak sahibi anne ...'ın toplam destek tazminatının 4.954,28 TL, hak sahibi baba ...'ın toplam destek tazminatının 51.581,92 TL olduğu çünkü davacıların murisinin düğün mevsiminde düğünlere giderek müzisyenlik yaptığı, düğün mevsiminde ortalama aylık kazancının 2.000 TL olduğu yönündeki emsal ücret araştırması sonucunda asgari ücrete ilavesi suretiyle yapıldığı ve böylece müteveffanın ücretinin asgari ücretin 2,54 katına ulaştığı ancak davacının dava konusu işten elde ettiği gelirin asgari ücret olduğu anlaşılmakla bu ücret üzerinden hak sahiplerinin talep edeceği destek tazminatlarının hesaplandığı anlaşılmıştır. Hükme esas alınan 21.02.2025 tarihli hesap raporunda ... işçinin gelir durumuna göre yapılan hesaplamalar ve davacıların diğer taleplerine ilişkin verilen kararların kesin olmaları, davalılar lehine usuli kazanılmış hak dikkate alınarak davacı ...'ın 51.581,92 TL maddi tazminatının, davacı ...'ın 91.323,13 TL maddi tazminatının kabulüne karar vermek gerekmiştir."
gerekçesiyle;
"1-Asıl ve birleşen davadaki maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile
A)91.323,13 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
b)51.581.92 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
c) Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2- Asıl ve birleşen davadaki manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile
a)Davacı ... için 100.000 TL, davacı ... için 100.000 TL, davacı ... için 75.000 TL olmak üzere toplam 275.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine,
b)Fazlaya ilişkin taleplerin reddine," şeklinde karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... ile... Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; ücret tespitinin hatalı yapıldığı, davacılar murisinin kusuru bulunmadığı, Mahkeme kararının bir kısım davalılar yönünden bozulduğunu ancak mahkemece bozma sonrası tüm davalılar yönünden .bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... firması temyiz dilekçesinde özetle; müvekkile verilen kusur oranının fahiş olduğu, davanın reddi gerektiğini, hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların fahiş olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; verilen kusur oranının fahiş olduğu, davanın reddi gerektiğini , hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların fahiş olduğu gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77., 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55... . maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19... . maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'u hükümleri.
3. Değerlendirme
A)Davacılar vekilinin temyiz istemi yönünden;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar, davacı vekiline 05.08.2025 tarihinde E- Tebliğ yoluyla tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 08.09.2025 tarihinde verilmiştir. Açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz isteminin süreden reddine karar vermek gerekmiştir.
B) Davalı ...'nin temyiz istemi yönünden;
Davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesinde de belirtildiği üzere dava şartlarından olduğu gibi temyiz yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir.
Somut olayda davalı tarafça bozma ilamı öncesi Bölge Adliye Mahkemesince hükmolunan tazminatlara temyiz isteminde bulunulmadığı, Mahkemece bozma ilamı sonrası tesis edilen temyize konu kararında maddi tazminat tutarının önceki hükme göre bozma ilamı doğrultusunda azaldığı, manevi tazminat yönünden ise hükmün aynen tesis edildiği anlaşılmakla ilk kararı temyiz etmeyen davalının maddi tazminata yönelik ileri sürülen temyiz isteminin hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.
C)Davalı... A.Ş. vekilinin temyiz istemi yönünden;
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,
Davalı ...'nin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğu nedeni ile REDDİNE,
Davalı ... A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Peşin yatırılan temyiz harçlarının istek halinde davacılara ve davalılardan ...'ye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.