MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/4539 E., 2024/1093 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. İş Mahkemesi
SAYISI: 2016/33 E., 2022/311 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müteveffa sigortalı ...'nın 15.07.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda yaşamını yitirdiğini, meydana gelen kazada müteveffanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın işveren davalıların iş güvenliği kurallarına aykırı tutum ve davranışları ve çalıştırdığı kişilerin kusuru sonucunda oluştuğunu ileri sürerek, maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Maddi tazminat yönünden;
1) 140.457,04 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
2) 70.869,94 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
3) 550.335,96 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
4)Davalı ... yönünden açılan davanın reddine,
Manevi tazminat yönünden;
1) 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
2) 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
3) 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
4) 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
5) 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
6) 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ... (...)'ya ödenmesine,
7) 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
8) Davalı ... yönünden açılan davanın reddine, " karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisi işçi ... 'nın vale olarak davalı şirkette çalıştığı, davalı şirkete ait ... isimli işyerinde 23:30 sıralarında çatışma çıktığı ve bu çatışma neticesinde rastgele açılan ateş sonucunda ...'nın vefat ettiği, Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.11.20 12... /333 karar numaralı dosyası ile sanık ...'nun 25 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Yargıtayın 28.04.20 14... /2690 karar numaralı kararı ile davalı ... hakkında verilen hapis ve adli para cezası hükmünün onandığı, ... 05.05.2011 tarihli raporunda; kazalı ...'nın 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi (a) fıkrası uyarınca sigortalı olduğu, olayın 5510 sayılı Yasa'nın 13. maddesi (a ) ve ( b ) fıkrası uyarınca iş kazası olduğunun bildirildiği, Mahkemece alınan kusur bilirkişi heyet raporlarında olayın meydana gelmesinde davalı ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Tic. Ltd. Şti'nin % 20 kusurlu olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı ...' nun olayda % 80 kusurlu olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı ..., ... ve müteveffa ... için kusur oranı belirtilmediği, Mahkemece kusur bilirkişi raporlarının kısmen hükme esas alınarak davalı ...'un işveren vekili olduğu, diğer davalılarla müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verildiği, iş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; iş kazasında kusuru olduğunun tespiti halinde işveren vekilinin de, işveren yanında zarardan sorumlu olacağı, bu kapsamda davalı ...'un kazanın meydana geldiği tarihte Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre şirket ortağı ve müdürü ise de, dosya kapsamındaki raporlara göre şahsına kişisel kusur izafe edilmediğinin ortada olduğu, bu kapsamda; diğer davalı şirketin kusurundan, kişisel kusuru tespit edilmeyen ...'un sorumlu tutulamayacağının 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 2. ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddelerinin açık buyruğu olduğu, neticeten, hakkında açılmış ceza davası bulunmayan ve olayın gerçekleşmesinde şahsi kusuru tespit edilemeyen işveren şirketin müdürünün iş kazasının gerçekleşmesinde sorumlu olduğunun kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığı, Mahkemece, davacı tarafça HMK'nın 124. maddesine göre, davalı şirketin temsilcisinde yanıldıkları belirtilerek davalı ... yerine davalı ...'un taraf olarak eklenmesinin talep edildiği, dava dilekçesi davalı ...'a tebliğ edilerek yargılamaya devam edildiğinin anlaşıldığı, Mahkemece taraf olmaktan çıkarılan davalı ... hakkında davanın taraf değişikliği nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekirken esastan inceleme yapılarak karar verilmesinin yerinde olmadığı, hükmün bu yönden düzeltilmesi gerektiği, aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermediği de gözetilerek dava açısından taraf sıfatı kalmasa da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124/4. maddesi gereğince taraf olmaktan çıkarılan lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği, somut olayda davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın az olduğu, Dairece yeniden manevi tazminat miktarı takdir edilirken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi dosya kapsamının özellikleri ile davacılarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olmasına dikkat edilerek davacının dava dilekçesindeki talebi doğrultusunda manevi tazminatın hüküm altına alınmasına karar verildiği gerekçesiyle;
" A-Davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının kaldırılmasına,
Maddi tazminat yönünden;
1) 140.457,04 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
2) 70.869,94 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
3) 550.335,96 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
4) Davalı ... yönünden açılan davanın taraf değişikliği nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
5) Davalı ... yönünden davanın reddine,
Manevi tazminat yönünden;
1) 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
2) 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
3) 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
4) 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
5) 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
6) 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ... (...)'ya ödenmesine,
7) 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm ve Eğlence İşletmeleri Ltd. Şti.'den müştereken ve müteslesilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,
8) Davalı ... yönünden açılan davanın taraf değişikliği nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
9) Davalı ... yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a.Davanın ... yönünden kabulü yerinde iken bu davalı yönünden davanın reddedilmesinin fiili gerçekliğe, usul ve yasaya aykırı olduğunu, meydana gelen kazadan işveren/işveren vekili olan bu davalı yönünden de davanın kabulünü talep ettiklerini,
b.Davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,
c.Hükmedilen manevi tazminat tutarlarının az olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.
1.Manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2.6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.
3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2. maddesinde müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiştir. Aynı Tarifenin 7/2. maddesinde davanın husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiştir.
3.Somut olayda, davalı ...’a karşı açılan maddi -manevi tazminat davasında bu davalı hakkında husumetten ret kararı verilmesine karşın iş bu davalı lehine hem maddi hem de manevi tazminat yönünden ayrı ayrı ret vekalet ücreti takdir edilerek belirtilen AAÜT. maddelerine aykırı olacak şekilde hatalı karar verildiği anlaşılmaktadır.
4.Öte yandan, Mahkemece taraf olmaktan çıkarılan davalı ... hakkında davanın taraf değişikliği nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verildiği, aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermediği de gözetilerek dava açısından taraf sıfatı kalmasa da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124/4. maddesi gereğince taraf olmaktan çıkarılan lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği, ancak hatalı şekilde davalı ... lehine hem maddi hem de manevi tazminat yönünden ayrı ayrı ret vekalet ücreti takdir edilerek belirtilen A.A.Ü.T. maddelerine aykırı olacak şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.
5.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
6.O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır.
7.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Manevi tazminatlara yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,
2.Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
3. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesinin 28.03.2024 tarih ve 2022/4539 E- 2024/1093 K sayılı ilamında vekalet ücretinin tespit edildiği hükmün 16, 17, 18, 19. fıkrasının tamamen silinerek yerine;
"16-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
17-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile bu davalıya ödenmesine," sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.