MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1341 E., 2025/1722 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Cide Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2016/261 E., 2023/35 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... işçinin davalılara ait iş yerinde çalışmakta iken meydana gelen iş kazası nedeni ile hayatını kaybettiğini belirterek desteklerini kaybeden müvekkilleri yararına maddi ve manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazada hayatını kaybeden ... ile aralarında işçi işveren ilişkisinin bulunmadığını, olayın SGK uyarınca iş kazası olarak değerlendirildiğine dair evraklar ile davacı tarafa iş kazası sigortası adı altında gelir bağlanıp bağlanmadığının belirtilmediğini, kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazada hayatını kaybeden ... ile aralarında işçi işveren ilişkisinin bulunmadığını, kendisi gibi kendi nam ve hesabına çalışan işveren iken tüm ikazlarına rağmen Orman İşletme Müdürlüğünün evraklarına imza atmadığını, davacı tarafa iş kazası sigortası adı altında gelir bağlanıp bağlanmadığının belirtilmediğini, kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazada hayatını kaybeden ... ile aralarında işçi işveren ilişkisinin bulunmadığını, kendisi gibi kendi nam ve hesabına çalışan işveren iken tüm ikazlarına rağmen Orman İşletme Müdürlüğünün evraklarına imza atmadığını, davacı tarafa iş kazası sigortası adı altında gelir bağlanıp bağlanmadığının belirtilmediğini, kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.02.20 23... /261 E., 2023/35 K. sayılı kararı ile "..somut olayda, davalı ... Genel Müdürlüğüne ... Orman İşletme Müdürlüğü ve diğer davalılar arasında kesim şartnamesi yapıldığı, davacılar murisinin bu şartname kapsamında ağaç kesim işinde çalıştığı esnada kestiği ağacın devrilmesi sonucu yaralanarak vefat ettiği, ormandan ağaç kesimi, sürütme ve taşıma ile dikili ağaç satış işinin davalı ... Genel Müdürlüğünün asıl görevleri arasında yer aldığı, davalı ... Genel Müdürlüğünün asıl işveren sıfatıyla sorumlu olacağı, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları uyarınca davacıların murisinin %50 kusurlu olduğu, asıl işveren sıfatıyla Orman Genel Müdürlüğünün, diğer davalılar (alt işveren) ... ve ...'in müteselsilen sorumlu olduğu, olay tarihinde emir ve talimat vermeyen ve işyerinde bulunmayan diğer davalı işverenlerin sorumluluğunun bulunmadığı, 26.12.2022 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, dava konusu olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumu, olay tarihi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olay nedeniyle duyulan acı ve elemin derecesi ve B.K.nun 47.(6098 sayılı TBK’nın 56.) maddesindeki özel haller dikkate alınarak her bir davacı için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği " gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... vekili ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi 09.05.20 24... /285 E., 2024/1334 K. sayılı kararıyla; "... " davalılardan ... yönünden kazada kusurunun bulunmaması nedeniyle husumet yokluğundan ret kararı verilmesi nedeniyle bu davalı lehine davaya konu maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı maktu vekalet ücretinin hüküm altına alınması gerekirken tek maktu vekalet ücretinin hüküm altına alınması, diğer yandan davalı ... harçtan muaf olup davacı tarafından yatırılan peşin ve ıslah harcından sorumlu tutulması hatalıdır. Kabule göre hüküm altına alınan yargılama giderlerinin kabul ve ret miktarlarına göre yapılan oranlama hatalıdır. Davacı ve davalının bu yönlere ilişkin istinaf talebi yerindedir. Buna göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte, Mahkemece kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olup, ancak Dairemizce yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından davacı ve davalı ... tarafından ileri sürülen sair istinaf sebeplerinin reddine, davacının istinaf talebinin yargılama giderinin kabul ve red miktarına göre oranlanması yönünden, davalı ...'nün istinaf talebinin harç yönünden, davalı ...'in istinaf talebinin red vekalet ücreti yönünden kabulü ile HMK.nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kararın yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Kararın davalı ... vekili tarafından temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine, dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde 20.03.20 25... /20 30... /4573 Karar sayılı ilamıyla; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre; davalı ... Müdürlüğünün, 6831 sayılı Orman Kanunu 40. maddesi kapsamında ağaçların sürütme, yükleme ve taşıma, istif vb. işlerini diğer davalı işverenlere verdiği ve davalılar ..., ..., ... ile ...'ın ... Orman İşletme şefliğinden 28 no.lu bölmedeki 2147 adetlik orman emvalinin kesim, sürütme ve taşıma işlerini şartnamelerini imzalayarak, davalılar ile Orman İdaresi arasında işe başlama tutanağının imzalandığı bu şekilde davalı ... Müdürlüğünün işin yapıldığı sahadan el çektiği, tanık ve davalı işveren beyanlarına göre şartname kapsamındaki işler için araç alet ve teçhizatın şartnameyi imzalayanlar tarafından karşılandığı, davacılar murisinin olay tarihi olan 23.08.2016 tarihinde bu şartname kapsamında ağaç kesim işinde çalıştığı esnada kestiği ağacın devrilmesi sonucu yaralanarak vefat etmesi ile sonuçlanan olayda, davalı ... Müdürlüğünün iş kazasının gerçekleşmesine bir dâhilinin bulunmadığının ve sözleşme şartları ile dosya kapsamındaki delillere göre; davalılar arasındaki ilişkinin asıl – alt işveren ilişkisi olarak değerlendirmenin mümkün olmamasına ve taraflar arasındaki ilişkinin bir istisna (eser) akti olarak değerlendirilmesinin gerektiğinin açıkça anlaşılabilir olmasına, nitekim kusur raporunda davalı ... Müdürlüğüne bağımsız bir kusur oranının da verilmemiş olmasına göre; davalı ...'nün asıl işveren sıfatıyla hükmedilen tazminatlardan diğer davalılar ile beraber sorumluluğuna karar verilmesi hatalı olmuştur. O halde Mahkemece yapılacak iş davalı ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davayı reddetmek davacı tarafça kararın temyiz edilmemiş olması nedeniyle usuli kazanılmış hakları gözeterek diğer davalıların sorumluluğuna yönelik karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda," Dairemizce yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yeniden yargılama yapılarak Davalı ... ile ... ve ... yönünden açılan davanın ayrı ayrı reddine, ... ve ... yönünden açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın Orman İdaresi yönünden reddinin hatalı olduğunu beyanla Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini beyanla Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55... . maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19... . maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri.
3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Mahkemece bozma ilamı sonrası tesis edilen temyize konu hükmün manevi tazminat yönünden başlıklı 10 . fıkrasının 2. bendinde reddedilen manevi tazminat istemi yönünden (hakkındaki davalar reddedilen davalılar yönünden devam eden 3. bentte vekalet ücreti takdirine yer verildiği gözetildiğinde) mükerrer şekilde vekalet ücreti takdiri hatalıdır.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi hüküm fıkrasında yer alan "...Reddedilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, " ibaresinin tamamen silinerek kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,
Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,
19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.