MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1919 E., 2025/2203 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/230 E., 2025/25 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... İl Müdürlüğü / ... Merkezi tarafından gönderilen 04.04.2023 tarihli yazı ile 2011 yılı Ocak ayından 2013 yılı Eylül ayına kadar olan döneme ilişkin olarak, çalışanların fazla çalışma ücretlerinin prime esas kazanca dâhil edilmediği gerekçesiyle re’sen prim tahakkuku yapılacağının bildirildiği, bu işleme karşı yapılan 02.05.2023 tarihli itirazın ise 18.05.2023 tarihli yazı ile reddedildiğini, davacı bankanın, söz konusu dönemlerde çalışanlara yapılan tüm ücret ödemelerinin iş sözleşmeleri uyarınca belirlenen koşullarda, yasal mevzuata uygun şekilde, bordrolarda gösterilerek eksiksiz ve süresinde banka hesaplarına yatırıldığını, çalışanlardan herhangi birinin bordroda eksiklik olduğuna yönelik bir şikâyet veya dava yoluna başvurmadığını, fazla mesai ücretlerinin, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler gereği aylık maktu ücrete dahil edildiği, bu ücretlerin de bordrolarda gösterilmek suretiyle yasal olarak ödendiğini, ilgili tahakkuka dayanak teşkil eden 24.02.2015 tarihli müfettiş raporunun, yalnızca sınırlı sayıdaki personel ve belirli dönemlere ilişkin örneklem üzerinden yapıldığı, Türkiye genelindeki tüm şubelere yönelik olarak genellemeye gidildiği, hastalık, izin, rapor gibi fiili çalışmayı engelleyen durumların dikkate alınmadığı, dolayısıyla raporun gerçekçi ve objektif bir tespit içermediğini, Kurumun farklı tarihlerde müfettiş raporuna dair çelişkili tutumlar sergilediği ve bu durumun da işlemin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi uyarınca Kurumun prim alacaklarına ilişkin 10 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğu, dava konusu tahakkukun ise 2011-2013 dönemine ilişkin olduğu gözetildiğinde, talep edilen prim ve gecikme zammının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle dahi işlemin hukuka aykırı olduğunu, çalışanlara ait fazla mesai ücretlerinin yıllık 270 saat sınırı çerçevesinde sözleşmelere dahil edilerek bordrolarda gösterildiğini ve mevzuata uygun olarak ödendiğini, SGK tarafından re’sen yapılan tahakkukun dayanağı olan raporun gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek, ... İl Müdürlüğü / ... Merkezi tarafından gönderilen 04.04.2023 tarihli, E-29208287-202.99-69591160 sayılı yazı ile 2011 yılı Ocak ayı ile 2013 yılı Eylül ayları arasındaki dönem için çalışanlara ait fazla çalışma ücretlerinin prime esas kazanca dahil edilmediği gerekçesiyle re’sen prim tahakkuku yapılmasına yönelik tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Antalya 9. İş Mahkemesinin birleşen 2023/357 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili banka hakkında SGK tarafından 2011/1 ila 2013/9 dönemleri için yapılan bir denetim sonucunda, çalışanlara fazla çalışma ücreti ödenmediği gerekçesiyle re’sen prim borcu ve buna bağlı gecikme zammı tahakkuk ettirildiğini, bu işleme karşı yapılan itirazlarının reddedildiğini ve toplam 155.342,37 TL tutarındaki borcun ihtirazi kayıtla ödendiğini, söz konusu tespitin dayanağı olan 24.02.2015 tarihli İş Müfettişi Raporunun hatalı, kıyas ve genellemeye dayalı olduğunu, banka çalışanlarına ödemelerin eksiksiz ve zamanında yapıldığını, fazla çalışma ücretlerinin bordrolarda yer aldığını, iş sözleşmelerinde fazla çalışmanın ücrete dahil olduğuna dair hükümler bulunduğunu, herhangi bir somut tespit veya işçi şikayeti olmaksızın yapılan bu işlemin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca yapılan tahakkukun zamanaşımına uğradığı, kişi bazlı veri ve delil içermediği, matrah hataları içerdiği, prim ve teşvik sisteminin göz ardı edildiği, geçmiş döneme ait hak edilmiş ancak ödenmemiş herhangi bir ücret bulunmadığı ileri sürerek; davanın Antalya 2. İş Mahkemesinin 2023/230 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Kurum işlemin iptali ile ödenen tutarın faiziyle iadesini talep ve dava edilmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının açtığı davanın haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle reddi gerektiğini davacının işyerine ilişkin 24.02.2015 tarihli ve 7154 PRG-2 sayılı müfettiş raporu doğrultusunda 2011, 20 12... /1-9 aylarına ait fazla mesai ücretine ilişkin prim tahakkuku yapıldığını ve 11.07.2023 tarihli yazı ile idari para cezası uygulandığını, Kurumun sadece fiili veya kayıt üzerinden değil, diğer Kurumlardan alınan bilgiler doğrultusunda da işlem tesis edebileceğini, bu yolla kişilerin ...haklarının korunduğunu, Kamu İdarelerinin Denetim Elemanlarınca Yapılacak Tespitler Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine atıfla, İş Teftiş Kurulunca hazırlanan müfettiş raporlarının aksi ispat edilene kadar geçerli olduğunu, dolayısıyla dava konusu idari para cezasının hukuka uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkememiz dosyası yönünden; davanın kabulü ile davalı Kurumun tarafından 04.04.2023 tarih, E-29208287-202.99-69591160 Sayılı Yazı ile 2011/1 - 2013/9 ayları için eksik prim belgesi istenmesi talebine ilişkin Kurum İşleminin iptaline, Mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya 9. İş Mahkemesinin 2023/357 Esas sayılı dosyası yönünden; davanın kabulü ile davacıya ait 64...10 ... sicil numaralı ... Şubesi için ... İl Müdürlüğü ... ...Merkezinin 18.07.2023 tarihli yazı ile 2011/1 ila 2013/9 ayları için fazla çalışma yapıldığı gerekçesi ile fazla mesai primi ve buna bağlı gecikme zammı tahakkuk ettirildiği belirtilen Kurum yazısı ve işbu yazıya ilişkin itirazın reddine dair ... İl Müdürlüğü ... ...Merkezinin 23.08.2023 tarihli yazısı ve tahakkuk ettirilen prim borcu ve gecikme zammına ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacı şirket tarafından davalı Kuruma 18.07.2023 tarihinde ödenen 155.342,37 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsil edilerek davacı bankaya ödenmesine,karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde:
a.Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
b.Kurum işlemlerinde hata bulunmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesi “Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanunu'nun 65. maddesi hükmü saklıdır.” hükmüne amir olup, Mahkemece, alacağın Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapılacağı ayın başına kadar geçen süre için faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2. hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendin 3. fıkrasında yer alan "Davacı şirket tarafından davalı Kuruma 18.07.2023 tarihinde ödenen 155.342,37 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsil edilerek davacı bankaya ödenmesine, ” ibaresinin çıkartılarak yerine "-Davacı şirket tarafından davalı Kuruma 18.07.2023 tarihinde ödenen 155.342,37 TL'nin 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesi uyarınca ödeme tarihini takip eden aybaşı olan 01.08.2023 tarihinden iadenin yapılacağı ay başına kadar geçen süre için işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.