MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1357 E., 2025/1545 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/572 E., 2025/70 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde,davacının müvekkilinin .... unvanlı işyerinde 04.11.1991 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, Kurum kayıtlarının incelenmesinde; davacının 04.11.1991 tarihinden itibaren ... sigorta sicil numarası ile sigortalı olarak tescil edildiğini, sigortalılık başlangıç tarihinin ise ... sicil sayılı ....'den verilen bildirgeye istinaden 12.08.1994 olarak tescil edildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının beyanları, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı, işe giriş bildirgesinde varide numarasının olmaması, işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgileri ile davacının kimlik bilgilerinin uyuşmaması, ... ... unvanlı iş yerine ait 1991 yılına ilişkin bordrolarda isim bildirilmediğinden bordro tanığı dinlenilememesi hususları dikkate alınarak davacının iddiasını kanıtlayamadığı, Mahkememizde davacının ... ... unvanlı iş yerinde çalıştığına yönelik kanaat oluşmadığı" gerekçesine dayalı olarak "Davanın reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Davacı vekili temyiz dilekçesinde,davalı Kurum tarafından düzenlenen sigorta sicil kartında davacının işe giriş tarihinin 04.11.1991 olarak yazdığını, bu sicil kartının resmi bir belge olduğunu ve sahteliği ispatlanana kadar geçerli bir belge hükmünde olduğunu, çalışma olgusunun da ispatlandığını bu nedenle davanın kabulünün gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.
1.Davanın yasal dayanakları, 506 sayılı ... Kanun'un...... maddesi hükümleridir.
Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun........ sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.
Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.
Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.
Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 5 06... sayılı Yasalar ile Yargıtayın yerleşik içtihatları gereğidir.
2.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır.Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, dava dışı ... ... ünvanlı işveren tarafından ... sicil no.lu "... ... ... İşletme Müdürlüğü-...-..." adresli işyerinden adına 04.11.1991 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, işe giriş bildirgesinde tarih ve varide no. olmadığı, Mahkemece bu hususun Kuruma sorulması üzerine Kurum tarafından işyeri dosyasının imha edildiği cevabının verildiği, öte yandan davacı tarafından dava şartı olan Kuruma başvuru işlemi yerine getirilmek üzere yapılan 30.10.2020 tarihli başvuruya Kurum tarafından verilen cevapta işe giriş bildirgesi var ise de işyerinin 199/3. dönem bordrosunda adına çalışmanın bildirilmediği cevabının verildiği, Kurum tarafından işe giriş bildirgesinin sıhhati yönünde herhangi bir iddiada bulunulmadığı, öte yandan ... ... ünvanlı işverenin işyeri sicil no.sunun ... sicil olmayıp ... sicil no.lu işyeri olduğu belirtilerek ... sicil no.lu işyeri tescil bilgilerine göre çevre temizliği mahiyetli işyerinin ... . .... ... ... adresli olduğu ve 17.06.1991-01.07.1991 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu,işyerinden dönem bordrosu verilmediğinin bildirildiği, işe giriş bildirgesinde belirtilen ... sicil no.lu işyerinin ise ... ünvanlı işverenin bina inşaatı konulu ... olduğu, öte yandan davacı vekilinin müvekkilinin ... sicil sayılı ...unvanlı iş yerinde çalışmadığını, müvekkilinin işe giriş bildirgesinde ismi yazılı ... ... unvanlı iş yerinde çalıştığını, bu işyerinin de ..... olduğunu, daha sonra ... ... ünvanlı işverenin alt işveren olarak ...'in temizlik işlerini yaptığını, davacının da bu kapsamda çalıştığını, ...'in daha sonra lağvedilerek ....... (...) kurulduğunu ve bu şirkete devredildiğini, 2001 yılında ise ... lağvedilerek, yerine .... (...) olmak üzere 3 ayrı şirket kurulduğunu, davacının döneminde ... olarak çalıştığı Kurumun bugün ki adının ... olduğunu belirtmesi üzerine davacı tanıkları olarak dinlenen ... ...'da ... sicil no.lu ... ...... ünvanlı işyerinde dava konusu dönemde sigortalılıkları bulunduğu anlaşılan ... ile ...'nın davacının ...'da temizlik işlerinde çalıştığı yönünde beyanda bulundukları hususu ile davacının işe giriş bildirgesinde kendisine verilen sigorta sicil no.sunu sonraki yıllardaki sigortalılıklarında kullanılmaya devam ettiği değerlendirildiğinde Mahkemece davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.