MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
SAYISI: 2024/267 E., 2024/334 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 30.05.2014 günlü sözleşme ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine ait ''Çankaya Yerleşkesi Şelale Kapı ve Açık Alanı Yenileme İnşaatı'' işini 1.975.000,00 TL bedelle aldığını, sözleşme gereği işin niteliği dış saha döşeme kaplama imalatı, mevcut havuz ve çevresinin rekreasyonu, elektrik ve mekanik tesisat imalatı olduğunu, sözleşme gereğince şirket tarafından 02.06.2014 tarihinde de işin geçici kabulünün 18.07.2014 tarihinde yapıldığını, malzemesiz işçilik ve malzemeli işçilik bedelleri dikkate alınmaksızın fark prim borcunun bulunduğu, yapılan hesaplamanın da hatalı olduğunu ileri sürerek, davalı Kurum tarafından şirket aleyhine düzenlenen eksik prim tutarı, gecikme zammı ve idari para cezalarının iptaline karar verilmesini istemiş, 27.02.2020 tarihli dilekçesi ile taleplerinin şirket hakkında tahakkuk ettirilen 154.541,78 TL sigorta primi ve 33.056,83 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 187.598,61 TL borç yönünden Kurum işleminin iptaline karar verilmesi olduğunu açıklamıştır.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tebliğ edilen fark işçilik miktarına itiraz etmediğini, davanın süresinde açılıp açılmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini, idari para cezasının iptali talebinde görevli mahkemenin idare mahkemeleri olduğunu, Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10.03.2020 tarih ve 2016/183 E.-2020/65 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile fark işçilik miktarı olan 10.603,13 TL'nin 2014 yılı Temmuz ayına mal edilerek ve bu miktar üzerinden hesaplanacak gecikme zammı ve gecikme cezasını aşan kısımlardan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.01.2022 tarih ve 2020/1050 E.-2022/124 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, Daire kararı ile; hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, Mahkemece, dava konusu prime esas işi üstlenen davacı şirketin, işin bir kısmını dava dışı firmalara yaptırması karşılığı adına kesilen faturaların niteliklerinin neden ibaret olduğunun (malzemeli işçilik-salt işçilik) net bir şekilde belirlenmesi ile faturaların nitelikleri belirlendikten sonra buna göre, hesap yöntemini içeren, denetime elverişli bir hesap raporu aldırılması ve davacının fark işçilik nedeniyle davalı Kuruma prim borcu olup olmadığının tespit edilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
İlk Derece Mahkemesinin 23.11.2023 tarih ve 2023/43 E.-2023/456 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından 18.02.2016 tarih ve 1006526 sayılı yazı ile tahakkuk ettirilen prim borcu, gecikme cezası ve bu tespite bağlı olarak kesilen idari para cezalarının iptaline karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Daire kararı ile her ne kadar Mahkemece bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından Kuruma eksik bildirilen sigorta primine esas kazanç tutarı bulunmadığı yönünde tespite göre davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından 18.02.2016 tarih ve 1006526 sayılı yazı ile tahakkuk ettirilen prim borcu, gecikme cezasının iptaline karar verilmişse de ilk kararı temyiz etmeyen davacı yönünden davalı Kurum lehine oluşan usuli hak gözetilmeden karar verildiği, öte yandan, davacının, dava dilekçesinde, aynı Kurum işlemine bağlı olarak tahakkuk ettirilen idari para cezasının iptaline ilişkin talebi yönünden Mahkemece bozma öncesi yargılama sırasında, dosyanın idari para cezası yönünden tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş olmasına karşın bozma sonrası kurulan hükümde idari para cezalarının da iptaline karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek hüküm bozulmuştur.
D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2024 tarih ve 2024/267 E.-2024/334 K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak, davanın kısmen kabulü ile fark işçilik miktarı olan 10.603,13 TL'nin 2014 yılı Temmuz ayına mal edilerek ve bu miktar üzerinden hesaplanacak gecikme zammı ve gecikme cezasından dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulünün hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kurumca resen tahakkuk ettirilen fark prim borcunun iptaline ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
22.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.