MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/58 E., 2025/174 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.09.1995 tarihinde ... Kasabasındaki ... Barajı inşaatında baraj temel kuyularına sıvı beton basma, sondaj makinalarıyla kuyu açma ve büroda puantaj işlerinde çalıştığını, davalı ... İnşaat Tic. ve San. A.Ş.'nin 01.09.1995 tarihinde davacının işe giriş bildirgesini verdiğini, ancak primlerini ödemediğini, bu neden ile davacının sigorta kaydını yapmadığını ileri sürerek müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1995 olduğunun tespit edilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının dava şartı olan arabuluculuk kurumuna başvurmadığını, davada yetkili mahkemenin Ankara olduğunu, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, müvekkil şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının müvekkil şirket nezdinde herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istediğini talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'nin iş yeri adresinin Ankara olup, işin yapıldığı iddia edilen yerin ise ... olduğu için Mahkemenin yetkili olmadığını, yetki itirazında bulunduğunu, davacıya ait Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının sigorta kaydının mevcut olmadığını, 506 sayılı Yasanın 79. maddesi gereğince tespiti istenen dönemden itibaren 5 yıllık süre içinde davanın açılması gerektiğini, davacının talep ettiği dönemlerin ise hak düşürücü süresinin geçmiş olduğunu ileri sürerek yetkisizlik kararı verilmesini ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.09.2021 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1995 olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 21.09.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2023 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece," . ..davalı işverene ait ... sicil no.lu iş yerinin işyeri tescil bilgileri ile 1995 yılı dönem bordroları Kurumdan celbedilmeli, bordroda adı geçen sigortalılardan yeteri kadarı tanık olarak dinlenmeli, bozma öncesi dinlenen davacı tanıklarının hizmet döküm cetvelleri dosya içine alınmalı, davacının askerlik dönemi ilgili askerlik şubesinden sorulmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır. Kabule göre de, sigorta başlangıcına ilişkin kurulan hükümde işveren ve işyeri sicil no.sunun belirtilmemesi ile sigorta başlangıç talebi aynı zamanda 1 gün süre ile sigortalı çalışmasının tespitini de içerdiğinden Mahkemece bu hususları içerecek şekilde karar verilmemiş olması da isabetsiz bulunmuştur..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..bozma öncesi ve sonrası dinlenen tanıkların davacının davalı işyerinde ... Barajı inşaatında çalıştığı ve puantaj kayıtlarını düzenlemekle görevli olduğuna ilişkin çalışma olgusunun varlığına dair birbiriyle uyumlu ve teyit eder nitelikteki beyanlarda bulundukları anlaşılmıştır. Yargıtay ilamı sonrası yargılama ile Mahkememizce uyulan bozma ilamına konu hususların yerine getirilmesi neticesinde tüm dosya kapsamında bulunan ve yukarıda sayılan delillerin değerlendirilmesi ve buna mukabil ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması ile Mahkememizde ulaşılan vicdani ve hukuki kanaat sonucunda; davacının 01.09.1995 tarihinde ... İnşaat ve Sanayii A.Ş'nin ... Barajı İnşaatı Şantiyesi unvanlı işyerinde işe başladığına dair Kuruma intikal ettirilmiş ilk işe giriş bildirgesinin mevcudiyeti, Kurum tarafından verilen sicil numarasıyla davacının çalışmalarının devam ettirilmesi, davacı tanıklarının da çalışmanın varlığını doğrulaması neticesinde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının ... sicil numaralı davalı ... İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret A.Ş adlı iş yerinde sigortalılık başlangıç tarihinin 01.09.1995 olduğunun tespitine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğinden bahisle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.
Eldeki davada, Mahkemece davanın kabulü ile davacının 01.09.1995 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespitine yönelik verilen karar isabetli ise de,sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, Mahkemece davacının 01.09.1995 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.09.1995 tarihinde 1 gün çalıştığının tespitine yönelik de hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VII. KARAR
1.Davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine;
2.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi hükmünün
(1) no.lu bendinin silinerek yerine,
"1- Davacının davalı ... İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret A.Ş ünvanlı işverenin ... sicil numaralı işyerinde 01.09.1995 tarihinde (1) gün süre ile asgari ücretle sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1995 tarihi olduğunun tespitine" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.