MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1790 E., 2024/1947 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 10. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/424 E., 2024/276 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; 24.05.2022 tarihli ve 8813/INC/03 sayılı raporun kendilerine 05.10.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, anılan raporda “İşyerinde öğretmen, okul öncesi ve ana okulu öğretmeni ve idari personel olarak çalışan 24 işçinin 2020/Aralık ayından önceki döneme ilişkin çalışma sürelerinde herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen, işveren tarafından gerçeğe aykırı olarak SGK’ya yapılan eksik gün bildirimleri ile İŞKUR tarafından 2020/Aralık, 2021/Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran toplam 273.873,50 TL tutarında fazla ve yersiz kısa çalışma ödeneği ödendiği tespit edilmiş olduğu” anlatımına yer verilmekle birlikte işveren ... Okullarından toplam 273,873,50 TL’nin hesaplanacak yasal faizi ili birlikte 11.12.2020 tarih ve 2020/5 sayılı İŞKUR Genelgesinin 3. maddesinin dikkate alınarak terkin edilmeksizin tahsil edilmesi gerektiğinin vs. belirtildiğini, pandemi döneminde davacı işveren nezdinde çalışan öğretmenler için ...’den yararlanılmadığını, idari personelin pandemi öncesi 08.00-16.30 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme yapmak suretiyle çalıştığını, pandemiden sonra 16.03.2020 tarihi itibariyle online ve uzaktan olmak üzere pandemi öncesi saatlerde çalışıldığını, 2020/Aralık ayından sonra kısa çalışma listesine uygun olarak çalıştırıldığını, bu hususun bir kısım çalışan tarafından beyan edildiği halde raporu düzenleyen müfettiş tarafından dikkate alınmadığını, öğretmenler için 2020/Aralık 2021/Haziran ayları içerisinde ...’den faydalanıldığını, haftalık 45 saat olan çalışma süresi 30 saate düşürülerek çalışacak personelin isim listesinin onayı sonrasında bu çalışmadan faydalanmaya başlandığını, ...’den yersiz faydalanan personelin bulunmadığını, söz konusu şikayetin davacı işveren ile İzmir 11. İş Mahkemesinde 2021/358 E. sayılı dosyası ile davası devam eden husumetli ... tarafından yapıldığını, davacı okulda Ramazan ve Kurban bayramlarına ilave olarak christmas ve paskalya tatillerinde de eğitim öğretime ilişkin çalışmanın olmadığını, bu sebeple davaya konu teftiş raporunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili; 24.05.2022 tarih, 8813-İNC-03 sayılı müfettiş raporuna dayanılarak, bu raporda belirtilen 273.873,50 TL yersiz ödeme bedeli ve 41.406,94 TL yasal faize ilişkin toplam 315.280,44 TL borcun ödenmesine ilişkin 09.12.2022 tarihli İŞKUR yazısına konu işleme itirazlarının kabulü ile uygulanan para cezasının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili,davacı şirket tarafından 27.04.2020 tarihinde ... başvurusu yapılarak 01.04.2020-29.06.2020 tarihleri arasında 3 işçinin hiç çalışmamak suretiyle 4 haftalık çalışma süresinin 45 saatten 5 saate düşürülmek suretiyle, 1 işçinin de haftalık çalışma süresinin haftalık 45 saatten 1,5 saate düşürülmek suretiyle ...’den faydalanılmak istediğinin bildirildiğini, sonrasında işverence 26.12.2020 tarihinde 24 işçi için ...’nün uzatılması talebinde bulunulduğunu, işverenin başvurusu üzerine İŞKUR tarafından davacı işverene ... ödendiğini, ...İl Milli Eğitim Müdürlüğünce görevlendirilen müfettiş raporunda davacı işveren nezdinde çalışmış ...’nin şikayet dilekçesinde pandemi sürecinde eksiksiz ve tam zamanlı olarak çalıştığı halde Kurumun belirli bir tarihten sonra gerçeğe aykırı biçimde müşteki ve diğer bir kısım öğretmenleri/çalışanları kısmi zamanlı çalışıyor gibi gösterip haksız ve gerçeğe aykırı bildirimlerde bulunarak, çalışanları hak kaybına, devleti zarara uğrattığının beyan edilmesi üzerine görevlendirilen maarif müfettişince düzenlenen raporda, davacı işveren nezdinde çalışan öğretmen, okul öncesi ve anaokulu öğretmeni ve idari personel olarak çalışan 24 işçiye İŞKUR tarafından yapılan 2020/Aralık-2021/Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarında toplam 273.873,50 TL olarak yapılan ... ödemesinin, Kurumda yapılan denetim ve tanık beyanları dikkate alınmak suretiyle fazla ve yersiz olduğunun belirlendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu fazla/yersiz ödeme konulu yazının Türkiye İş Kurumu tarafından gönderildiğinden, husumetin İŞKUR’a yöneltilmesi gerektiğinden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini, ilgili müfettiş raporunun iptali için daha önce İzmir 10. İş Mahkemesinin 2022/424 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını ve derdest olduğunu, iş müfettişleri tarafından tutulan tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, dava konusu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Balkanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 24.05.2022 tarihli ve 8813/INC/03 sayılı teftiş raporunun kısmen iptali ile rapordaki idari kadroda yer alan ... isimli işçi yönünden düzenlenen 10.145,96 TL fazla ve yersiz ödeme yapıldığı kısmının iptaline, rapordaki diğer tespit ve kısımların iptali talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın aleyhe olan kısmının bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı vekili; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
2.Eldeki davada, yargılama devam etmekte iken, 03.11.2022 tarihli ve 7420 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesi ile ...Yeni Koronavirüs (Covid-19) sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvurularının alınması, değerlendirilmesi ve ödenmesine ilişkin işlemler ile nakdi ücret desteği işlemleri hakkında Bakanlık ve Kurum personeline herhangi bir sorumluluk yüklenemez. Bu kapsamda Yeni Koronavirüs (Covid-19) sebebiyle ödenen kısa çalışma ödeneği ile nakdi ücret desteği ödemelerinde hatalı işlemlerden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemeler ile nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin başvuruda bulunduğu işveren tarafından fiilen çalıştırıldığının tespiti hâlinde işverene uygulanan idari para cezalarından bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsil edilmemiş olanlar terkin edilir. Tahsil edilenler iade veya mahsup edilemez. Bu alacaklarla ilgili başlatılmış takip ve tahsil işlemlerine devam edilmez, yargı mercilerine intikal etmiş olan dosyalarda Kurum ve Bakanlık aleyhine yargılama giderine hükmedilmez. Kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmasına istinaden oluşan fazla ve yersiz ödemeler ile ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına konu olmuş kısa çalışma ödeneği ile nakdi ücret desteği ödemeleri bu madde kapsamı dışındadır. Ceza soruşturması veya kovuşturması sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararı verilenler hakkında bu madde uyarınca terkin hükümleri uygulanır.
" hükmü getirilmiştir.
3.Belirtilen açıklama ışığında somut olaya dönüldüğünde; Mahkemece, yazılı şekilde Kurum işleminin iptaline dair karar verilmiş ise de yukarıda belirtilen kanuni düzenleme ile birlikte yasal tüm dayanaklar irdelenmeli, davanın konusuz kalıp kalmadığı hususları araştırılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.