MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/268 E., 2023/92 K.
Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 29.09.2007-01.11.2008 tarihleri arasında davalı iş yerinde şoför olarak çalıştığını,maaşının banka hesabına yatırıldığını ancak çalıştığı dönem içerisinde sigorta primlerinin yatırılmadığını belirterek hizmet süresinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 06.02.2013 tarihli 2008/698 E. 2013/99 K. sayılı kararı ile davacının davalı şirket nezdinde davalı iş yerinde sigorta kapsamına girecek şekilde 2007/9 ayından 2008/10 ayına kadar hükümde gösterilen prime esas kazanç üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... Sanayi A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dairece “Mahkemece, kısa kararda, "02.05.2012 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen tarihlerde, gün ve ücretle sigortalı çalışmalarının tespitine" denilmek suretiyle,usul ve yasaya uygun şekilde kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar yazıldığı anlaşılmaktadır. Ortada hukuki varlık kazanmış bir karar mevcut değildir”... gerekçesi ile sair yönleri incelenmeksizin karar bozulmuştur.
B. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin 15.09.2015 tarihli 2014/41 E. 2015/440 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... Sanayi A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Dairece "...Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müdürlüğünden gelen yazılı cevapta davacının 28.09.2007 tarihinde davalı firma tarafından Arnavutluk'ta yol yapım işinde çalıştırılmak için gönderildiği, yurt dışı borçlanmasının mevcut olduğu, bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların anlatımları ve tüm dosya kapsamı karşısında uyuşmazlık konusu dönemde hizmet akdine tabi çalışma olgusu kanıtlanmış olup ülkemiz ile Arnavutluk arasında akdedilmiş sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmadığı gibi Kurumun işverenle topluluk sigortasına ilişkin sözleşme yapmadığı da belirgindir. Şu durumda hizmet tespiti yönünden 5510 sayılı Kanun'un 5/g maddesi ve 10. maddesi, sigorta primine esas kazanç bakımından da yazılı belgeler kapsamında yöntemince irdeleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır."... gerekçesi ile karar bozulmuştur.
C.Üçüncü Bozma Kararı
Mahkemenin 18.04.2017 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının hizmet akdi ile davalı işverenin yanında 29.09.20 07... .10.2008 tarihleri arasında hükümde gösterilen prime esas kazanç tutarları ile çalışmasının tespitine hükmedilmiştir.
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece "davacının geçici olarak yurt dışına götürülmediği açık olup, Türkiye ile Arnavutluk arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi bulunduğu, ancak, davacı ile 28.09.2007 tarihinde sözleşme yapan “... ....” adi ortaklığının Türkiye’de kurulmuş bir şirket olup olmadığı, şirket merkezinin Türkiye’de olup olmadığı, Türkiye’de tescil edilmiş işyeri adresinin bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin tespit yapılmadığı görülmüştür. Bu nedenle davacı ile sözleşme yapan davalı şirket hakkında yukarıda belirtilen hususlarda araştırma yapılması, Türk mevzuatına tabi bir işveren ise çalıştıran ülke ile imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir " gerekçesi ile karar bozulmuştur.
D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile davacının 29.09.2007 - 01.11.2008 tarihleri davalı .... Tic. A.Ş unvanlı iş yerinde;
29.09.2007 - 30.09.2007 tarihleri arasında 2 gün günlük, 43,62 TL kazançla,
01.10.2007 - 31.10.2007 tarihleri arasında 30 gün günlük, 43,22 TL kazançla,
01.11.2007 - 30.11.2007 tarihleri arasında 30 gün günlük, 44,16 TL kazançla,
01.12.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında 30 gün günlük, 44,95 TL kazançla,
01.01.2008 - 31.01.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 44,31 TL kazançla,
01.02.2008 - 29.02.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 46,20 TL kazançla,
01.03.2008 - 31.03.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 95,98 TL kazançla,
01.04.2008 - 30.04.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 93,00 TL kazançla,
01.05.2008 - 31.05.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 87,23 TL kazançla,
01.06.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 89,51 TL kazançla,
01.07.2008 - 31.07.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 83,97 TL kazançla,
01.08.2008 - 31.08.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 80,53 TL kazançla,
01.09.2008 - 30.09.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 83,65 TL kazançla,
01.10.2008 - 31.10.2008 tarihleri arasında 30 gün günlük, 92,44 TL kazançla olmak üzere toplam 392 gün sigortalı çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarında görüldüğü kadar olduğunu, dava açılmasına Kurum sebep olmadığından aleyhe yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde, davacının işvereninin Arnavutluk'ta kurulu yabancı şirket statüsünde olan ... iş ortaklığı firması olduğunu, sosyal güvenlik sözleşmesi uyarınca işçilerin sosyal güvenliklerinin Arnavutluk yasalarına uygun olarak o ülkede ... sosyal güvenlik kurumuna ödendiğini, ... yöneltilemeyeceğini, Arnavutluk ile Türkiye arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi uyarınca davacının ilgili ülkede geçen çalışmalarının primlerin aktarılması yoluyla Türkiye’de hizmetine eklenmesinin mümkün olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflara arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.