MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1709 E., 2024/3471 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Eskişehir 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/41 E., 2023/41 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacıya 2...5 tahsis numarasıyla 01.02.2015-19.12.2020 tarihleri arasında yaşlılık aylığı ödemesi yapıldığını, davalı Kurum tarafından 22.08.2009-31.12.2009, 30.08.2013-14.10.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin SGK denetmenleri tarafından fiili olmadığının tespit edildiği gerekçesi ile iptal edilerek almakta olduğu emekli aylığının kesildiğini, ayrıca bugüne kadar ödendiği belirtilen toplamda 112.746,06 TL'nin iade edilmesinin istenildiğini, müvekkilinin çalıştığı döneme ilişkin herhangi bir inceleme mevcut olmadığını, denetmen raporunun müvekkilinin öz yeğeni olan ...'ya ait iş yerinin gayri faal olduğu 2014 sonrası döneme ilişkin delillere dayandırıldığını, ilgili iş yerinin 2006-2011 yılları arasında havalandırma baca işlerini, 2009-2011 yıllarında otopark ve oto yıkama işini, 2011-2014 arası dönemde 10 numara yağ satış işini faal bir şekilde gerçekleştirdiğini, müvekkilinin çalışması emekliliği hak ettiği döneme kadar yeğeni olan ... tarafından sigortaya bildirildiğini, ayrıca müvekkilinin 22.08.2009-31.12.2009, 30.08.2013-14.10.2013 tarihlerindeki çalışmalarından sonra başkaca iş yerlerinde çalıştıktan sonra emekli olduğunu, iddianın gerçeği yansıtmadığını belirterek, Kurum işleminin iptali ile aylığı bağlanan davacının bu işlem nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum nezdinde 2...5 sigorta sicil numarası ile işlem görmekte iken davalıya 01.02.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2...5 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak davalı ...'nın lehine müvekkili Kurumca bağlanan emeklilik aylığının 12.08.2020 tarihli denetmen raporuna istinaden,... no.lu iş yerindeki 176 günlük hizmetinin fiili çalışmaya dayanmadığı tespit edildiğinden iptal edildiğini, bu nedenle davalıya ödenen emekli aylıklarının iadesi gerektiğini, davalı sigortalıya bağlanan yaşlılık aylığının, müvekkili Kurum Sosyal Güvenlik Denetmenlerince düzenlenen 12.08.2020 tarih ve 2020/408395/042 sayılı denetmen raporunda belirtildiği üzere;... sicil sayılı (...) iş yerinde 22.08.2009-31.12.2009 tarihleri arası 130 gün, 30.08.2013-14.10.2013 tarihleri arası 46 gün olmak üzere toplam 176 günlük hizmetlerin fiili olmadığının tespit edildiğini (aylık bağlama şartlarından olan 5000 gün prim ödeme gün şartını yerine getirmediğini) başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiğini, 12.08.2020 tarih, 2020/408395/042 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen raporunda davalıyla beraber aynı iş yerinden sigortalılık bildirimi yapılan kimselerin ifadelerinin alındığını, denetmen raporunda; ...'nın müvekkili Kuruma verdiği yazılı ifadede ...'nın dayısı olduğu halde kendisini tanımadığını ve çalıştığı dönemde kendisiyle beraber çalışanların isimlerini hatırlamadığını beyan ettiğini, ifadesine yer verilen diğer kimselerin birbirlerini iş arkadaşı olarak tanımadığını, ...'nın babası ...'nın bildiği kadarıyla iş yerinde oğlundan başka kimsenin çalışmadığını beyan ettiğini, sigortalı hizmet bildirimleri devam etmesine rağmen iş yerinin gayri faal durumda olduğunu, çalışmaların fiili olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını, iş yeri dosyasının açıldığı günden beri prim vb. herhangi bir ödeme yapılmadığını, alınan ifadelerden ve davalının çelişkili beyanından ötürü davalının sigortasının fiili çalışmaya dayalı olmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili Kurumca davacının iptal edilmiş emeklilik aylığından dolayı davalıya 112.746,06 TL ana para tutarlı yersiz ödeme yapıldığının tespiti üzerine davalıya 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesi uyarınca borç bildirim belgesi tebliğ edildiğini, tebliğden itibaren 7 gün içinde ödemenin yapılmaması üzerine işbu tutarın tahsili için huzurdaki davanın ikame edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 112.746,06 TL asıl alacağın her bir maaş ödeme tarihi itibariyle ayrı ayrı yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, hukuki bağlantı nedeniyle dosyalar birleştirilmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça iptal edilen aylığın bağlanması talepli açılan davanın haksız olduğunu, davacı ...'ya 01.02.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, SGK denetmeni tarafından 12.08.20 20... /408395/042 sayılı denetmen raporuna istinaden sigortalının 22.08.2009-31.12.2009 tarihleri arası 130 gün, 30.08.2013-14.10.2013 tarihleri arası 46 gün olmak üzere toplam 176 günlük hizmetlerinin fiili olmadığı tespit edildiğinden iptal edildiğini, iptal edilen günler sonucunda 5000 gün prim ödeme gün sayısının mevcut olması gerektiğini, iptal edilen yaşlılık aylığı ile ilgili olarak davacıya bağlanan aylık koşullarının gerçekleşmediğinin tespiti üzerine bağlanan yaşlılık aylığı iptal edilmiş olup, 12.11.2020 tarihi ve 2/6295235 sayılı yazı ile 112.746,00 TL tutarında yersiz aylık borcu tebliğ edildiğini, denetmen raporunda davacı ...'nın beyanında ...'yı tanımadığını ve çalıştığı dönemde kendisiyle beraber çalışanların isimlerini hatırlamadığını beyan ettiği, denetmen raporunda beyanı alınan kişilerin iş arkadaşı olarak birbirlerini tanımadıklarını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı cevap dilekçesinde özetle; birleşen davanın davalısı ...'nın sigortalılığının iptaline neden olan müfettiş raporunun tek taraflı olarak hazırlandığını, söz konusu müfettiş raporunda birleşen davada davalının çalıştığı döneme ilişkin herhangi bir incelemenin mevcut olmadığını, raporun genel olarak birleşen davada davalının çalıştığı iş yeri olan ... isimli iş yerinin gayri faal olduğu, 2014 sonrası döneme ilişkin delillere dayandırıldığını, ancak ...'nın iş yeri birleşen davada davalının çalıştığı dönemde gayri faal olmadığını, ...'nın çeşitli alanlarda iş yaptığını ve çalışanlarından birisinin da birleşen davada davalı olduğunu, söz konusu müfettiş raporuna dayanak birleşen davada davalının sigortalılığının iptal işleminin yerinde ve hukuka uygun olarak yapılmadığını belirterek, birleşen davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
"A-1- Mahkememizin 2021/41 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile
-Davacının 22.08.2009-31.12.20 09... .08.2013-14.10.2013 tarihleri arasında ... iş yerinde bildirilen sigortalılığının fiili çalışmaya dayandığının tespitine, aksi yöndeki sigortalılığın -aylığın - emekliliğin iptaline yönelik Kurum işleminin iptaline,
-Davacının daha önce hak ettiği yaşlılık aylığının o tarih itibariyle yeniden bağlanarak ödenmeyen aylıkların ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Tahakkuk ettirilen bedel nedeniyle davacının yeniden çalışması nedeniyle tekrar bağlanan yaşlılık aylığından kesilen tutarların kesinti tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile sigortalılığın iptali sonucu düzenlenen 112.746,06 TL tutarında 25.11.20 20... 535 sayılı borç bildirim belgesinin ve borç tahakkukuna dair kararın faizleri ile birlikte iptaline,
...
B-1-Mahkememizin Birleşen 2021/2 67... /129 Karar sayılı dosyası yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada Kurum işleminin iptali ile aylığı bağlanan davacının bu işlem nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada 112.746,06 TL asıl alacağın her bir aylık ödeme tarihi itibariyle ayrı ayrı yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.