MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1620 E., 2025/1083 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI: 2022/762 E., 2023/524 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı tarafından gerçekleştirilen inşaatta 14.11.2018 tarihinden itibaren işçi/ usta olarak çalışmaya başladığını, Müvekkiline, ücret olarak mevcut yıla ilişkin inşaat ustası ücreti ödenmesine karar verildiği, müvekkilinin davalı ...'ın işçisi olarak 29.02.2020 tarihine kadar inşaatta çalışmalarını sürdürdüğünü, müvekkilinin fedakarca çalışarak 29.02.2020 tarihinde inşaatı bitirerek kendisine verilen işi bitirmiş ve görevinin sona erdiğini, müvekkilinin tüm sorumluluklarını yerine getiren, gerektiğinde işi için fedakârlık yapmaktan çekinmeyen biri olarak çalıştığını, müvekkilinin 14.11.2018-29.02.2020 tarihleri arasında kesintisiz ve tam süreli çalışmış olmasına karşın müvekkilin ... primi 2019 yılının ağustos ayı dışında hep eksik ödendiğini, hatta bu aydan sonra 29.02.2020 tarihine kadar ayda sadece bir gün primi ödendiğini, müvekkilinin çalışma süresi içerisinde bir dönem de "diğer ücretli" olarak gösterildiğini, bu sebeple kendisine ... Dairesi tarafından vergi zıyai cezası kesildiğini, müvekkilinin haklarının zedelendiğini, tüm sorumluluklarını yerine getirerek dikkat ve özenle çalışmış bulunan müvekkilinin 14.11.2018-29.02.2020 tarihleri arasında kesintisiz ve tam süreli olarak çalıştığının tespiti için işbu davayı açma zarureti hâsıl olduğunu müvekkilinin davalı şirkette 14.11.2018-29.02.2020 tarihleri arasında tam süreli ve kesintisiz olarak, ücretle çalıştığının tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum ve diğer davalı aleyhine açılan iş bu davayı kabul etmediklerini Müvekkil Kurum hizmet tespiti istemli davalarda fer'i müdahil sıfatına haiz olduğunu, davacı tarafından çalışıldığı iddia edilen hizmetlere ilişkin ücret bordrosu, prim bildirge ve bordroları ile işyeri kayıtlarının celbedilerek davacının tespitini istediği sürelere ilişkin yasal geçerlilik taşıyan belgelerin bulunup bulunmadığı saptanmasının gerektiğini, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu zaman aralıkları da çalışma ilişkisinin sürekli olmadığını ve davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle de reddine karar verilmesi gerektiğini yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bundan dolayı davanın husumet yokluğunda reddi gerekmektedir. açılan davanın esastan da reddi gerektiğini, davacı taraf ile müvekkil arasında yapım sözleşmesi (eser sözleşmesi) akit edildiğini, davacı taraf müvekkil arasında işçi iş veren ilişkisi olan iş akdi kurulmadığını, eser sözleşmesine konu yapımlarda iş sahibinin yüklenici arasında ... kapsamında iş akdi kurulmadığından hizmet tespit davası şartları da oluşmadığını, açılan haksız davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının davalı işyerinde sigortalı olarak çalıştığının ... Kurumu kayıtlarıyla sabit bulunduğu, taraflar аrasında işçi-işveren ilişkisinin mevcut olduğu, buna rağmen davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesinin hatalı olduğu, eksik inceleme ile karar verildiği, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olup re’sen araştırma ilkesinin gözetilmesi gerektiği ileri sürülerek bölge adliye mahkemesi kararı ile ilk derece mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
2. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
3. Davacı, davalı ...'ın işçisi olduğu iddiasıyla eldeki davayı açmış, Mahkemece davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de dava hizmet tespiti davası olup ... Kurumu zorunlu dava arkadaşı olarak davada yer almıştır. İşveren de tıpkı ... Kurumu gibi zorunlu dava arkadaşı olup, işverenin yanlış bildirilmesi davanın husumet nedeniyle reddini gerektirmez.
4.Mahkemece yapılacak iş, resen gerçek işverenin tespiti ile gerçek işverenin davaya dahil edilmesi sağlanmalı, uyuşmazlık işverenin hak alanını ilgilendirdiğinden bildireceği deliller toplanmalı, bu şekilde yargılamaya devam edilip sonucuna göre karar verilmelidir. kaymakamlıkta kaymakam sekreteri ve diğer işlerde çalıştırıldığı beyanlardan anlaşılmakta olup,
5. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.