MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1608 E., 2025/106 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/880 E., 2023/707 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz tarafından temyiz edimekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacının 15.02.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ağır şekilde yaralandığını ve geçici-kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
II. CEVAP
1.Davalı . .. Ltd. Şt. vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağında belirlenen kusur oranının kazanın oluşuna ve kanuna aykırı olarak hatalı belirlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... tarafından davacının davaya konu geçirdiği kazanın iş kazası olmadığına karar verildiği, bu karar üzerine davacıya iş kazası tespit davası açmak üzere süre verildiği, açılan iş kazası tespit davası sonucunda Konya 4. İş Mahkemesinin 2022/57 esas sayılı dosyasında davacının davasının reddine karar verildiği, verilen kararın 09.05.2023 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, davanın, iş kazası nedeniyle davalı işyeri ve davalı işyeri çalışanına karşı açılmış dava olduğu, ancak kazanın iş kazası olduğu ispatlanamadığından davacının davasının reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle, dava konusu olayın iş kazası olmadığına ilişkin sosyal güvenlik kurumu raporu, aynı doğrultudaki iş mahkemesi kararı dikkate alındığında olayın iş kazası olmadığına yönelik Mahkeme kararında vakıa ve hukuki değerlendirmede usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiş davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a. Dosya kapsamında düzenlenen 07.01.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, aleyhe hususları kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava dışı araç sürücüsünün, ... A.Ş.'de çalışan, ...'nin asli (%80) kusurlu olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla eldeki kaza sonucunda davacı müvekkilinin kaza geçirdiğini ve bu nedenle ağır şekilde yaralanmış olduğunu ve kazanın davacı müvekkilinin kusuruyla meydana gelmemiş olduğunu, müvekkilin zararlarının karşılanması gerektiğini,
b. İş mahkemelerinin görevli olduğu hususunun Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 2021/1763 E. - 2021/1508K. sayılı 08.10.2021 tarihli kararı ile sabit hale geldiğini, dolayısıyla yeni bir bilirkişi raporu alınarak davacı müvekkilin geçirdiği kazanın iş kazası olup olmadığını ve uyuşmazlığı incelemeye görevli merciin tespit edilmesi gerektiğini, zira eldeki kaza iş kazası olsa da olmasa da davacı müvekkilinin kaza sonucunda ciddi şekilde yaralandığını, geçici ve kalıcı iş göremezliği oluştuğunu ve kazanın ardından geçen 7 yıla rağmen zararının giderilmediğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
1. İş kazalarında olay, iş hukuku ve sosyal güvenlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş aktinden doğan işçiyi gözetme ( koruma ) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.
2. İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir.
3.Aralarında işçi - işveren ilişkisi bulunmayan davalıların iş kazasından sorumluluklarının belirlenmesinde, iş kazasının özü itibariyle bir haksız fiil teşkil etmesi göz önünde bulundurularak iş kazası tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun haksız fiilden sorumluluğa ilişkin genel hükümlerinin de uygulanacağı açıktır.
4.Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacı ... ... ...'un, davalı ... nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı; olay günü 15.02.2018 tarihinde, Konya şehir merkezi istikametine doğru seyir halinde olan ve davalı şirkete ait olup sürücü ...’nin sevk ve idaresinde bulunan 42... plakalı servis otobüsünde yolcu konumunda olduğu, söz konusu servis aracının ... ışıklı kavşağına geldiğinde, trafik lambasının kırmızı yanması nedeniyle sağdan ikinci şeritte durakladığı, aracın durması üzerine servis sürücüsü ... tarafından aracın ön kapısının açıldığı, bu esnada araçtan inerek yolun sağına doğru geçiş yapmakta olan davacı ... ...'a; gerisinden aynı istikameti takiben dönüş cebinde seyreden sürücü ... idaresindeki 42... plakalı minibüsün sol yan ayna kısmı ile çarptığı ve davacının bu zararlandırıcı trafik kazası neticesinde yaralandığı anlaşılmıştır.
5.Davacı kazalının yukarıda bahsedilen trafik kazası nedeniyle uğradığı zararların tazminini amacıyla Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/792 E. sayılı dava dosyası ikame ettiği, işbu dosya kapsamında verilen 2019/118 K. Sayılı 12.02.2019 tarihli kararla "davanın işçi - işveren arasındaki alacaktan kaynaklandığı, dolayısıyla davanın İş Kanunu kapsamında kaldığı, İş Kanunu kapsamında kalan dava ve işlerin çözüm yerinin İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. Maddesi gereğince İş Mahkemeleri olduğu, ... Davada görevli ve yetkili mahkemenin Konya İş Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş," gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, davacı kazalının talebi üzerine dosyanın Konya 2. İş Mahkemesine gönderildiği ve yargılamanın Konya 2. İş Mahkemesinin 2019/537 E. sayılı dosyası üzerinden devam ettiği, bu esnada kazalının 04.03.2020 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna iş kazası bildirimi ve maluliyet aylığı bağlanması talepli başvuru yapıldığı, işbu başvurunun ... tarafından verilen 08.04.2020 tarihli yazı cevabındaki "sigortalının getirilip götürülme hali sona ermesi nedeniyle iddia olunan kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi gereğince iş kazası sayılamayacağına karar verilmiş olup, ..." şeklindeki gerekçe ile reddedildiği, ... tarafından verilen bu kararın Konya 2. İş Mahkemesinin 2019/537 E. sayılı dosyasına bildirilmesi üzerine işbu dosyada 2021/57 K. sayılı 12.01.2021 tarihli karar ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın görev bakımından oluşan uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından 2021/1763 E. - 2021/1508 K. sayılı 08.10.2021 tarihli ilam ile Konya 2. İş Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
6.İşbu ilam doğrultusunda dosyanın Konya 2. İş Mahkemesine 2021/880 E. sayısını alarak yeniden gönderildiği, böylelikle eldeki davanın ikame dildiği, yargılama sırasında 20.01.2022 tarihli duruşma tutanağının ara kararı ile kazalıya, kazanın iş kazası olduğuna dair tespit davası açmak üzere süre verildiği, bu kapsamda ... tarafından Konya 1. İş Mahkemesinin 2022/98 E. sayılı (Sonrasında dosya Konya 4. İş Mahkemesine gönderilerek 2022/57 E. sayısını almıştır) dosyanın ikame edildiği, 17.03.2023 tarihli hüküm ile davanın reddine karar verildiği, kararın tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine kesinleştiği, akabinde ise eldeki davada dava konusu kazanın iş kazası olduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile Konya 2. İş Mahkemesi tarafından 2021/880 E. -2023/707 K. Sayılı 14.07.2023 tarihli ret kararı verildiği, davacı kazalının işbu kararı istinaf etmesi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 16.01.2025 tarih, 2023/1608 E. ve 2025/106 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
7.Öte yandan, dava konusu olaya ilişkin yapılan ceza yargılamasında, Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/623 kararı ile sanık ...'nin, mağdur-katılan ... ...'un taksirle yaralanmasına neden olma suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle eylemine uyan TCK'nun 89/1. maddesi uyarınca hapis cezası ile cezalandırılmasına bu cezanın takdiren ertelenmesine karar verilmiştir.
8.Somut olayda; meydana gelen olayın niteliği itibarıyla iş kazası olmadığı ve davanın Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine dayalı bir tazminat davası olduğu, bu doğrultuda uyuşmazlığın çözümünde genel görevli mahkemelerin (Asliye Hukuk Mahkemesi) görevli olduğu açık ise de; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 08.10.2021 tarihli, 2021/1763 Esas - 2021/1508 Karar sayılı kesin nitelikteki merci tayini kararı ile Konya 2. İş Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
9.Zararlandırıcı olayın vuku bulduğu ve bu nedenle tazminat talep edildiği ihtilafsızdır. Bu durumda Mahkemece, kesinleşen merci tayini kararı gereğince davaya bakmakla yükümlü olunduğu gözetilerek; olayın salt iş kazası olmadığından bahisle davanın esas yönünden reddine karar verilmesi hatalıdır.
10.Mahkemece yapılacak iş; uyuşmazlığı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil ve kusursuz sorumluluk hükümleri ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddeleri çerçevesinde mercek altına alıp, tarafların delillerini bu hukuki nitelendirme doğrultusunda tartışarak işin esası hakkında hasıl olacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
11.Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
12.O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, istinaf itirazlarının esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.