MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/2251 E., 2025/1164 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 61. İş Mahkemesi
SAYISI: 2021/377 E., 2023/192 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının vefat eden babasından dolayı tarafına ölüm aylığı bağlanması için Kuruma yaptığı başvurunun 17.03.2021 tanzim ve 08.04.2021 tebliğ tarihli yazı ile boşandığı eski eşi ile boşandığı tarihten beri aynı çatı altında karı koca olarak fiilen yaşadığının tespit edildiği gerekçesiyle reddedildiğini, davacının eski eşi ile Zeytinburnu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/880-2002/706 E.K. sayılı kararı ile boşandıktan sonra bir daha bir araya gelmediklerini, aynı adreste ikamet etmediklerini, davacıya sadece eski eşi ile birlikte yaşadığına dair düzenlenen bir denetmen raporuna dayanarak ölüm aylığı bağlanmamasının hukuk ilkeleri ile bağdaşmadığını, Yargıtayın hak sahibinin boşanma sonrası boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı olgusunun araştırılması gerektiğinin yerleşik hal almış kararlarında açıkça ortaya koyarak birlikte yaşama kriterinin sınırlarını çizdiğini, davacının dokuz yılı aşkın süredir ... babasından bağlanan ölüm aylığını alamadığından dolayı mağduriyet yaşadığını ileri sürerek, 17... tarih ve 60991618 sayılı Kurum işleminin iptali ile başvuru tarihinden itibaren tarafına ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının Zeytinburnu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/880-2002/706 E.K. sayılı kararı ile eşinden anlaşmalı olarak boşandığı, vefat eden babasından yetim aylığı bağlandığı, Kurumun 19.04.2013 tarihli denetim raporuyla davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine aylığının kesildiği, 17.10.2008-16.03.2013 tarihleri arasında ödenen aylıkların borç kaydedildiği, davacının 08.03.2021 tarihinde yeniden babasının hak sahipliği ile yetim aylığı bağlanması talebinde bulunduğu, Kurumca talep tarihinden sonra herhangi bir araştırma yapılmadan davacının 2013 ve öncesindeki dönemde boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı değerlendirmesi ile 08.03.2021 tarihli başvurusunun reddedildiği, Mahkemece yapılan yargılamada davacının 08.03.2021 tarihli talebinin, güncel araştırma yapılmaksızın değerlendirildiği, dinlenen tanık anlatımları, toplanan delillerin davacının talep tarihi itibariyle eşiyle birlikte yaşamadığı yönünde olduğu, talebinin kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılarak, davanın kabulü ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 03/143009 tahsis numaralı dosyasına istinaden 17.03.2021 tarih ve 60991618 sayılı işleminin iptaline, davacıya başvuru tarihinden itibaren yetim aylığı ödenmesine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, dinlenen tanık beyanları ve Mahkemece “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda yapılan tüm araştırmalar sonucu toplanan deliller ile de desteklenmesi karşısında, davacının Kuruma başvurduğu 08.03.2021 tarihi itibariyle boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı, davacının bu tarih itibariyle yetim aylığı almaya hak kazandığı anlaşılmakla, kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum tarafından daha önce yapılan tespitin aksinin ispat edilemediğini, Kurumun her seferinde davacı hakkında denetim raporu düzenlemesinin beklenemeyeceğini, davacı tarafından hakkın kötüye kullanıldığı, Kurum işlemi yerinde olup, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden davanın reddi gerektiğini belirterek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen kararın bozulmasını istemiştir.
C. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanmasına ilişkindir.
İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle verilen karar yerinde ise de davacıya başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespitine dair hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca karar düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin silinerek yerine "Davanın kabulü ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 03/143009 tahsis numaralı dosyasına istinaden 17.03.2021 tarih ve 60991618 sayılı işleminin iptaline, davacıya başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.