MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2106 E., 2025/1791 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/405 E., 2024/378 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesi ile kazalı sigortalının 20.10.2016 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 100,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili yargılama sırasında 01.04.2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 1.021.684,50 TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde kusurun tamamen davacı tarafta olduğunu ve bu durumun kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağından da açıkça görüldüğünü, Aksaray C.Başsavcılığının 2016/13323 Soruşturma numaralı dosyası üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacı ...'un tam kusurlu olduğu ve davalıya ait araç sürücüsü ...'un ise kusursuz olduğu tespit edilerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, 25.10.2023 tarihli bilirkişi heyet raporu gözetilmek suretiyle kazanın meydana gelmesinde davalı işverenliğin %50, davalı ( 68... plakalı traktör sahibi-işveren) ...'nun %20, dava dışı ( 68... plakalı traktör sürücüsü) %5, davacının ise %25 oranında kusurlu olduğunun mahkemece kabul edildiğini, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp İkinci Üst Kurulu tarafından düzenlenen 20.01.2022 tarihli rapora göre davacının maluliyet oranının %36 olarak kabul edildiğini, Mahkemece itibar edilen 25.10.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlenen kusur oranları baz alınmak suretiyle hazırlanan, iş hukuku ilkelerine uygun ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirilen hesap raporu ile meydana gelen iş kazası nedeniyle davacının 1.021.684,50TL tutarında maddi zararının bulunduğunun tespit olunduğu gerekçesiyle "davanın kabulüne, 1.021.684,50TL maddi tazminat tutarının davalılardan kaza tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1-Davalı ... Pazarlama Ltd. Şti. vekili, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru olmadığını, kazada tamamen davacının kusurlu olduğunu, bu durumun kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağından da açıkça görüldüğünü, kazanın davacı tarafın önünde seyreden traktöre arkadan vurması şeklinde meydana geldiğini, kusur raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
2-Davalı ... vekili, davalının maliki olduğu, ... 'un kullandığı traktörün köye dönüş için kavşağa yaklaştığı esnada sinyalini vererek usulüne uygun şekilde sol şeride geçtiğini, kavşağa yaklaşıldığı esnada davacı taraf kullandığı araç ile davalı tarafa ait traktöre arkadan çarpmak suretiyle kaza yaptığını, davalıya ait traktörde kazaya sebep olabilecek bir kusur olmadığını, trafik kaza raporundan da görüleceği üzere arkadan vurmanın söz konusu olup, yolda hiç fren izi bulunmadığını, Aksaray C.Başsavcılığının 2016/13323 Soruşturma numaralı dosyası üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davacı ...'un tamamen kusurlu olması ve davalıya ait araç sürücüsü ... 'un ise kusursuz olduğu tespit edilerek "Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar" verildiğini, kusur raporlarının çelişkili olduğunu belirterek temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu Mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır. Bunun yanında meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olanların kendi aralarındaki kusur dağılımı, kendi payına düşenden fazla ödeme yapan müteselsil borçlunun diğer müteselsil borçlu veya borçlulara karşı yönelteceği rücu alacağının miktarını da etkilemektedir.
Dosya kapsamından; davalı ... Pazarlama Tic. Ltd. Şti. sigortalısı olan davacının, iş yerinde üretilen camı davalı işverene ait araçla Burdur'a götürüp teslim ettikten sonra dönüş yolunda saat 23.00 sıralarında ... ’un kullandığı ... adına tescilli traktöre arkadan çarpması suretiyle iş kazasının meydana geldiği, davacı ...'un kullandığı aracın ... Paz. Ltd. Şti. adına tescilli 2007 model kamyon olup, araçta bir bozukluk olduğuna dair dosyada kayıt bulunmadığı, sürücü belgesi bulunduğu, trafik kazası tespit tutanağında kazanın 7 metre genişliğindeki şehirler arası karayolu üzerinde meydana gelmiş olduğu, vaktin gece, görüşün far ışığı mesafesinde açık, zeminin asfalt ve kuru, yolun düz ve eğimsiz olduğu, arkadan çarpan aracın fren izine rastlanmadığı, sürücü ...’un seyir halinde iken ... ’un kullandığı traktörün sağ tekerine ve ona bağlı ot toplama aracına arkadan çarptığı, ...’un 2918 sayılı KTK.da yer alan kurallardan 84/d (arkadan çarpma ve yakın takip) kuralını ihlal ettiği, diğer sürücü ... ’un ise kural ihlalinin olmadığı belirtilmiştir.
Dosya içinde bulunan irsaliyede fiili sevk tarihinin 19.10.2016 olarak gösterildiği, ... inceleme raporunda işveren ... ..Ltd. Şti.'nin her hangi bir kusuru olmadığı ,sigortalı ...'un %100 kusurlu olduğunun değerlendirildiği, savcılık tarafından alınan bilirkişi raporunda ...'un asli kusurlu olduğu, ... 'un kusuru bulunmadığı belirtildiği ve ceza soruşturmasının takipsizlik kararı ile sonuçlandığı görülmektedir.
Yargılama sırasında alınan 01.06.2022 tarihli kusur raporunda davacının dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde seyirle takip mesafesine aykırı yakın takipten dolayı önde seyir eden araca arkadan çarpma nedeniyle % 75 kusurlu olduğu, davalı ...'nun %25 kusurlu olduğu, davalı ... Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin kusuru bulunmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.
İtiraz üzerine alınan ve Mahkemece hükme dayanak kılınan 25.10.2023 tarihli kusur raporunda ise, davalı işveren ... Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin araç kullanma/çalışma ve dinlenme sürelerinin ihlaline yönelik karşılaşılabilecek tehlike ve riskler ile bunlara karşı alınması gerekli tedbirlerin uygulanmaması, işin yürütümünün çalışanın inisiyatifine bırakmayacak şekilde çalışma-dinlenme süreleri gözetilerek geniş bir denetim ve gözetim mekanizmasının tesis edilmemesi nedeniyle %50, davalı (traktörün sahibi) ...'nun kedi gözü ile yansıtıcı özelliği olan reflektörü, tarım aletinin arka kesimine yerleştirmeden, taşıt yolu üzerinde kullanılmasına izin vermiş ve gece görüşün azalacağını göz önüne alarak, uzaktan fark edilmeyi sağlayan tedbir almamış olması nedeniyle %20, dava dışı ... 'un (traktörün sürücüsü) %5 ve davacının %25 kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkemece yapılacak iş, aynı kaza olayına ilişkin olarak Kurum tarafından açılmış bir rücuan tazminat davası bulunup bulunmadığını araştırmak, açılmış ise onaylı bir örneğini celp etmek, kusurun oran ve aidiyetinin tespiti noktasında iş kazasının meydana geldiği iş kolunda uzmanlığı bulunan iş güvenliği uzmanlarından teşekkül ettirilmiş farklı bir bilirkişi kurulundan ,... denetim raporundaki tespitleri ,ceza soruşturma dosyasını, varsa rücuan tazminat dava dosyasını ve eldeki dosyada önceden alınan kusur raporlarını değerlendiren bir rapor alarak çelişkileri gidermek ve kusur oran ve aidiyetini tereddütsüz olarak belirlemek, özellikle kaza tespit tutanağı, olay yeri tespit fotoğrafları ve beyanlar irdelenerek, davalının da bu yöndeki iddiası araştırılmak suretiyle traktörün arkasında karanlıkta fark edilmesini sağlayacak reflektör ,yansıtıcı ışık vb. olup olmadığını tespit etmek , kusur oranlarının değişmesi halinde davacı tarafın kanun yoluna başvurmamış olduğunu dikkate alarak hükme esas alınan hesap raporunun bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönemlerinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmemesi gerektiğini gözeten yeni bir bilirkişi hesap raporu almak ve usuli kazanılmış hakları da göz önünde bulundurmak suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.