(765 S. K. m. 81) (6762 S. K. m. 707) (3167 S. K. m. 16)
Dava: 3167 sayılı Kanuna aykırılıktan sanık Fikret'in bozma üzerine yapılan yargılanması sonunda; hükümlülüğüne dair, (Sivas Birinci Asliye Ceza Mahkemesi)nden verilen 27.5.1992 gün ve 1991/540 esas 1992/218 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi müdahil vekili ve sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C. Başsavcılığının onama isteyen 25.12.1992 tarihli tebliğnamesi ile Daireye gönderilmekle incelenip gereği düşünüldü:
Karar: Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde tartışılan delillere ve dosya içeriğine uygun gerekçeye göre; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine. Ancak:
1- Türk Ticaret Yasasının 707/2. maddesine göre keşide günü olarak gösterilen günden önce ödenmek için ibraz olunan bir çekin ibraz günü ödeneceği, 3167 sayılı Yasanın 16/1. maddesinde ise ibraz süresi içinde veya üzerinde yazılı keşide tarihinden önce ibraz edildiğinden yeterli karşılığı bulunmaması sebebiyle kısmen de olsa ödenmeyen çeki keşide eden kişilerin cezalandırılacağı belirtilmiştir. Böylece yasa koyucu çekte gösterilen keşide tarihinin çekin düzenlendiği gerçek tarih olmasını aramamış, sadece ibraz ve zamanaşımı sürelerinin hesabı açısından gösterilmesini gerekli görmüştür. Bu nedenle, keşidecinin hukuki ehliyeti ile suç kastının tayininde gösterilen keşide gününün değil çekin düzenlendiği gerçek tarihin esas alınması zorunludur.
Öte yandan, Yerel Mahkemenin de benimsediği gibi Türk Ticaret Yasasının 443-447. maddelerine göre, anonim şirketlerde tasfiye memurlarının görevi tasfiye işlemleri ile sınırlı olduğundan bu amaç dışında şirketi temsile çek keşide etme yetkilerinin bulunmadığı kabul edilmelidir.
Dava konusu olaya gelince, sanık D..... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına 5.3.1989 keşide tarihli çeki düzenleyerek müdahile vermiş, adı geçen şirket 21.1.1989 tarihinde tasfiye dönemine girmiş, aynı tarihte sanık tasfiye memuru olarak görevlendirilmiştir. Sanık suça konu çeki üzerinde yazılı ve tasfiye dönemi içinde kalan keşide tarihinden 2 yıl önce düzenleyip verdiğini ileri sürmüş, müdahil ise üzerinde belirtilen tarihten 2-3 ay önce aldığını belirtmiştir.
Tüm bu durumlar göz önüne alınarak sanığın 5.3.1987-21.1.1989 tarihleri arasında sözü edilen şirketi tek başına temsile veya bu şirket adına çek keşide etmeye yetkili olup olmadığının Ticaret Sicil Memurluğu ile muhatap bankadan ayrı ayrı sorularak varsa yetkisine ilişkin belge örneklerinin istenmesi yetkisi varsa eyleminin 3167 sayılı Yasanın 16/1. maddesinde yazılı suçu oluşturacağının kabul edilmesi, aksi halde dolandırıcılık suçunun tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun tayini gerekirken eksik soruşturma ile yazılı biçimde hüküm kurulması,
2 - Kabule göre,
a) Suç konusunun değerine göre yapılan arttırmanın dayanağı olan yasa maddesinin gösterilmemesi,
b) Sanığın özel tekerrüre esas olabilecek Kayseri Üçüncü Asliye Ceza Mahkemesi'nce 4.5.1983 gün ve 1983/180-324 sayı ile verilen sabıkasına ilişkin mahkumiyet kararının kesinleşme şerhini içeren, hapis ve ağır para cezasının ayrı ayrı infaz tarihlerini gösteren onaylı bir örneğinin getirtilerek TCY.nın 81/2. maddesinin uygulanması gerekip gerekmediğinin düşünülmemesi,
c) Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.2.1988 gün ve 5-574/43 sayılı kararında da belirtildiği gibi tekerrürden dolayı arttırma yapılırken önceki hükümle verilen hürriyeti bağlayıcı cezanın paraya çevrilerek para cezasına, para cezası da hürriyeti bağlayıcı cezaya çevrilerek hürriyeti bağlayıcı cezaya eklenmek suretiyle TCY.nın 81/3. maddesindeki sınırların belirlenmesi gerekirken dönüştürme kural gözetilmeyerek eksik ağır para cezası tayin edilmesi,
Sonuç: Yasaya aykırı müdahil vekili ile sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 28.4.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy