(647 S. K. m. 19, 5, 6) (765 S. K. m. 30)
Dava: 3167 sayılı Kanuna muhalefetten Kadıköy 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.12.1996 gün ve 1996/234-869 sayılı kararıyla 3.650.000 lira ağır para cezasına hükümlü Mehmet'in işbu cezasının infazı sırasında ödeme emri tebliğine rağmen para cezasını ödemediğinden, 4421 sayılı Kanunla değişik 647 sayılı Kanunun 5 nci maddesinin uygulanması suretiyle ortaya çıkan tereddüt ve Cumhuriyet Savcılığının talebi üzerine Kadıköy 5. Asliye Ceza Mahkemesince verilen cezasının 1 gün hapis cezası olarak yerine getirilmesine dair, 18.10.1999 gün 1999/160 sayılı ek karara karşı vaki itirazın kabulüne ilişkin, Kadıköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.10.1999 gün ve 1999/225 Müt. sayılı kararı havi dosya incelendi.
Cezaların İnfazına Dair Tüzüğün 92 nci maddesi uyarınca para cezasından çevrilen hürriyeti bağlayıcı cezalara da şartla salıverilme hükümlerinin uygulanması ve 647 sayılı Kanunun 19/1. maddesi gereğince paradan çevrilen 1 gün hapis cezasının 1/2 oranında indirilmek suretiyle hükümlünün şartla salıverilme hükümlerinden yararlandırılması zorunlu olup ancak; bu indirme sonunda da bakiye ceza bir günün altına düştüğü için infaz kabiliyetinin kalmayacağı cihetle itirazın reddi yerine, yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmiş olunmasında isabet görülmemiştir.
CMUK. nun 343. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 1.12.1999 gün ve 27637 sayılı yazılı emirlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak Yargıtay C.Başsavcılığının 9.12.1999 gün ve YE.142487 sayılı tebliğnamesi ile daireye gönderilmekle incelendi ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Şartla salıverme hukuki niteliği bakımından hükümlü için bir hak değil, kanunun ona bahşettiği bir atıfetten ibarettir. Hükümlü kanunun kendisine tanındığı biçimde iyi halli davranışta bulunursa cezasının belli bölümünü dışarıda geçirecek ve o miktar ceza infaz kurumunda yerine getirilmiş sayılacaktır.
647 Sayılı Kanunun 19. Maddesinin 1. fıkrasında muvakkat hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olanlardan, bulundukları cezaevinde hükümlülük süresinin belirlenen oranını iyi hal ile geçirenlerin talepleri olmaksızın şartla salıverileceklerine, ikinci fıkrasında ise bu nispetin tayininin de hükümlünün tutuklu kaldığı günlerin de hesaba katılacağını tüzüğün 246 ve 57. maddeleri de bunun belirlenme şeklini göstermiş Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 6.12.1965 tarih 430 sayılı kararında şartla tahliye süresini tutuklu bulunduğu sırada iyi hal ile geçirdiğinin anlaşılması halinde hüküm kesinleşmesinden sonra cezaevinde bulunmayan hükümlünün yeniden cezaevine alınmasına mahal kalmadan şartla tahliyesine karar verilmesini uygun görmüştür.
647 Sayılı Kanunun 5. maddesinde öngörülen para cezasının infazı sırasında para cezası tahsil edilemediği için hapis cezasına çevrilen hapis cezasının infazı sırasında meşruten tahliye hükümlerinin uygulanmasına yasal bir engel bulunmamakta ise de 6 milyon liradan az ağır para cezaları 1 gün hapse karşılık tutulması nedeniyle 1 günlük hapis cezasının infaz kabiliyeti kalmayacağına ilişen yazılı emre dayalı tebliğnamedeki düşünceye 10.12.1941 tarih ve 31. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında Hapis cezası bir günden aşağı düşse bile bir gün olarak çektirilmesi gerekir şeklindeki bağlayıcı kararına, cezaevine hiç girmemiş kişinin iyi halli olduğunun kabulüne olanak bulunmadığı gibi infazı gereken ceza bir gün den ibaret ise saat olarak infazına da TCK. nun 30. maddesi cevaz vermemesine ve yukarda açıklanan meşruten tahliye müessesesinin mantığına da uygun düşmediğinden katılmaya olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenler karşısında;
Sonuç: Yazılı emre dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görülmediğinden Kadıköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 21.10.1999 gün ve 99/225 müt. sayılı kararının kaldırılmasına ilişkin yazılı emir talebinin CMUK. nun 343. maddesi uyarınca REDDİNE, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılık makamına TEVDİİNE 16.12.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy