(3167 S. K. m. 4, 16) (6762 S. K. m. 708) (1412 S. K. m. 223)
Dava: 3167 Sayılı Yasaya Aykırı davranmak suçundan sanık İzzet Mehmet Ciner'in yapılan yargılaması sonunda, beraatine ilişkin Uzunköprü Asliye Mahkemesinden verilen 09.10.2001 gün ve 2001/74 esas , 2001/471 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi katılan vekili tarafından istenmiş olduğundan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bozma isteyen tebliğnamesi ile 13.12.2002 tarihinde Daireye gönderilmekle incelenip gereği düşünüldü:
Karar: Çekin keşidesinden itibaren belli bir süre içerisinde ödenmek üzere muhataba ibrazı gerekmekte olup, ödeme için ibraz süreleri TTK'nın 708. maddesinde ayrıntılı bir şekilde hüküm altına alınmıştır. Bu madde gereğince; bir çek keşide edildiği yerde ödenecekse 10 gün, keşide edildiği yerden başka bir yerde ödenecekse 1 ay içerisinde muhataba ibraz edilmelidir. Çekin keşide edileceği yerde ödenecek olmasından maksat, çek hesabının bulunduğu muhatap bankanın ve keşide yerinin aynı ilçe idari birimi sınırları içerisinde olmasıdır. Çekin keşide edildiği yerden başka bir yerde ödenecek olması ise; çekin keşide edildiği yer ile çekin işleyen hesabının bulunduğu banka şubesinin farklı ilçe veya ilde olmalarıdır. Burada muhatap banka sözünden kast edilen yer, çekle işleyen hesabın bulunduğu yer olup, çekin ibrazı üzerine karşılığını sormak suretiyle çek bedelini ödeyen şubenin bulunduğu yer değildir. Yani çekin yabancı bir şubeye ibraz edilmiş olması, ibraz sürelerini etkilemez. Zira, yabancı şube çek bedelini 3167 sayılı Yasa'nın 4. maddesi hükmü gereğince ve müşterilerine hizmet etmek amacıyla ödemekte ve daha sonra muhatap banka ile hesaplaşmaktadır. Yine keşide ve ödeme yerlerinin aynı yer sayılmasında ve ibraz sürelerinin hesaplanmasında, il sınırı değil ilçe sınırlarının esas alınacağı, ancak Büyükşehir Belediyesinin bulunduğu yerlerde; Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalan yerlerin aynı yer sayılacağı hususu da gözden uzak tutulmayacaktır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay irdelendiğinde; sanığın İş Bankası Kartal/İstanbul şubesi nezdinde bulunan hesabından düzenlenen ve keşide yeri İstanbul olan 25.5.2000 keşide tarihli suça konu çekin, muhatap banka ile keşide yerinin aynı Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunması nedeniyle 10 günlük ibraz süresine tabi olduğu halde, yasal süresinden sonra 23.6.2000 tarihinde İş bankası Uzunköprü şubesine ibraz edildiği anlaşıldığından, tebliğnamedeki (2) numaralı bozma düşüncesine; yine; Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.06.2001 gün ve 11/138-137 sayılı kararında da açıklandığı üzere Yargılamanın yüze karşı olması, savunma hakkının kısıtlanmaması ve cezanın kişiselleştirilmesi ilkelerinin doğal bir sonucu olarak sanığın duruşmada hazır bulunması zorunlu olmakla birlikte, bu temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen CMUK 223/son maddesinin, beraat kararı yönünden, dosya kapsamına göre ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı hali ile sınırlı olarak uygulama yeri bulunduğu nazara alınarak, suça konu çekin TTK'nın 708. maddesinde belirtilen sürelerden sonra bankaya ibraz edilmesi halinde 3167 sayılı Yasanın 16/1. maddesinde düzenlenen karşılıksız çek keşide etme suçunun oluşmayacağı, bu hususun suça konu çekin incelenmesi ile ilk bakışta anlaşılmasının mümkün olması karşısında, sorgusu yapılmayan sanık hakkında yokluğunda beraat kararı verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki (1) nolu bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.
Sonuç: Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkememin soruşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 24.06.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy