(3167 S. K. m. 16/1)
Dava: Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık Zeki'nin yapılan yargılaması sonucunda; hükümlülüğüne ilişkin Kadıköy Altıncı Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 11.6.2003 gün ve 2002/736 esas, 2003/421 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık vekili tarafından istenmiş olduğundan, dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın düzelterek onama isteyen tebliğnamesi ile 23.3.2004 tarihinde Daireye gönderilmekle incelenip gereği düşünüldü:
Karar: İddianame ve gerekçeli karar başlığında, suç tarihinin, dava konusu çekin bankaya ibraz edildiği tarih olan "15.1.2002" yerine, keşide tarihi olan "5.1.2002" olarak yazılması, mahallinde giderilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.
1- Dosya içerisinde mevcut yetki belgesine göre, sanığın hesap sahibi şirketin planlama müdürü olup, taşınmaz alımları için tapu dairelerinde ve belediyelerde şirket adına imzaya yetkili kılınmış olup, çek keşide etme yetkisinin bulunmadığı ve dosya içerisinde mevcut diğer bir yetki belgesine göre ise, adı geçen şirket adına çek keşide etmeye Adıgüzel'in yetkili kılındığının anlaşılması karşısında, sanığın dava konusu çeki keşide ettiği tarihte şirket adına çek keşide etme yetkisinin bulunup bulunmadığının ve şirket temsilcisi Adıgüzel tarafından kendisine bu konuda alt vekalet verip vermediğinin, yazılı delilleri ile birlikte araştırılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi;
2- Kabule göre;
a) 4814 sayılı Yasa ile değişik 3167 sayılı Yasa'nın 16. maddesinin 1. fıkrasıyla "yeterli karşılığı bulunmadığı için kısmen de olsa ödenmeyen çeki keşide edenlerin çek bedeli tutarı kadar ağır para cezasıyla cezalandırılacakları, ancak verilen para cezasının 80.000.000.000.- TL.den fazla olamayacağı ve yine aynı maddenin son fıkrasıyla "kısmen veya tamamen karşılıksız çıkan her çek yaprağının ayrı bir suç oluşturacağı" hüküm altına alınmış olmakla birlikte, 4814 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten (8.3.2003) önceye rastlayan suç tarihi (2002 yılı) itibariyle aynı ticari ilişki nedeniyle, aynı anda düzenlenen birden fazla çekin karşılıksız çıkması halinde, eylemin tek suç kabul edilip, çek bedellerinin toplamı üzerinden tek bir para cezasına hükmedileceği, verilen ceza miktarının da toplama dahil edilen her bir çek için 80.000.000.000.- TL.yi geçemeyeceği ve sanık hakkında bir kez "çek hesabı açmaktan yasaklama kararı" verilebileceği nazara alınarak yapılan inceleme;
Sanık vekilinin duruşma aşamasında verdiği 12.6.2003 tarihli dilekçesinde ve temyiz itirazında, sanığın, dava konusu çekin ilgili olduğu hukuki ilişki nedeni ile aynı anda verdiği başka çeklerin de olduğunu ve bu çekler hakkında da ayrı ayrı şikayette bulunulduğundan ayrı ayrı davaların açılmış olduğunu belirterek, birleştirme talebinde bulunulmuş olması ve suç tarihinin 4814 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten öncesine rastlaması karşısında, sanık vekilinin dilekçesinde belirttiği Kadıköy Beşinci Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/5 sayılı dosyası ile varsa diğer dava dosyalarının getirtilip, incelenerek, dava konusu çeklerin aynı hukuki ilişki nedeni ile aynı anda verilip verilmediğinin, yani sanığın eyleminin tek suç oluşturup oluşturmadığının araştırılarak, sonucuna göre, davaların birlikte görülüp görülmeyeceği tespit edilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması;
b) Dava konusu çekin, döviz üzerinden keşide edilmesi durumunda, çekte yazılı yabancı para cinsinin, suç tarihi olan ibraz tarihi esas alınmak suretiyle, o tarihte geçerli resmi kura göre Türk Lirasına çevrilmesi sonucu para cezasına hükmedilmesi gerekmektedir. 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Yasa ile bu yasaya dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarına göre, yabancı ülke parasının Türkiye'de kanuni rayici (tedavülü) bulunmayıp, sadece resmi rayici vardır ve resmi rayiç Merkez Bankasınca belirlenmektedir. Azami sınırı belirlenmiş olsa bile, suça konu çek bedelinin, dolayısıyla suçla verilen zararın esas alınması nedeniyle nispi nitelikte olan 3167 sayılı Kanunun 16/1. maddesinde öngörülen ağır para cezasının belirlenmesinde, çek hamilinin alacağının tam karşılığının (suçla verilen zararın) para cezası olarak belirlenmesi gerektiğinden, suça konu çekin ibraz tarihlerindeki Merkez Bankasınca belirlenen efektif satış kurunun esas alınması suretiyle Türk Lirası olarak ağır para cezasının tayini gerekmekte olduğu göz önünde bulundurularak yapılan incelemede;
ABD Doları cinsinden keşide edilen dava konusu çekin bankaya ibraz edildiği tarihin "15.1.2002" olması nedeni ile suç tarihi olan bu tarihteki ABD Dolarının Merkez Bankasınca belirlenen efektif satış kurunun araştırılarak, ağır para cezasının belirlenmesi gerekirken, suça konu çekin keşide edildiği "5.1.2002" tarihindeki, efektif olup olmadığı anlaşılamayan satış kuru üzerinden ağır para cezasının tayini;
c) 1136 sayılı Avukatlık Yasasının, 4667 sayılı Yasanın 77. maddesi ile değişik 164/son maddesi hükmünün yorumlanmasında hataya düşülerek, vekalet ücretinin katılan yerine, vekili lehine hükmedilmesi;
Sonuç: Yasaya aykırı, sanık vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün isteme aykırı olarak ve belirlenecek döviz kurunun sanık aleyhine olması durumunda ceza miktarı yönünden CMUK. nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakları saklı tutulmak üzere BOZULMASINA, 28.06.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy