(3167 S. K. m. 16, Geç. m. 5)
Dava: Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık Ç.Y. hakkında Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, 08.02.2005 tarih ve 2004/491 esas, 2005/34 karar sayılı beraat kararı verildiği; 3167 Sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun, 08.03.2003 tarih ve 25042 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğü giren 26.02.2003 tarih ve 4814 sayılı Kanun ile değiştirilerek, 3. maddesinin 2. fıkrasına, Çek defterlerinin baskı şeklini belirleyen esaslar, Türkiye Bankalar Birliğinin görüşü alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Resmî Gazetede yayımlanacak bir tebliğle düzenlenir. Çek defterlerinin her yaprağına, çek hesabının bulunduğu şubenin adı, hesap numarası ve hesap sahibinin vergi kimlik numarası yazılır; ancak, hesap sahibinin vergi kimlik numarası hariç olmak üzere bunların yazılmamış olması veya bankalarca baskı şekline ilişkin esaslara aykırı davranılması çekin geçerliğini etkilemez. hükmü getirilmiştir.
Söz konusu kanun değişikliğiyle Türk Ticaret Kanununun 692. maddesinde belirtilen zorunlu unsurlara ek olarak, aşağıda belirtilen istisna dışında, çek defterinin her yaprağında vergi kimlik numarasının yazılı olması çeklerde zorunlu bir unsur haline gelmiştir.
4814 sayılı Kanunla 3167 sayılı Kanuna eklenen geçici 5. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında ise, Bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca bu Kanunun yayımını izleyen bir ay içinde Resmî Gazetede yayımlanacak bir tebliğle belirlenecek esaslara uygun olarak yeni çek defterleri bastırırlar. Bankalar, bu tebliğin yayımını izleyen üçüncü ayın sonuna kadar müşterilerine yeni çek defterlerini verir ve ellerindeki eski çek defterlerini imha ederler. hükmü getirilmiştir.
Sözü edilen madde ve fıkralarda yapılan değişiklik gereğince, Türkiye Bankalar Birliğinin görüşü alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca düzenlenen 2003/1 sayılı tebliğ ise, 09.04.2003 tarih ve 25073 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Tebliğin geçici 2. maddesinde, bu tebliğ ile yürürlükten kaldırılan T.C. Merkez Bankası tebliğine göre bastırılmış ve bu tebliğin yayımını izleyen üçüncü ayın sonuna kadar müşterilere verilmiş çek karnelerinin kullanılmasına devam olunur ibarelerine yer verilmiştir.
Bu düzenlemelerle, 4814 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.03.2003 tarihinden önce veya 2003/1 sayılı Tebliğin yayımı tarihi olan 09.04.2003 tarihini izleyen üçüncü ayın sonu olan Temmuz 2003 ayı sonuna kadar düzenlenmiş olan ve vergi kimlik numarası içermeyen çeklerin zorunlu unsurları bulundurduğu kabul edilmiş; ancak, 31.07.2003 tarihinden sonra düzenlenmiş olan çeklerde vergi kimlik numarasının bulunmaması halinde çekin geçerliliğinin etkileneceği kabul edilmiştir.
Dava konusu olan çek incelendiğinde; 3271425 seri numaralı, 10.000.000.000 lira bedelli çekin, Türkiye İş Bankası Eskişehir Şubesindeki M
Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.'ne ait 4400-2655554 numaralı hesaptan 23.12.2003 tarihli keşide edildiği ve çek yaprağının arka kısmında el ile yazılmış vergi kimlik numarası bulunduğu görülmekle;
1- 23.12.2003 tarihinde ibraz edilen çekin ileri keşide tarihli olarak düzenlenip düzenlenmediği, ileri keşide tarihli düzenlenmiş ise gerçek keşide tarihinin 31.07.2003 tarihinden önce olup olmadığının sanıktan ve vergi borcu nedeniyle verilmesi nedeniyle lehtar vergi dairesinden sorulmak suretiyle kesin olarak belirlenmesi,
2- Dava konusu çekin ibraz anında alınan okunaklı ve onaylı sureti getirtilerek üzerinde vergi kimlik numarası bulunup bulunmadığının kuşkuya yer vermeyecek biçimde tespiti,
Sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı şekilde beraat hükmü tesisi,
Sonuç: Yasaya aykırı, müdahil vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 13.03.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy