(5271 S. K. m. 147)
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A- Sanık ... hakkındaki temyiz talebinin incelenmesinde;
Sanık hakkında ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/05/2014 tarih, 2014/96 esas ve 2014/157 sayılı kararı ile verilen mahkûmiyet hükmüne ilişkin sanığın temyiz isteminin incelenmesinde, mahkeme tarafından bozmaya uyularak ve sirayet de kabul edilerek yeniden sanık hakkında hüküm kurulduğu anlaşıldığından;
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, Dairemizce de benimsenen 12.07.1948 tarihli ve 163-121 sayılı, 07.12.1987 tarihli ve 322-588 sayılı 31.10.2012 tarihli ve 2011/777- 2012/1819 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, hakkındaki önceki mahkûmiyet hükmünü temyiz isteminde bulunmadığından incelenmeyen sanık ...’ın, sirayet üzerine yeniden kurulan yeni hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri gereğince, sanığın temyiz isteminin Başkan vekili ...’ün karşı oyu ve oyçokluğu ile REDDİNE;
B- Sanıklar ... ve ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde:
Bozmaya uyulduğu; yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanıklar müdafileri ile sanık ...’nın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin oybirliği ile ONANMASINA,
C- Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde:
Hükümden sonra UYAP aracılığı ile MERNİS'ten çıkarılarak dosyaya konulan nüfus kaydında sanığın 26.12.2017 tarihinde öldüğü belirtildiğinden, bu hususun kesin olarak belirlenip sonucuna göre hüküm kurulmasında zorunluluk bulunması,
Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin, hükmün oy birliği ile BOZULMASINA,
D- Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde:
Sanık usulüne uygun olarak mahkemeye çağrılarak CMK'nın 147. maddesinde öngörülen hakları hatırlatılıp ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 07/03/2014 tarihli, 2013/91 esas ve 2014/38 sayılı görevsizlik kararı, yokluğunda yapılan işlemler ve hükme esas alınan delillere ilişkin bilgi ve belgeler duruşmada okunarak usulüne uygun savunması alınması gerekirken, sanığın yetkisiz ve görevsiz mahkemedeki savunmalarının yokluğunda okunulması ile yetinilerek savunma hakkının kısıtlanarak ve yüz yüze ilkesine aykırı davranılarak adil yargılanma hakkının ihlal edilmesi,
Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin, hükmün ...’in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 05/07/2021 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY GEREKÇESİ
A) TARTIŞMANIN KONUSU:
Tartışmanın konusunu, ilk hükmü temyiz etmeyen ya da süresinde olmadığı için temyiz isteği reddedilen sanığın, aynı olayın diğer sanığı hakkındaki hükmün bozulması üzerine, bozmaya uyularak ve sirayet de kabul edilerek kurulan yeni hükmü temyiz etme hakkının bulunup bulunmadığı oluşturmaktadır.
B) KONUYLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER:
1- 1412 sayılı CMUK'nın, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan hükümleri:
a) “Hükmün bozulmasının diğer maznunlara sirayeti” başlıklı 325. madde:
Hüküm, cezanın tatbikatında kanuna muhalefet edilmesinden dolayı maznun lehine olarak bozulmuşsa ve bozulan cihetlerin temyiz talebinde bulunamamış olan diğer maznunlara da tatbiki kabil olursa bu maznunlar dahi temyiz talebinde bulunmuşcasına hükmün bozulmasından istifade ederler.
b) “Temyizi kabil olan ve olmayan hükümler” başlıklı 305. madde:
Ceza Mahkemelerinden verilen hükümler temyiz olunabilir. Ancak, onbeş sene ve ondan yukarı hürriyeti bağlayıcı cezalara ait hükümler hiçbir harç ve masrafa tabi olmaksızın Yargıtayca re'sen tetkik olunur.
1. İkimilyar liraya kadar (İkimilyar dahil) para cezalarına dair olan hükümler,
2. Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,
3. Bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler,
Temyiz olunamaz.
...
2- 5271 sayılı CMK'nın ilgili hükümleri:
a) “Hükmün bozulmasının diğer sanıklara etkisi” başlıklı 306. madde:
Hüküm, sanık lehine bozulmuşsa ve bu hususların temyiz isteminde bulunmamış olan diğer sanıklara da uygulanması olanağı varsa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşcasına hükmün bozulmasından yararlanırlar.
b) “Kanun yollarına başvurma hakkı” başlıklı 260. maddenin 1. fıkrası:
Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır.
C) KONUNUN İRDELENMESİ:
Sanık ... ile diğer sanıklar Hava, ... ve ...'in mahkûmiyetlerine ilişkin ilk hüküm sanıklar Hava, ... ve ... müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce 12/09/2013 tarihli, 2012/26856 esas ve 2013/7465 sayılı kararla, hükmün bozulmasına ve bozmanın hükmü temyiz etmeyen sanık ...'a da, CMUK'nın 325. maddesi uyarınca sirayetine karar verilmiştir.
Yerel mahkeme bozmaya uymuş ve sirayeti de kabul ederek sanık ... hakkında da yeniden hüküm kurmuştur. Hükmolunan ceza 5 yıl hapis ve 6.660 TL adli para cezasıdır. Bu hüküm sanık ... tarafından da yasal süre içinde temyiz edilmiştir.
Diğer sanıklar hakkındaki bozmaya uyularak ve sirayet kabul edilerek ve ... hakkında yeniden hüküm kurulduğu için ilk hüküm ortadan kalkmıştır. Ortadan kalkmış olan ile hükmün kesinleştiğini ileri sürmek mümkün değildir.
Hükümlere karşı, kural olarak temyiz yasa yolu açıktır. Yasa yolunun kapatılması için açık hüküm bulunmalıdır. Haklara ilişkin kurallar, dar yoruma tabi tutulamaz. Sirayet üzerine yeni bir hüküm kurulduğuna ve aksine bir yasal düzenleme bulunmadığına göre, ilk hükmü temyiz etmemiş olsa bile sanık sirayet üzerine kurulan yeni hükmü temyiz edilebilir.
D) SONUÇ: Açıkladığım nedenlerle;
İlk hükmü temyiz etmemiş olsa bile, sanık ... hakkında sirayet üzerine kurulan yeni hükmü sanığın temyiz etme hakkının bulunduğu ve yasal süre içindeki temyiz isteği üzerine hükmün incelenmesi gerektiği kanısında olduğumdan, “temyiz yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteğinin reddine” ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 05/07/2021
KARŞI OY
Sanık ... ve diğer sanıklar hakkında CMK'nın 250. maddesi ile görevli ve yetkili ... Cumhuriyet Başsavcılığının 28/01/2019 tarih 2019/15 sayılı iddianamesi ile suç işlemek amacıyla teşkil edilmiş örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan dava açıldığı, hakkında yargılama yapan suç tarihi itibari ile görevli ve yetkili mahkeme olan ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/49 esas sayılı dosyasında sanığın usulüne uygun olarak savunmasının alındığı ancak hüküm kurulurken sanık hakkında hüküm kurulması unutulmuş olması nedeniyle Dairemizce 12/09/2013 tarih, 2012/26856 esas ve 2013/7465 karar sayılı ilamla; bu sanık hakkında atılı suçtan hüküm kurulması mümkün görüldüğü belirtilerek diğer sanıklar hakkında onama ve bozma kararları verildiği görülmektedir. Bozma kararına uyan ... 11. Ağır Ceza Mahkemesince 2013/91 esas sayılı dosyada yargılamaya devam olunduğu sırada 6 Mart 2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14/4. maddesinin: "6352 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca görevlerine devam eden ağır ceza mahkemelerinde ve bu Kanunla yürürlükten kaldırılan Terörle Mücadele Kanununun 10. maddesi uyarınca görevlendirilen ağır ceza mahkemelerinde derdest bulunan dosyalar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bulundukları aşamadan itibaren kovuşturmaya devam edilmek üzere yetkili ve görevli mahkemelere devredilir. Bu mahkemelerce verilip Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında veya Yargıtayın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunur." hükmü gereğince görevli ve yetkili ... Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine dosyanın devrine karar verilmiştir. 6526 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikten de açıkça görüldüğü üzere ... 11. Ağır Ceza Mahkemesince verilen karar öncelikle görevsizlik ya da yetkisizlik kararı değil yasal zorunluluk ile verilen devir kararıdır. Yasa koyucu dosya kendisine devrolunan Ağır Ceza Mahkemesince adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelebilecek şekilde "kamu davasına en baştan değil dosyanın bulunduğu aşamadan itibaren devam edileceği" yönünde emredici düzenleme yaparak uzayan ve sonuçsuz kalan yargılamaların önüne geçmek istemiş, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince de yasal düzenlemeye uyularak yargılamaya kaldığı yerden devam edilip sanığın daha önce görevli ve yetkili mahkemece savunması alınmış olması nedeniyle yeniden savunma almaya gerek görülmeyerek önceden görevli ve yetkili mahkemece alınan savunmalarının okunulması ile yetinilmiştir ki, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin bu uygulaması belirtilen nedenle yasal ve hukuka uygundur.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 20. maddesindeki yetkisiz mahkemece yapılan usulü işlemlerin sadece yetkisizlik nedeniyle geçersiz olmadığı yönündeki düzenleme de nazara alındığında yetkisiz mahkemece yapılan bir usul işlemi olan sanık savunması alınması işlemi geçersiz olmazken savunmanın alındığı tarihte görevli ve yetkili olan ... 11. Ağır Ceza Mahkemesince alınan savunma ile yetinilmesi sanığın savunma hakkını kısıtlayan bir uygulama olmadığı gibi doğrudanlık ilkesine ve hukuka aykırı da olmadığı aksine yasa gereğince kovuşturmaya kaldığı yerden devam etmenin zorunluluk olduğu, tutuksuz yargılanan ve daha önce görevli ve yetkili mahkemede usulüne uygun savunması alınan sanığın gerekmediği halde savunması alınması için tebliğe rağmen gelmemesi halinde zorla getirilmesi ya da savunmasının alınması için hakkında yakalama kararı çıkarılmasını sağlayabilecek yeniden savunma alınması gerekliliğinin sanık yönünden adil yargılanma hakkının ihlali olacağı gerekçeleriyle sayın çoğunluğun bu yöndeki bozma görüşüne katılmıyorum. 05/07/2021 (¤¤)