(506 S. K. m. 32, 37)
Dava: 1 - Davacı sigortalının, hastalığının tedavisinin Kurum Sağlık Kuruluşlarında yapılamadığı, 506 sayılı yasa ile 1232 sayılı Genel'ye uygun biçimde, bu hastalığın tedavi edilebileceği tek yer olan Hacettepe hastanesine davacının gönderildiği, bu hastanece tedavi ve kontrol muayenelerine başlandığı, son olarak gerekli testlerin yapıldığı ve dört ay sonra tedaviye başlanmak üzere gelmesi gerektiğini bildirir rapor verildiği, davacının bu rapora dayanarak, kendisinin yeniden Hacettepe hastanesine sevkini istediği, Kurum Diyarbakır hastanesinin davacıyı "hasta olmadığı ve çalışabilir durumda" olduğu görüşü ile Hacettepe hastanesine sevk işleminin yapılmasını itirazen istediği halde olumlu bir cevap alamaması nedeniyle, kendiliğinden Hacettepe hastanesine başvurduğu, bu hastanece hastalığı belirlenerek ve 21.5.1969 tarihinden 28.5.1970 tarihine kadar her hafta birer aşı yapılarak tedavi edildiği, bunun iki sene daha devam etmesi gerektiğinin belirtildiği; Kurum'ca bu tarihler arasındaki tedavi, yol ve zaruri giderlerin davacıya ödendiği, geçici ancak geçici işgöremezlik ödeneğinin verilmediği, konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.
Karar: Kurum; anılan Genelge'nin 88 nci maddesi gereğince, Hacettepe hastanesince verilen ve tedavi süresini kapsayan, istirahata ilişkin raporun, Kurum Sağlık kuruluşlarınca tasdik edilmediği için, davacıya, hastalık sigortasından geçici işgöremezlik ödeneğinin verilmeyeceğini savunmaktadır.
Davacı ise, fiilen tedavi gördüğü ve hasta olduğunu, evvelce bu hastaneye Kurum'ca sevk edildiğini belirterek; raporu tastikten kaçınmanın bir hakkın doğumunu engellemeyeceğini iddia ederek, bu süreye ilişkin geçici işgöremezlik ödeneğinin tahsiline karar verilmesini istemektedir.
Anılan istirahat raporu kurum Ankara hastanesince "sevk eden ünite kendileri olmadığından" kurum Diyarbakır hastanesince ise "davacı kendilerince sağlam kabul edilip sevke lüzum görülmediğinden" tasdik edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacının hasta olup olmadığı; Kurum'a bağlı olmayan bir sağlık kuruluşunda tedavi olabilip olmayacağı ve giderek Hacettepe hastanesince verilen istirahate ilişkin raporun tasdik edilmemesinin hukuksal niteliği ile yargı denetimine tabi olup olmadığı ve sonuçları noktalarında toplanmaktadır.
Hastalık sigortası, hastalanan sigortalıya, iyileşinceye kadar yapılacak tüm yardımları kapsar. Kural olarak Kurum, bu görevini, kendine bağlı kuruluşlar ile yerine getirecektir. Ancak, kurum Sağlık Kuruluşlarınca tedavi edilmeyen sigortalının yurt içindeki diğer sağlık kuruluşlarından yararlandırılarak iyileştirilmesinin de hastalık sigortasınca sağlanan yardımlardan olduğu 506 sayılı yasanın 32 nci maddesinin (D) bendinde açıkça belirlenmiştir.
Olayda da davacının ilk başvurusunda, bu hastalığın kurum sağlık kuruluşlarında tedavisinin olanaksızlığı, ancak Hacettepe hastanesinde tedavi edilebileceği kabul edilmiştir. davacı, hasta olduğu halde, Kurum, kendisine yasanın yüklediği görevi, teşhis hatası yada başka bir nedenle, yerine getirmiyorsa; davacının, iyileşmeyi amaçlayan ve iyi niyet kuralları ile bağdaşır girişimlerinden ötürü uğrayacağı tüm zararının Kurum'ca ödenmesi gerektiği de kuşkusuzdur. Buradaki zarar sözcüğünün, geçici işgöremezlik ödeneğini de kapsayacağı açıktır.
Öbür yandan, Kurum'a bağlı olmayan sağlık kuruluşlarından verilen istirahata ilişkin raporların Kurum sağlık kuruluşlarınca tasdik edilmeleri koşulu ile geçici işgöremezlik ödeneğine esas alınabileceği yolundaki kuralın yasal dayanağı, 506 sayılı yasanın 37/2. maddesindeki "... geçici işgöremezlik ödeneği verilebilmesi için Kurum'ca tayin ve tespit olunan hekim veya sağlık kurullarından dinlenme raporu alınmış olması şarttır..." yolundaki hükme dayanmaktadır. Bu sigorta kolundaki Kurum görevlerinin yukarıda açıklanan kapsamı ve sigortalıların haklarının birlikte ve 506 sayılı yasa ile sosyal güvenlik ilkelerinin genel esprisi göz önüne alındığında, rapor tasdik merciinin, tasdik etmemek için gösterdiği tıbbi ya da hukuki nedenlerin yargı denetimine tabi olacağı sonucuna varılması kaçınılmazdır. Başka bir anlatımla, denetimsiz bir takdir hakkı burada söz konusu olamaz. Tıbbi nedenlerin, yargı organlarınca tıp uzmanları aracılığı ile denetlenebileceği de açıktır.
Kurum hastanesince gösterilen "istirahat raporunu tasdik etmeme" nedenlerinden "Kurum yetkili organlarınca sevk edilmemiş olması" bölümü, hukuksal niteliktedir. Davacı gerçekten hasta ise, bunun, davacı aleyhine sonuç doğurur biçimde kullanılamayacağı açık ve kuşkusuzdur. Kendilerince, davacının sağlam olduğu ya da hastalığı olmadığı yolundaki neden ise, tıbbi niteliktedir. Dava konusu süre içinde Hacettepe Hastanesi raporlarına göre davacı hastadır ve bir seneyi aşkın bir süre tedavi edilmiştir, tedaviye sigortalıca iki sene daha devam edilmesi gerektiği de belirtilmiştir. Kurum sağlık kuruluşları ise bu hastanenin bu hastalık konusundaki olanaklarını ve uzmanlığını kabul etmekle birlikte, sonradan davacının hasta olmadığı görüşünü savunmaktadır. Bu iki tıbbi görüş birbiriyle bağdaşabilecek nitelikte değildir.
Şu açıklamalar öre, taraflar arasındaki uyuşmazlık tek bir sorunun çözümüne bağlanmaktadır. Bu sorunda, dava konusu süre içinde davacının hasta olup olmadığının saptanmasından ibarettir.
Mahkemece, birbirine aykırı iki tıbbi görüş belirten hekimlerden daha yetkili hekimlerden oluşturulacak bilirkişi kuruluna bu sorun çözdürülmelidir. ayni bilirkişi kurulundan, bu hastalık ve uygulanan tedavinin niteliği gereği, işyeri de gözönünde tutularak, davacının ne müddet istirahatlı sayılması gerektiğinin de karara bağlanması istenmelidir. Bu suretle, davacının dava konusu sürenin tamamı ya da bir kısmında, hasta olduğu ve istirahatlı bulunması gerektiği saptandığında, geçici işgöremezlik ödeneğinin bu konuda uzman bir bilirkişiye hesap ettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, istirahat raporunun tasdik edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi isabetli sayılamaz.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.12.1976 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy