(506 S. K. m. 85)
Dava: Davacı, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtilen şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, isteğe bağlı sigortalılığın sona erdirilip sonradan başlatılmasıyla arada doğmuş olan boşluğun sigortalılık süresinden sayılması istemini kapsamakta ve 1479 sayılı Yasa'ya 3165 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 15'inci maddeye dayandırılmaktadır. Gerçekten, davacı 1.5.1980 gününde başlattığı isteğe bağlı sigortalılığını, 31.5.1981 gününde Kurum'a verdiği dilekçe ile durdurmuştur. Bu durumda, çözümlenmesi gereken sorun, 31.5.1980 - 31.5.1981 günleri arasındaki dönemin, 10 yıllık borçlanmanın dışında ayrıca ihyasının mümkün olup olamayacağıdır.
Olayda, 2829 sayılı Yasa'nın hizmetlerin ihyası ile ilgili 5'inci maddesinin öngördüğü koşulların gerçekleşmediğinde kuşku yoktur. Davada dayanılan 3165 sayılı Yasa'yla getirilen Geçici 15'inci maddenin birinci fıkrası ise, isteğe bağlı sigortalı durumunda olanlardan, yasal yükümlülülerini süresinde kısmen veya tamamen yerine getirmemiş bulunanların borçlarını bir yıl içerisinde gecikme zammı ve faiziyle birlikta tamamen ödemeleri halinde ilgili sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesini öngörmektedir. Madde hükmü açık olduğu gibi, Yasaya ilişkin genel gerekçede de, "... Kuruma kaydını yaptırmış, kendisini sigortalı bilmiş veya saymış herkesin sigortalılık hakkı bir bakıma teyit ve çeşitli şekillerde kaybedilmiş sigortalılıkları ihya edilmek ..." istenildiği belirtilmiştir. Ek Geçici 15'inci maddeye ilişkin gerekçede ise "... isteğe bağlı sigortalılık yönetmeliği hükümleri gereğince primlerini muntazam yatırmayan ve sigortalılıkları sona erenlerin, birikmiş prim borç ve gecikme zamlarını yatırmaları halinde, sona eren sigortalılıkları ihya edilmek suretiyle mağduriyetleri giderilmiş olmaktadır..." denilmektedir. Sözü geçin maddenin birinci fıkrasının metni, genel ve özel gerekçeler bir araya getirilince, davada dayanılan yasa kuralının, kendisini sigortalı sayan, fakat primlerini yönetmelik uyarınca muntazam yatıramadığı için sigortalılıkları yasal olarak sona erenler hakkında uygulanabileceği ortaya çıkmaktadır. Şu halde, açık iradesiyle isteğe bağlı sigortalılığını sona erdiren kişiler yönünden, var olmayan sigortalılığın ihyası da sözkonusu edilemez. Mahkemenin kararını dayandırıdığı "mümkün olduğu kadar daha çok kimseyi sigortalı yapmak amacı" 1479 sayılı Yasa'nın 24'üncü maddesinde sürekli olarak ve son kez de 3165 sayılı Yasa'yla değiştirilerek gerçekleştirilmektedir.
Öte yandan, davacının "ayrıca 10 yıl süreli ve primleri ödenmiş borçlanması mevcut" olduğunu dava dilekçesinde açıklamış bulunmasının göre, uyuşmazlık konusu boşluk döneminin, borçlanma yoluyla ihyası da mümkün değildir.
Belirtilen bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yasa kuralının açık metni ve konuluş amacı dışına çıkılarak yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsizdir.
O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.9.1986 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy