(506 S. K. Ek m. 5) (5953 S. K. m. 1)
Dava: Davacı, 1977-1981 yılları arasındaki dönemde 212 sayılı Basın Yasası'na tabi olarak çalıştığını tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Mahkemece bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur. Raporda, davacının, gazetecilik işyerinde muhabir ve sorumlu müdür olarak çalışmasının 2098 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanuna eklenen Ek 5. maddenin 1/a bendi kapsamına girdiği kabul edilmiştir. Ancak, doğrudan hakim tarafından çözümlenmesi gereken bu konuda bilirkişi de, düşüncesinin dayanak ve gerekçelerini açıklamamıştır.
Uyuşmazlığa çözüm aranırken, sözü edilen 1/a bendinin yollamada bulunduğu 5953 sayılı Kanunun 212 sayılı Kanunla değişik 1. maddesinin öngördüğü "fikir ve sanat işlerinde çalışma" koşulu üzerinde durulmalıdır. Sözlük anlamında fikir, zihnin bir şey hakkında edindiği ve kurduğu kavram, bir şeyin zihinde temsili ve düşünülmesidir. Sanat ise, bu duygunun, bir tasarının veya güzelliğin ifadesinde kullanılan metodların tümü ve bu metodlar sonucunda ulaşılan üstün yaratıcılıktır.
Görüldüğü üzere fikir ve sanat işlerinde çalışma zihinsel bir faaliyeti ve giderek üstün yaratıcılık yeteneğini gerektirmektedir. Buna karşılık muhabirlik haber toplayıp basın ve yayın organlarına bildirmek ve yazmaktır. (Büyük Lügat Meydan Larousse yukarıdaki açıklamalara göre sırasıyla Cilt 4, S.652; Cilt 10.S.907; Cilt 9, S.27) Açıklanan maddi olgular ve hukuk kuralları karşısında mahkemece yapılacak iş, davacının muhabir ve sorumlu müdür olarak çalışmalarında fikir ve sanat işi olma koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmak, gerekirse yalnızca bu konu ile sınırlı olmak üzere bilirkişi bilgisine başvurmak, alınacak rapor yasa kuralı önünde değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmaktan ibarettir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.01.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy