(3213 S. K. m. 31)
Davacı, iş kazasında ölen sigortalı işçinin hak sahiplerine yapılan harcamalar üzerine uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği biçimde davalılardan O. Madencilik Ltd. Şti. hakkındaki davanın reddine, sair davalı yönünden isteği hüküm altına almıştır.
Hükmün, davacı ve davalılardan E. Elektrometalürji A.Ş. Genel Müdürlüğü Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Fatih Arkan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Önceki bozma kararında davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin belirlenmesi yönünden işin sözleşmede ihale ile O. Madencilik Ltd. Şirketine verilip verilmediği araştırılmalı, fenni nezaretçi bulundurma görevi yönünden de davalıların sorumluluğu belirlenmeli denilerek hüküm bozulduğu halde, mahkemenin bozmaya uygun biçimde araştırma yapmadığı anlaşılmaktadır.
Öncelikle, bozmadan sonra celbedilen sözleşme ve eklerinin tetkiki sonucu, iş kazasının meydana geldiği maden ocağının ruhsat sahibi davalı E. Elektrometalürji A.Ş. ile sair davalı O. Madencilik Ltd. Şirketi arasındaki hukuki ilişkinin ihale ilişkisi olduğu, ve işin bütünüyle O. Madencilik Ltd. Şirketine ihale edildiği görülmektedir. Nitekim Genel sözleşmenin 17. maddesinde iş kazalarına karşı tedbir alma yükümlülüğü müteahhit firmaya bırakılmıştır. O durumda olayın meydana gelmesinde baskın kusur müteahhit O. Madencilik Ltd. Şirketine ilişkin olduğu gözetilmeden bilirkişi heyetinin olaya uygun düşmeyen yetersiz raporuna dayanılarak bu davalı hakkında davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Öte yandan maden işletme ruhsat sahibi olan davalı E. Elektrometalürji A.Ş.'nin Maden Yasasının 31. maddesinden kaynaklanan fenni nezaretçi bulundurma yükümlülüğünün sözleşme hükümleri ile bertaraf edilmesine imkan bulunmadığı dikkate alınmalı ve ayrıca işin kontrol sorumluluğunu sözleşme ile üzerine alan davalı E. Elektrometalürji A.Ş.nin bu sorumluluğunun yeterince yerine getirmediği anlaşıldığı takdirde bu davalıya da uygun bir kusur verilmelidir.
2- Kaldı ki hükme dayanak yapılan 6.6.1998 günlü bilirkişi raporunda, davalı E. Elektrometalürji A.Ş.nin %70, kazalı işçi N. Uysal'ın ise %30 oranında kusurlu oldukları kabul edilmiştir. Aynı raporun Tespitler ve inceleme bölümünde fenni nezaretçi bulundurma yükümlülüğünün taraflar arasındaki sözleşmeye dayanılarak sair davalı O. Madencilik Ltd. Şirketine ilişkin olduğu ifade edildiği halde, bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen O. Madencilik Ltd. Şirketine kusur verilmemesi raporun kendi içerisinde çelişkili olduğunu göstermektedir.
Mahkemenin, bu çelişkiyi gidermeden karar vermesi isabetsizdir.
3- Ayrıca önceki bozma kararımızda kusur raporunu düzenleyen bilirkişilerden inşaat ve makine mühendisi olanlar bakımından, iş kazasının vuku bulduğu maden iş kolunda uzmanlıklarından söz edilemez denildiği halde, bozmadan sonra yapılan bilirkişi incelemesinde bu hususa dikkat edilmeyerek mimar ve makine mühendislerinin bilirkişiliğine başvurulmuştur.
Önceki bozma kararı doğrultusunda bilirkişilerin, maden işkolunda ve iş güvenliği konularında uzmanlığı olan kişilerden seçilmesi gerekir.
Mahkemece yukarda belirtilen maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde ilgiliye iadesine 31.05.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy