(506 S. K. m. 26)
Dava: Davacı, işkazasında ölen sigortalı işçinin haksahiplerine yapılan harcamalar üzerine uğranılan kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiğ işekilde isteği hüküm altına almıştır.
Hükmün, davacı ve davalılardan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirlerle yapılan ödemelerin, 506 sayılı yasanın 26. maddesi uyarınca davalılardan tazminine yönelik davanın yargılaması sonucunda, yazılı gerekçelerle S hakkındaki davanın reddine, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın ise kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu gelirlerin bağlanıp ödemelerin yapılmasına neden olan iş kazası, işletmenin koyunculuk şubesinde çoban olarak çalışan sigortalının, 1.1.1988 günü at arabasıyla 150-200 metre uzaklıktaki sundurmadan yonca getirmek için görevlendirildiği sırada, sundurma yakınında merdiven bulunmasına karşın, basamak biçiminde dizilmiş otlara basarak, dört metre yükseklikteki kirişe bağlanmış bir ipe tutunarak üstteki otları aşağı atarken dengesini yitirip aşağı düşmesi ve bu arada başını at arabasının demir somunlarından birine çarpması biçiminde gerçekleşmiş, kazalının ilk tedavisi M.... hastanesinde görevli doktor S tarafından yapılmış, saçlı deride çivi batması tanısıyla pansumanı yapılıp, tetanoz aşısı uygulanarak yatış işlemi yapılmadan gönderilmiş, sonradan gelişen rahatsızlıklar üzerine hastaneye yatırılmışsa da adli tıp kurumu raporu içeriğine göre "künt kafa travmasına bağlı kafatası kırığından menşeini alan menjitis sonucu olduğu" belirlenmiştir.
Davacı kurum, gerekli işgüvenliği önlemlerini almayan işveren ile uygun tedaviyi zamanında yapmayan S'in 506 sayılı yasanın 26. maddesi uyarınca sorumluluklarının gerektiğini iddia etmiş mahkemece, ilk tedaviyi yapan doktor konumundaki S'in kusursuzluğu gerekçesiyle hakkındaki davanın reddine, yargıama süresinde alınan özellikle son iki kusur raporu içeriğinden hareketle işveren kurumun % 70 oranında kusurla sorumluluğuna hükmedilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 26. maddesi uyarınca Sosyal Sigortalar Kurumu'nun ödettirme hakkının doğumu, işkazasının işveren veya üçüncü kişinin belirli nitelikteki eylem ve davranışlarının sonucu olmasına bağlıdır. Başka bir deyişle tazmin sorumluluğu için kusurlu davranış ile sonuç arasında uygun illiyet bağının kurulabilmesi gereklidir. Olay nedeniyle Cumhuriyet Savcılığı'nca yürütülen hazırlık soruşturması sırasında öğretim üyelerinden oluşan bilirkişiler kurulundan alınan 5.8.1988 tarihli rapor içeriğinde de belirtildiği gibi, kazalının hastaneye ilk başvurusunda gerekli tedavisine başlansa ölümünün engellenip engellenemeyceği konusunda bir inceleme v ebilgi bulunmadığı gibi, buna bağlı olarak, işverenin istifleme, işgüvenliği eğitimi ve denetim konularındaki eksikliklerinin de bu sonucu doğurmadaki uygun nedenselliği açıklığa kavuşturulmamıştır.
Açıklanan maddi ve hukuksal gerekçelerışığında, uygun nedensellik bağını ortaya koyacak uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak kuruldan alınacak raporlar ve yargıcın objektif muhakemesiyle nedenin bu sonucu doğurmaya elverişli olup olmadığı yönünde yapılacak değerledirmeyle bir sonuca varılması, müterafik illiyet ve müterafik kusurun saptanması durumunda işveren yönünden belirlenen kusur oranının yeniden değerlendirilmesi ve devlet memuru olan S hakkında Anayasa'nın 129. maddesi uygulanması zorunluluğu gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırmayla sonuca varılmış olması usül ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 9.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy