(506 S. K. Ek m. 5)
Dava: Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmaları nedeniyle 506 sayılı Yasanın Ek Madde 5 hükmünden yararlandırılarak sigortalılık süresine her tam yıl için 90 gün sigortalılık süresi eklenmesinin tespitini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Davacının, 506 sayılı Yasa'nın Ek 5/II. Maddesi kapsamında bulunduğunun ve anılan madde hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti istemiyle açtığı davanın yargılaması sonucunda, yazılı gerekçelerle kabul kararı verilmiştir.
Sigortalılık süresini arttırıcı itibari hizmet süresi, fiziksel ve ruhsal bakımdan insan sağlığını ve çalışma gücünü olumsuz yönde etkileyerek yaşam süresini kısaltan ağır ve yıpratıcı koşullar altında çeşitli tehlikelere açık olarak çalışanlar için getirilmiş sosyal amaçlı bir uygulama olup konu ile ilgili 2098 ve 3395 sayılı Yasalardaki amaç, bu işlerde çalışanlara, göreceli olarak daha rahat işlerde çalışanlara oranla özel bir koruma sağlamaktır.
506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile eklenen Ek I. Madde hükmüne göre; anılan itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için Yasada öngörülen iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan birinci koşul, sigortalının basın ve gazetecilik işyerinde çalışmış olmasıdır. Ancak bu koşulun araştırılıp saptanmasında; işyerinin, dar anlamda muhakkak ve sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmemesi, Yasanın açık amacı göz önünde bulundurularak söze oranla öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varılması gerekir. İkinci koşul ise, yine aynı maddenin II. Bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır.
Mahkemece, itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesinde ilkinde kimya mühendisinden, sonrasında ise Fen Fakültesi kimya bölümü öğretim üyesinden rapor alınmakla yetinilmiştir. Alınan raporlar Ek 5. madde belirtilen ve itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektiren koşulların varlığını belirlemekten uzak olup, davacının çalışma süresi ve koşulları itibariyle bireyselleşmiş bir incelemeyi içermemektedir. Bu anlamda hüküm kurmaya elverişli olarak kabul olanağından da yoksundur.
Mahkemece yapılacak iş; bir kimya mühendisi, bir göğüs hastalıkları uzmanı tıp doktoru ile işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bir matbaacı bilirkişinin de katılımı sağlanarak işyerinde keşif yapmak, öncelikle işyerinin basımevi niteliğinde olup olmadığını araştırıp, bu ön koşulun varlığının saptanmasından sonra, davalı Tasaş Türk Ambalaj Sanayii işyerinin bildirimi esas alınarak, davacının çalışmalarının basımevi işyerinin hangi bölümlerinde geçtiği, yaptığı işin niteliği ve özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kaldığı, bu etkenlerin 506 sayılı Yasa'nın Ek 5. maddesinin (a-f) alt bentleri karşısında ölçüsü, etki düzeyini bilimsel yöntemlerle saptayarak, yararlanabilecek itibari hizmet gün sayısını 506 sayılı Yasa'nın Ek 6. maddesi de göz önünde bulundurularak hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlemekten ibarettir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.04.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy